Свет
(Видео) Прв удар за Трамп: судот ја блокира одлуката за државјанствата
Федералниот судија ја блокираше извршната наредба на Трамп за државјанство по право на раѓање
Федерален судија во четвртокот привремено ја блокираше извршната наредба на Доналд Трамп со која ќе се елиминира уставно загарантираното право на државјанство при раѓање, без оглед на имиграцискиот статус на родителите.
Окружниот судија на САД Џон Кафенер пресуди во случајот што го покренаа државите Вашингтон, Аризона, Илиноис и Орегон. Овие држави тврдат дека 14-тиот амандман и судската практика на Врховниот суд го зацврстиле правото на државјанство при раѓање, пренесува АП.
Овој случај е еден од петте тужби поднесени од 22 држави и бројни организации за заштита на правата на имигрантите низ целата земја. Тужбите вклучуваат лично сведочење од државни обвинители кои се американски државјани по раѓање, како и сведочења од бремени жени кои се плашат дека нивните деца нема да станат државјани на САД.
Наредбата, која Трамп ја потпиша на денот на инаугурацијата, треба да стапи на сила на 19 февруари. Според една од тужбите, тоа може да влијае на стотици илјади луѓе родени во САД. Во 2022 година имало околу 255.000 раѓања на деца на граѓани чии мајки биле илегално во земјата, како и околу 153.000 раѓања на деца со двајцата родители во нелегален статус, според тужбата поднесена во Сиетл.
Во тужбите се тврди дека 14-тиот амандман на Уставот на САД им гарантира државјанство на лицата родени и натурализирани во САД и дека државите го толкуваат амандманот на тој начин повеќе од еден век. Ратификуван во 1868 година, по Граѓанската војна, амандманот гласи: „Сите лица родени или натурализирани во Соединетите Американски Држави и кои подлежат на нивната јурисдикција, се државјани на Соединетите Држави и на државата во која живеат“.
Наредбата на Трамп тврди дека децата на неграѓаните не се предмет на јурисдикција на Соединетите држави и ги упатува федералните агенции да не го признаваат државјанството за децата кои немаат барем еден родител кој е државјанин.
Извршната наредба на Трамп ги поттикна државните јавни обвинители да ги споделат своите лични искуства поврзани со државјанството со право на раѓање. Јавниот обвинител на Конектикат Вилијам Тонг, кој е роден американски државјанин и првиот кинеско-американски обвинител избран на оваа позиција, рече дека тужбата е лична за него.
– Ова прашање не е предмет на легитимна правна расправа. Но, фактот дека Трамп греши нема да го спречи да им нанесе сериозна штета на американските семејства како моето – изјави Тонг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Шведска студија: Една петтина од жените воопшто не сакаат да раѓаат деца
Истражување на „Афтонбладет“ покажува дека 22 отсто од жените во Шведска на возраст од 20 до 45 години воопшто не сакаат деца, додека таков став имаат само 8 проценти од мажите. Резултатите укажуваат на загрижувачки демографски трендови и го објаснуваат падот на стапката на плодност низ Европа.
Минатата година стапката на плодност во Шведска падна на 1,43 – најниско ниво откако се води статистика од 1749 година. Просекот во ЕУ е 1,38. За одржување на бројот на населението без миграција потребни се околу 2,1 деца по жена.
Според податоците, најниска стапка имаат Малта (1,06), Шпанија (1,12) и Литванија (1,18), а највисока Бугарија (1,81) и Франција (1,66).
Мартин Колк, професор по демографија на Универзитетот во Стокхолм, оценува дека разликите меѓу желбите на жените и мажите за родителство се слични со трендовите во земји со многу ниска плодност како Јапонија, Јужна Кореја, Шпанија и Италија. Тој посочува дека останува прашањето дали младите ќе имаат деца подоцна или целосно ќе се откажат од родителството.
Најчести причини што ги наведуваат младите жени во Шведска за одложување на мајчинството се стабилни приходи, соодветен партнер, подобро домување и сигурна работа. Раѓањето деца сè повеќе се гледа како планиран проект, кој бара исполнување на повеќе услови.
Демографите предупредуваат и на таканаречена „демографска инерција“ – намалувањето на бројот на жени во репродуктивна возраст значи дека дури и мало подобрување на стапката на плодност нема брзо да го зголеми бројот на новородени. Во некои земји, како Италија, трендот можеби веќе тешко ќе се промени без имиграција.
Свет
Ерик Дејн една недела пред неговата смрт: „Се обидувам да си го спасам животот“
Ерик Дејн почина на 54-годишна возраст по битка со амиотрофична латерална склероза (АЛС), потврди неговото семејство. Ѕвездата на серијата „Вовед во анатомија“ (Grey’s Anatomy) остави зад себе и силна порака за борбата против болеста.
„Се обидувам да си го спасам животот и, ако моите постапки можат да ги поместат работите напред за мене и безброј други, задоволен сум“, рече тој во интервју за Time100 објавено минатата недела.
Неговото семејство го опиша како страствен застапник за свеста и истражувањето за дегенеративната болест. Тие додадоа дека тој бил решен да направи разлика за другите што се борат во истата борба.
АЛС е дегенеративна болест за која нема лек и постепено ги ослабува мускулите сè додека лицето повеќе не може да функционира самостојно. Со текот на времето, пациентите повеќе не можат да јадат или дишат без помош. Дејн јавно ја откри својата дијагноза во април минатата година, а пациентите со АЛС обично живеат помеѓу две и пет години по дијагнозата.
Во интервјуто, тој зборуваше за своите напори за подигање на свеста за болеста и обезбедување средства за истражување. Тој се приклучи на одборот на директори на Target ALS и им помогна да ја постигнат својата цел да соберат половина милион долари. Тој, исто така, ја започна иницијативата I AM ALS, со цел да обезбеди 1 милијарда долари федерално финансирање за истражување на болеста.
„Неопходно е да го споделам моето патување со што е можно повеќе луѓе затоа што повеќе не чувствувам дека мојот живот е само мој“, рече тој претходно, објаснувајќи зошто јавно зборува за својата дијагноза.
Тој призна во „Добро утро Америка“ дека дијагнозата го направила „лут“ и дека ја изгубил функцијата на десната рака, а се плашел дека може да ја изгуби функцијата на левата. Во јануари 2026 година, тој требаше да добие награда за неговиот придонес во истражувањето на АЛС, но не можеше да присуствува поради, како што рече, „физичките последици од АЛС“.
Свет
Украински генерал: Можеме да се бориме уште со години
Олександр Пивненко, командант на Националната гарда на Украина, изјави дека Украина е способна да води војна уште неколку години и го отфрли тврдењето на американскиот претседател Доналд Трамп дека земјата ќе изгуби ако наскоро нема прекин на огнот. Тој нагласи дека задачата на Украина е да ја зачува својата територија и население, пишува „Украинска правда“.
Во интервју за BBC News Ukrainian, Пивненко рече дека не се согласува со проценката на Трамп дека Украина ќе ја изгуби војната ако наскоро не се постигне прекин на огнот.
„Подготвени сме да се бориме уште неколку години, во тоа сум 100 проценти сигурен. Но, војните мора да завршат на крајот. Општо земено, тешко е да се разбере дека на оваа планета се убиваат луѓе за територија и ресурси. Ова мора да престане“, рече Пивненко.
Ukrainian National Guard commander Oleksandr Pivnenko tells the BBC that the Ukrainian troops would withdraw from Donbas if ordered, but that would make the resistance Ukraine put up in the last few years look pointless.
That’s the trap the Ukrainian leadership has led itself… pic.twitter.com/VFMGi3Qjrp
— Leonid Ragozin (@leonidragozin) February 20, 2026
Тој објасни дека од воена гледна точка, победата за Украина значи ослободување на окупираните територии. Тој призна дека ова можеби не е непосреден приоритет, но дека Украина останува стратешки посветена на оваа цел.
„Воената победа за Украина е, секако, враќање на нашите територии“, нагласи тој. „Разбирам дека ова можеби не е цел за денес, но останува клучно за иднината. Може да потрае неколку децении – не е важно.“
На прашањето дали Украина може да се согласи на територијални отстапки, тој одговори дека Киев во моментов не разгледува таква можност.
„Прекин на огнот по линијата на контакт е нешто што можеме да го разбереме. Но, никој нема да се откаже од територија“, рече тој.
На 13 февруари, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека неговиот украински колега Володимир Зеленски „мора да дејствува“ и да постигне договор за завршување на војната. Неговите коментари дојдоа среде медиумските извештаи дека американските и украинските преговарачи размислуваат за потпишување мировен договор во март и одржување избори во Украина во мај.
Зеленски им рече на новинарите во тоа време дека САД предложиле завршување на војната до летото, бидејќи Вашингтон тогаш ќе се фокусира на изборите за Конгресот на САД.
На 17 февруари, пред трилатералните разговори во Женева, Трамп рече дека „подобро е Украина брзо да седне на преговарачката маса“.
Истиот ден, Зеленски во интервју за „Аксиос“ рече дека „не е фер“ што Трамп продолжи јавно да ја повикува Украина, а не Русија, да направи отстапки за мир.
Белата куќа објави „значаен напредок“ од двете страни по разговорите во Женева на 17 и 18 февруари.

