Свет
(Видео) Научниците велат дека бурата што го погоди Пекинг не била песочна, туку нешто полошо
Бурата што го покри Пекинг пред неколку дена со кафеаво-портокалова боја не била песочна, туку била бура од прашина.
Ова може да звучи како незначителна разлика што им е важна само на геолозите, но големината на честичките игра голема улога врз здравјето на луѓето.
Честичките од песок се поголеми од 0,06 микрометри во дијаметар, а честичките од прашина се помали, полесни и може да патуваат многу, многу подалеку. Ветерот нема лесно да го раздува песокот на растојанија од стотици километри, а прашината многу полесно се шири низ целиот свет.
Честички помали од 10 микрометри, а особено оние помали од 2,5 микрометри, претставуваат сериозна закана за здравјето на луѓето бидејќи тие се доволно мали за да завршат во нашите бели дробови.
Што ги предизвикува денешните бури од прашина – дали е тоа природен процес или можеби е резултат на климатските промени?
„Одговорот е сложен и веројатно е комбинација од неколку фактори“, вели геологот Мет Телфер од Универзитетот во Плимут за списанието „Конверзација“.
Beijing and other parts of northern China hit by biggest sandstorm in 10 years; at least 6 dead, 81 missing in neighboring Mongolia pic.twitter.com/rlJa0stgRf
— BNO News (@BNONews) March 15, 2021
Во една неодамнешна студија научниците анализираа до кој степен разните социјални системи во Кина, како и климатските промени, влијаеја на фреквенцијата на бури од прашина во последните 2.000 години. Откриле дека зголемувањето на бројот на бури се совпаѓа со зголемувањето на населението и зајакнувањето на азиските монсуни.
Друг фактор што влијае на појава на бури од прашина е од природно потекло. На пример, ретко населената депресија Бодела во Сахара е најголемиот извор на атмосферска прашина во светот и покрај нејзината скромна големина. Причината за ова се сувите пустински услови и блиските планини што го насочуваат ветерот во областа.
Бурите од прашина исто така имаат позитивна улога. Имено, тие превезуваат клучни минерални хранливи состојки до океанот, како што е железото, па затоа понекогаш се нарекуваат ѓубриво за океанскиот фитопланктон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Посмртните останки на телохранителите на Мадуро пристигнаа во Куба
Кубанската државна телевизија вчера наутро го емитуваше во живо враќањето на останките на 32 кубански државјани кои загинаа во американските воздушни напади врз Венецуела за време на операцијата рано наутро на 3 јануари, насочена кон апсење на соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро.
Останките пристигнаа во кутии помали од ковчези, покриени со кубанското знаме. Со години, Куба испраќа илјадници свои граѓани во Венецуела, која пак ја снабдува Куба со нафта. Меѓу Кубанците испратени во Венецуела има наставници и лекари, како и разузнавачки агенти и безбедносен персонал.
„Њујорк тајмс“ во декември објави дека, соочен со растечкиот воен притисок на САД, Мадуро ја проширил улогата на кубанските телохранители во сопствената безбедност и распоредил дополнителни кубански контраразузнавачки агенти во рамките на венецуелските вооружени сили.
The remains of 32 Cuban bodyguards of Maduro, killed during a U.S. strike in Venezuela, were returned to Cuba today.
🇨🇺🇻🇪🇺🇸 pic.twitter.com/ab1LsG0DJQ
— Visegrád 24 (@visegrad24) January 15, 2026
Останките беа пречекани на меѓународниот аеродром во Хавана од кубанскиот претседател Мигел Дијаз-Канел, министерот за внатрешни работи Лазаро Алберто Алварез Касас и други високи функционери на Кубанската комунистичка партија.
„Непријателот еуфорично зборува за високопрецизни операции, за елитни сили, за супериорност. Ние, од друга страна, зборуваме за семејства кои изгубиле татко, син, сопруг, брат. Луѓето не стануваат големи поради материјалното богатство, туку поради способноста да го зачуваат споменот на своите херои“, рече Алварез на аеродромот.
Соборувањето на Мадуро беше тежок удар за Куба, која во голема мера се потпираше на венецуелската нафта за да ја одржи својата економија. Испораките на венецуелска нафта до Куба практично престанаа. Економистите велат дека кубанската економија е во „слободен пад“ откако американската влада го прекина протокот на венецуелска нафта.

epa12651954 Photographs of soldiers who died during the US operation in Venezuela are seen during a tribute in Havana, Cuba, 15 January 2026. Thousands of Cubans began to bid farewell to the 32 soldiers who died during the United States’ attacks on Venezuela, which culminated in the capture of the country’s president, Nicolas Maduro. EPA/ERNESTO MASTRASCUSA
Во неделата, американскиот претседател Доналд Трамп изјави во објава на социјалните мрежи дека „нема да има повеќе нафта или пари“ што ќе оди од Венецуела кон Куба. „Венецуела повеќе не ѝ е потребна заштита од бандитите и изнудувачите кои ја држеа како заложник со години. Венецуела сега ги има САД, најмоќната војска во светот, да ја штитат – и ние ќе ја заштитиме“, рече тој.
Губењето на венецуелската нафта би било катастрофално за Куба, рече Хорхе Пињон, поранешен извршен директор за нафта во Мексико и експерт за енергија на Универзитетот во Тексас во Остин. Тој рече дека Венецуела ѝ обезбедува на Куба околу една третина од нејзините дневни потреби за гориво.
Свет
Сведоштво од Иран: „Војна е, нè убиваат затоа што немаат место во затворите“
Информациите од Иран се тешко достапни по петдневна блокада на комуникациите, но една млада жена која успеала да избега во Дубаи раскажа за бруталното задушување на протестите, тврдејќи дека припадниците на Револуционерната гарда „ги застрелале сите во глава“, пишува Скај њуз.
„Беше војна“, беа зборовите што ги употреби една млада Иранка за да ги опише сцените што ги видела на улиците на Техеран. Проверката на настаните во земјата стана исклучително тешка откако Иран беше ставен под речиси целосна интернет блокада. Повеќето Иранци не можеа да комуницираат со надворешниот свет пет дена, а дури сега постепено се воспоставуваат ограничени телефонски врски. Жената, која побара да остане анонимна поради страв за безбедноста на членовите на семејството кои останале во Иран, во статијата беше именувана како Лејла.
„Нè убиваат затоа што немаат место во затворите“
„Им пукаа на сите во глава“, рече таа, опишувајќи ги протестите што избувнаа секоја вечер во нејзиното соседство во северен Техеран. „Мислам дека веќе немаат место во затворите, па затоа само нè убиваат“.
Лејла го напушти Иран во недела навечер, по неколкудневните ескалациски немири што започнаа во четврток. Таа рече дека демонстрантите се собирале на улиците секоја вечер, додека други извикувале од своите прозорци: „Смрт за Хамнеи“ и „Вратете го Реза Пахлави“, повикувајќи на крај на Исламската Република.
„Имаше многу, многу луѓе испрскани со солзавец. Ни ги изгореа усните и очите“, рече таа. Таа, исто така, опиша како видела член на Иранската револуционерна гарда како насочува пиштол кон мајка што седела во автомобил со мало дете. Детето плачело, а жената не била застрелана на крајот, но други биле.
„Видов двајца мажи во близина на џамијата. Едниот од нив штотуку беше застрелан во главата. Се скривме во споредна улица. Кога се вративме неколку минути подоцна, телото го немаше“, рече Лејла.
„Луѓето околу мене беа убиени“
Лејла вели дека луѓето што ги познавала лично биле исто така убиени. „Братучедот на мојата пријателка беше застрелан пет пати. Тој почина“, вели таа. „Луѓето околу мене беа убиени“. Нејзината приказна е во спротивност со иранските власти, кои во последните денови инсистираа дека ситуацијата е „под контрола“. Државната телевизија објави дека училиштата, банките и бизнисите ќе останат затворени оваа недела, официјално поради загадувањето на воздухот.
Според Лејла, улиците биле потивки во текот на денот, а луѓето зборувале многу тивко. До вечерта, улиците повторно ќе се наполнат. Во петок, вели таа, областа околу Универзитетот во Техеран наликувала на воена зона, а во саботата и неделата протестите започнале уште порано. „Не беа само млади луѓе. Имаше постари луѓе, религиозни луѓе, жени што носеа хиџаб. Дури и многу религиозни луѓе протестираа“, додава таа.
Бегство и испрашување на аеродромот
Лејла, која има двојно државјанство, веќе планирала да го напушти Иран. Нејзиниот првичен лет беше откажан, а поради прекин на интернетот, таа лично отиде на аеродромот во неделата за да провери дали може да патува. Откако обезбеди место на летот, нејзината мајка ја замоли да ги избрише фотографиите и видеата што ги направила од протестите, вклучувајќи слики од крвави улици и мртво тело.
На влезот во авионот, ѝ пристапи ирански безбедносен службеник. „Тој ја знаеше мојата крајна дестинација. Ме праша колку долго живеам таму и зошто. Побара да го види мојот телефон и ги прегледа моите фотографии. Бев преплашена – се чинеше дека знае сè за мене“, рече таа. Таа верува дека ако фотографиите беа пронајдени, ќе беше затворена на неодредено време.
Таа не се слушнала со својата мајка од неделата навечер. Лејла повикува на меѓународна интервенција, вклучително и од САД. „Без надворешна помош, тие само ги убиваат сите“, рече таа. „Овој пат, сите се на улица. Не е важно дали сте богати или сиромашни, религиозни или не, стари или млади. Сите сакаат овие луѓе да си одат. Но, тоа е многу тешко. Го уништија интернетот. Убиваат луѓе. Сите се плашат да излезат со информации.“
Свет
„Политико“: На Рамзан Кадиров му откажуваат бубрезите
„Политико“ пишува дека повторно се појавиле извештаи за сериозно нарушено здравје на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, во чувствителен момент за Кремљ.
Според тврдењата на украинските разузнавачки служби, Кадиров наводно боледува од откажување на бубрезите.
Точноста на овие информации засега не е потврдена. Кадиров и претходно повеќепати, според медиумски извештаи, бил на смртна постела, но секогаш повторно се појавувал во јавноста.
Фото: Depositphotos

