Свет
(Видео) Пет светски настани што ја одбележаа 2020, а не се за коронавирусот
Кога ќе се спомене 2020 година, сите веднаш помислуваат на Kовид-19 и тоа е во ред. Но, оваа година имаше и други светски настани што ќе влијаат на случувањата во годините што претстојат.
Макар и без пандемијата на коронавирусот, идните историчари 2020 година ќе ја сметаат за година полна со настани што го сменија светот.
Од претседателските избори во Америка до повеќемесечните протести против „последниот европски диктатор“, ова се пет настани што ќе го обликуваат светот во следните години.
Бајден го победи Трамп на изборите во САД
Очите на целиот свет во ноември беа свртени кон САД – и сите едвај чекаа да дознаат дали најголемата економска и воена сила на светот ќе ја води Доналд Трамп уште четири години или ќе му биде препуштена на демократскиот кандидат Бајден.
Иако изборите беа одржани на 3 ноември, борбата беше тесна и неизвесна во некои клучни земји, па дури по неколку дена, Џо Бајден беше проектиран како победник додека броењето на гласовите продолжи.
Сепак, Трамп не го прифати поразот велејќи дека изборите се лажни и дека станува збор за изборна измама од страна на демократите, без да наведе докази.
Бајден победи со рекордни 81.283.385 гласа наспроти 74.2223.744 на Трамп, а Изборниот колеџ ја потврди победата на Бајден – 306 изборни гласа, а Трамп освои 232.
Велика Британија излезе од Европската Унија
Велика Британија официјално ја напушти Европската Унија на 31 јануари оваа година – но, со преоден рок како дел од договорот за повлекување.
Ова е првпат некоја држава да го напушти блокот, а долгорочните последици допрва треба да се видат.
Напуштањето се случи четири години по референдумот, а земјата за тоа време смени дури тројца премиери. Сагата траеше до крајот на 2020 година, а Велика Британија и ЕУ се бореа за трговскиот договор и другите аранжмани.
Европската Унија и Велика Британија постигнаа трговски договор по неколкумесечни несогласувања во врска со правата за риболов и идните бизнис-правила.
Договорот е постигнат една недела пред истекот на транзицискиот период на брегзитот.
Револуција во Белорусија
Александар Лукашенко, кого некои го нарекуваат последен диктатор на Европа, победи на претседателските избори во август, тврди неговиот режим.
Сепак, западните влади, ЕУ и голем дел од белоруското население не се согласуваат тврдејќи дека изборите биле наместени во корист на Лукашенко, кој е претседател 26 години – и е единствениот претседател што некогаш го имала земјата.
Предводена од коалиција на жени лидери, опозицијата забележа огромна поддршка во јавноста во изборниот круг, а по објавувањето на резултатите, се одржаа невидени протести во целата земја.
И покрај репресијата од страна на државните безбедносни сили, која опфаќаше илјадници апсења, обвинувања за тортура и смрт на голем број активисти, протестите продолжуваат да се одржуваат на улиците на Минск и другите градови.
Лидерот на опозицијата, Светлана Тихановскаја, беше противкандидат на изборите по апсењето на нејзиниот сопруг. Оттогаш се наоѓа во егзил, а другите опозициски лидери се принудени да ја напуштат земјата или се во затвор.
Оставка на владата во Бејрут по катастрофалната експлозија во пристаништето
Речиси 200 лица загинаа, а илјадници беа повредени во катастрофалната експлозија во пристаништето Бејрут на почетокот на август.
Но, последиците од таа експлозија ги надмина штетите, смртта и уништувањето што го предизвика, што на крајот доведе до оставка на владата по негодувањето во јавноста и меѓународниот свет.
Попладнето на 4 август, огромна експлозија, толку моќна што се почувствува и на стотици километри оддалеченост, во Израел и на Кипар, го потресе Бејрут.
Официјални лица изјавија дека тоа е предизвикано од согорување речиси 2.750 тони амониумнитрат, индустриско ѓубриво што стоело со години на пристаништето, неправилно складирано.
Потврдено е дека повеќе од 200 лица загинаа од експлозијата, илјадници беа хоспитализирани, а околу 300.000 луѓе останаа без покрив над главата поради широкораспространетата штета нанесена во поголемиот дел од градот.
Кога беше откриена причината за експлозијата, со потенцијално опасна супстанција што се чувала погрешно, се зголеми гневот во земјата.
Неколку дена по експлозијата – владата поднесе оставка
Премиерот на Либан, Хасан Дијаб, е само еден од официјалните лица што се соочуваат со обвиненија за експлозијата. Судијата што ја поднесе тужбата рече дека министрите добиле неколку предупредувања за амониумнитрат и дека не презеле никакви мерки за да го спречат тоа што се случило.
Движењето Black Lives Matter се прошири на глобално ниво
Смртта на Афроамериканецот Џорџ Флојд (46), кој почина кога полицаец го стисна за вратот и клечеше врз него повеќе од осум минути за време на апсењето, доведе до големи протести не само во САД, каде што се случи инцидентот, туку и во целиот свет.
Флојд беше уапсен на 25 мај кога наводно се обидел да плати продукти со фалсификувани пари. Дерек Шовин, белец, полицаец од Минеаполис, клечеше врз неговиот врат, додека другите полицајци му помагаа да го задржи Флојд на земјата или ги спречуваа минувачите да помогнат.
Кога снимките од неговата смрт многу бргу се проширија и се споделуваа, имаше големи протести против полициската бруталност и расна неправда, првично локално, пред тие да се прошират во САД, а потоа и во целиот свет.
Имаше демонстрации во европските градови, каде што се појавија прашања за тековната расна нееднаквост, полициската бруталност и за историски прашања, како што е колонијализмот.
Движењето Black Lives Matter, основано во 2013 година по убиството на тинејџерот Трејвон Мартин, доби меѓународно внимание по смртта на Флојд, а организации беа основани во многу земји.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Ердоган: Турција е единствената што може директно да разговара и со Путин и со Зеленски
Турција е единствената што може директно да разговара со рускиот претседател Владимир Путин и украинскиот лидер Володимир Зеленски, изјави денес турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, додавајќи дека земјата останува можен домаќин на идните мировни преговори и дека може да обезбеди поддршка во следењето на каков било прекин на огнот меѓу страните во конфликтот.
Ердоган изјави за Блумберг дека балансирањето на односите со Русија и сојузниците во НАТО останува предизвик за Турција, особено од почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тој нагласи дека Турција дејствува „избалансирано и претпазливо“ во енергетиката со цел да ги заштити националните интереси и безбедност, имајќи предвид дека земјата покрива значителен дел од своите потреби за нафта со увоз. Тој додаде дека предложената меѓународна стабилизациска мисија во Газа тешко може да добие легитимитет без учество на Турција.
„Нашата историска врска со палестинската страна, каналите на безбедност и дипломатија што ги развивме со Израел и нашето влијание како членки на НАТО нè прават клучен актер за ваков вид мисија. Нашата политичка волја е јасна, ние сме подготвени да ја преземеме одговорноста за траен мир во Газа“, рече Ердоган, според Танјуг.
Тој исто така, апелираше за враќање на Турција во американската програма за борбени авиони Ф-35, што, според него, би ги зајакнало врските со САД и НАТО за безбедност.
Ердоган изјави дека лично разговарал за ова со американскиот претседател Доналд Трамп и оценил дека исклучувањето на Турција од програмата поради купувањето на руски системи С-400 е „неправедно“.
Друг предизвик во односите меѓу САД и Турција, вели турскиот лидер, е прашањето за државната банка на Турција, обвинета за наводно кршење на санкциите воведени врз Иран.
Ердоган рече дека Турција ги смета обвинувањата за неосновани и преговара за заштита на банката од „неправедни казни“.
На крајот, Ердоган нагласи дека Турција дејствува во согласност со сопствените национални интереси, енергетската безбедност и меѓународните правила, а сите дипломатски и воени иницијативи се насочени кон зачувување на стабилноста во регионот, зајакнување на врските со НАТО и САД и балансирање на односите со Москва.
Регион
Снегот во Сараево сруши дрво врз жена: од повредите почина
Трагедија се случи утрово во населбата Грбавица во Сараево кога дрво падна врз жена. Жената им подлегна на тешките повреди и покрај напорите на лекарите, објавува „Avaz.ba“.
Несреќата се случила во утринските часови кога бор, висок повеќе од 10 метри, паднал врз жената. Таа веднаш била однесена во болница со повреди на главата опасни по живот.
Лекарите не можеле да ѝ го спасат животот и таа починала кратко потоа.
Снегот што паднал во текот на ноќта создал големи проблеми низ цела Босна и Херцеговина, пренесуваат медиумите во регионот.
Свет
Орбан: Пред нас се уште понестабилни, непредвидливи и опасни години
Американските акции против Венецуела дадоа дополнителен доказ дека сегашниот глобален поредок се распаѓа, додека новиот свет сè уште не е целосно изникнат, изјави унгарскиот премиер Виктор Орбан.
Тој повтори дека неговата влада има намера да остане на „патот на мирот и безбедноста“.
„Во првите денови од оваа година добивме важен потсетник дека либералниот светски поредок е во состојба на колапс“, рече Орбан, осврнувајќи се на американската воена операција овластена од претседателот Доналд Трамп за заробување на венецуелскиот лидер Николас Мадуро. Унгарскиот премиер додаде дека враќањето на Трамп во Белата куќа пред една година му зададе „фатален удар“ на либералниот светски поредок.
„Сепак, новиот свет сè уште не добил јасна форма. Се соочуваме со уште понестабилни, непредвидливи и опасни години“, напиша Орбан на Фејсбук.
Тој рече дека ако неговата партија, Фидес – Унгарска граѓанска унија, победи на парламентарните избори закажани за април, Унгарија ќе продолжи да води „политика на мир и безбедност“.
„Не сакаме да испраќаме унгарска младина на фронтот и не сакаме да ја уништиме земјата или унгарската економија“, рече Орбан, нагласувајќи дека Унгарија има намера да „се држи подалеку од војната во Украина“.








