Свет
(Видео) Спејс Икс на Маск ја лансираше најмоќната ракета на светот, беше уништена пред крајот на летот
Ракетата Старшип на Спејс Икс, дизајнирана за евентуално испраќање астронаути на Месечината, заврши речиси цел пробен лет во вселената денес при својот трет обид, но беше уништена при нејзиното враќање на Земјата откако стигна подалеку од кога било досега.
За време на директен пренос на летот, коментаторите на Спејс Икс рекоа дека контролата на мисијата ја изгубила комуникацијата со вселенското летало за време на неговото повторно влегување во атмосферата со хиперсонична брзина.
Congratulations to the entire SpaceX team on today’s successful Starship flight test! → https://t.co/VcyTlGvGqY pic.twitter.com/GaDsCPbbVu
— SpaceX (@SpaceX) March 14, 2024
Леталото се приближувало до планираното место за пад во Индискиот Океан околу еден час по лансирањето од Јужен Тексас.
Неколку минути подоцна, Спејс Икс потврди дека леталото е „изгубено“. Најверојатно изгорело или се распаднало при повторно влегување или паѓање во морето.
Од нејасни причини, Спејс Икс одлучи да прескокне една од примарните цели на пробниот лет – обидот повторно да се запали еден од моторите Раптор на Старшип додека лебди во ниска орбита. Ова се смета за клучно за идниот успех.
Сепак, исполнувањето на многу од планираните цели на летот претставува пресвртница во развојот на вселенско летало што е клучно за растечкиот сектор за лансирање на сателити на Спејс Икс, основан во 2002 година од Илон Маск, и лунарната програма на НАСА.
Starship re-entering Earth’s atmosphere. Views through the plasma pic.twitter.com/HEQX4eEHWH
— SpaceX (@SpaceX) March 14, 2024
Шефот на НАСА, Бил Нелсон, му честиташе на Спејс Икс за, како што рече, „успешниот тест лет“.
Претседателката на Спејс Икс Гвин Шотвел на Икс објави дека тоа е „неверојатен ден“.
Двостепеното вселенско летало, кое се состои од брод за крстарење Старшип поставен на врвот на ракетниот носач Супер Хеви, полета од локацијата за лансирање во близина на Бока Чика на брегот на Мексиканскиот залив во Тексас.
Starship will take humanity to Mars pic.twitter.com/BMBNI2mMKF
— Elon Musk (@elonmusk) March 14, 2024
Леталото далеку ги надмина двата претходни лета, кои беа прекинати со експлозии неколку минути по лансирањето.
Компанијата однапред призна дека постои голема веројатност нејзиниот последен лет да заврши со уништување на леталото пред крајот на мисијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Прекинот на интернетот во Иран трае веќе втора недела
Прекинот на интернетот во Иран влезе во втората недела, а според организацијата „Нет блокс“, режимот го блокирал пристапот до мрежата повеќе од 180 часа.
Иако можноста за повици во странство беше обновена претходно оваа недела, интернет услугите сè уште се недостапни.
Ваквата ситуација го отежнува, иако не и целосно невозможно, добивањето информации, слики и видеа од земјата во реално време. Во исто време, им помага на властите во Техеран во обидот да го контролираат наративот за протестите и немирите.
Фото: depositphotos
Европа
(Фото) Макрон се појави пред војниците со црвено и отечено око
Емануел Макрон се појави со црвено око за време на неговото годишно обраќање пред француските војници. Тој се пошегува, користејќи ја можноста да повика на зајакнување на воената моќ на Франција.
Францускиот претседател го спореди својот проблем со очите со песната „Eye of the Tiger“, велејќи дека тоа е знак на решителност и предупредување дека Франција може да остане слободна во „брутален свет“ само ако другите се плашат од неа и ако е моќна.

epa12650914 French President Emmanuel Macron delivers a speech during a visit to the Istres Air Force Base in Istres, southern France, 15 January 2026. The French president travelled to the Istres airbase to present his New Year’s wishes to the armed forces. EPA/PHILIPPE MAGONI / POOL
Повикувањето на насловната песна од филнот „Роки III“ од 1980-тите години дојде откако Макрон ја прогласи француската армија за „најефикасна“ во Европа, додавајќи дека таа мора да стане посилна и побрза. Пред говорот, кој започна со објаснување за неговиот изглед, Макрон носеше очила за сонце додека ги прегледуваше војниците.
„Ве молам извинете за грдиот изглед на моето око. Тоа е, се разбира, нешто сосема безопасно“, рече Макрон. „Сфатете го како ненамерна референца на „Eye of the Tiger“… за оние кои ја разбираат референцата, тоа е знак на решителност.“

epa12651821 French President Emmanuel Macron delivers a speech as he visits the Istres military air force base, southern France, 15 January 2026. The French president travelled to the Istres airbase to present his New Year’s wishes to the armed forces. EPA/PHILIPPE MAGONI / POOL
Тој го искористи своето новогодишно обраќање до војниците во воената база во јужна Франција за да најави поголеми трошоци за одбрана. Тој рече дека сака да ги помести плановите за буџет за одбрана од 64 милијарди евра од 2030 на 2027 година, со 3,5 милијарди евра за забрзување на вооружувањето на Франција достапно оваа година.
Свет
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман испратија предупредување до Трамп
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман го повикаа американскиот претседател Доналд Трамп да не започнува воздушни напади врз Иран, стравувајќи дека таков потег на Вашингтон би можел да доведе до голем и нерешлив конфликт на Блискиот Исток. Лобирањето од страна на долгогодишните сојузници на САД се чини дека помогна да се убеди Трамп засега да се воздржи од воена акција.
Дипломатски напори и сложени односи
Саудискиот министер за надворешни работи, принцот Фајсал бин Фархан, вчера телефонски разговараше со своите колеги од Иран, Оман и Турција. Во случајот на Саудиска Арабија, воздржаноста се одрази и во нивното одбивање да го отстапат својот воздушен простор на САД за можни напади.
Иран останува политички изолиран од заливските држави, делумно поради неговото одбивање да поддржи решение за две држави за Палестина и споровите околу трите острови во Заливот на кои право полагаат Обединетите Арапски Емирати, поддржани од Советот за соработка во Персискиот Залив.
И покрај ова, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, оствари серија посети на арапските престолнини во обид да ги подобри односите. Минатата година тој го посети Бахреин, првиот ирански министер што го стори тоа од 2010 година, а четири пати го посети Каиро во обид да ги обнови врските што беа прекинати во 2016 година. Односите меѓу Саудиска Арабија и Иран, некогаш најзатегнати на Блискиот Исток, се подобруваат веќе три години, објавува „Гардијан“.
Регионална безбедност и влијание на Израел
Сите заливски држави се исто така свесни за потенцијалните нарушувања што Иран би можел да ги предизвика во поморскиот сообраќај во Заливот. Арагчи неодамна се обиде да ги убеди заливските држави дека Иран претставува помал ризик за глобалната стабилност од Израел.
Овој аргумент стана поубедлив откако Израел ја бомбардираше Доха минатиот септември во обид да ги убие преговарачите на Хамас кои живееле во катарската престолнина речиси една деценија. Израелците не успеаја да ги погодат своите примарни цели, но наводно убиле пет пониско рангирани членови на групата.
Соединетите Американски Држави, кои не биле однапред информирани за нападите, се извинија директно на катарскиот емир и понудија нови безбедносни гаранции на Доха за да ја заштитат од понатамошни израелски напади. Катар потоа го обвини Израел дека се обидува да саботира каква било шанса за мир во регионот. Специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, ја поддржува улогата на Катар како глобален посредник.
Стравови од нестабилност и повици за дијалог
Арагчи им ги објасни на арапските лидери причините на Техеран за потиснување на протестите. Иако многу земји во регионот длабоко замеруваат за делувањето на иранските посреднички сили во Либан, Ирак и Јемен, малкумина би го поздравиле соборувањето на авторитарниот режим преку улични протести поттикнати од падот на животниот стандард.
Таквиот исход би можел да доведе до нова демократска транзиција или дури и до фрагментација на Иран, што би поставило опасен преседан. На пример, Саудиска Арабија неодамна го задуши востанието во јужен Јемен кое го загрози интегритетот на земјата, додека военото раководство на Египет инвестираше голема енергија во потиснување на повиците за реформи во човековите права.
Портпаролот на Министерството за надворешни работи на Катар, Маџед ал-Ансари, им рече на новинарите: „Главните предизвици во регионот – а зборуваме за внатрешни и надворешни предизвици во различни земји – бараат од сите нас да се вратиме на преговарачката маса“.
Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, исто така, повика на дијалог. „Се надеваме дека Соединетите Американски Држави и Иран ќе го решат ова прашање меѓу себе – или преку медијатори, други актери или преку директен дијалог. Внимателно ги следиме овие случувања“.

