Свет
„Времето застана на 6 февруари, престанав да верувам во правдата“ – болна исповед на таткото чија љубов кон ќерката го расплака светот

Пред една година, светот го запозна лицето на Месут Ханчер, татко од Турција. Тој ја држеше за рака својата мртва ќерка Ирмак, која беше затрупана во урнатините по разорните земјотреси што ги погодија Турција и Сирија во 4.17 часот на 6 февруари. Тоа беше единственото нешто што можеше да го направи за неа, да ја држи за рака до самиот крај, па и понатаму. Тој не можеше да ѝ го спаси животот. Една година подоцна, Месут со солзи во очите вели – неговиот 6 февруари ќе трае вечно.
Фотографијата на Месут Ханчер како ја држи за рака својата мртва ќерка која ѕирка од урнатините изгледа очајно и изгубено, го обиколи светот и ги олицетворува болката и безнадежноста што ја зафатија Турција по земјотресот.
Месут и неговото семејство се враќаат во „зоната на земјотресот“ за да ја одбележат првата годишнина од смртта и да го посетат гробот на нивната ќерка Ирмак, која почина во сон на 15-годишна возраст.
„Помина една година, но времето застана за нас. Оваа болка не поминува“, изјави Месут за турските медиуми седејќи во дневната соба, чии ѕидови се покриени со фотографии и цртежи на ќерка му.
„Не престанувам да мислам на неа ниту за минута“, вели мајка ѝ Ѓулсерен.
Ден пред катастрофата Ирмак отишла во куќата на својата баба во градот Караманмарас за да ги види нејзините роднини, кои дошле од Истанбул.
Таа инсистирала да преноќи, несвесна дека речиси сите 22 високи згради во станбениот комплекс на баба ѝ Ебрар ќе се урнат како кула од карти, при што ќе загинат 1.400 луѓе.
Додека Месут и неговиот син Беркај (23) стигнале на местото на несреќата, останале само купишта урнатини. Морале да чекаат да се раздени за да почнат да ја бараат Ирмак расчистувајќи ги урнатините со голи раце.
Дури следниот ден Месут го забележал безживотното тело на својата ќерка – додека сè уште лежела на душекот меѓу две тешки бетонски плочи.
„Толку ме болеше што ја видов таква“, рече тој.
Скаменет од тага, седнал покрај неа во урнатините држејќи ја нејзината студена, бледа, безживотна рака. Месут не знаел колку долго седел таму пред да го здогледа фотографот на АФП, Адем Алтан како ја вперува камерата кон него.
„Фотографирајте го моето дете“, му довикнал Месут на фотографот.
Така се создаде сцената што стана дел од историјата. Фотографиите ги пренесоа сите светски медиуми и беа споделени на социјалните мрежи стотици илјади пати.
За некого беа кликање, за некого тажна глетка, за некого предизвикуваа болка и солзи, а за Месут – тоа е целиот живот.
Како што вели една година по земјотресот и смртта на ќерка му, не верува дека правдата некогаш ќе биде задоволена. Под правда тој подразбира казна за инвеститорите, кои бесправно граделе небезбедни објекти, и за државата, која им го дозволила тоа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Медведев: Чекор по чекор, Австрија ја напушта неутралноста и станува транзитна база на НАТО

Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, изјави дека прикрадната „НАТО-изација“ и милитаризација на Република Австрија се одвиваат во сенка на зајакнувањето на одбранбената компонента на Европската Унија.
„Виена активно учествуваше во иницијативата на НАТО „Партнерство за мир“, во суштина веќе интегрирајќи се во логиката на блокот. Австрија доби статус на клучна транзитна земја за НАТО. Само во 2024 година, повеќе од 3.000 воени транспортни авиони поминаа низ нејзината територија, а авионите на алијансата извршија над 5.000 летови во нејзиниот воздушен простор“, нагласи Медведев.
Тој потсети дека локалните ревизионисти со децении работат на поткопување на уставно загарантираната неутралност на Австрија. „Од 1990-тите, тие почнаа да воспоставуваат воени врски под маската на учество во заедничката безбедносна и одбранбена политика на ЕУ. До 2009 година, кога стапи во сила Лисабонскиот договор, сè се сведуваше на општи зборови за координација на воениот развој на земјите од ЕУ, но без конкретни обврски“, рече заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија.
Медведвед додаде дека австрискиот естаблишмент сè повеќе охрабрува јавна дебата за напуштање на неутралниот статус и приклучување кон НАТО, што според него претставува директен напад врз долгогодишниот принцип на државна неутралност, кој беше основа на политичкиот идентитет на современа Австрија.
Фото: принтскрин
Свет
Пензиските системи во неколку европски земји се на работ на колапс, велат експерти

Сиромаштијата во староста ќе стане правило за голем дел од населението на Европа, освен ако не се реформираат сегашните политики за пензионирање. „Еден од пет Европејци веќе е изложен на ризик од живеење во сиромаштија во старост“, рече Петра Хиелкем, раководител на Европскиот орган за осигурување и професионални пензии (EIOPA) со седиште во Франкфурт.
„А потоа, ако ги погледнете само жените, нивниот ризик е за 30 проценти поголем“, изјави Хиелкем за „Политико“. И станува уште полошо: населението на Европа брзо старее, а за четириесет години ќе има само 1,5 работници на секој пензионер. Тоа е половина од сегашниот сооднос.
Еден одговор е да се создадат комплементарни приватни или професионални пензиски системи, така што луѓето ќе имаат личен фонд на пензиски заштеди на кои ќе можат да се потпрат во пензија. Скандинавските земји се најдобро подготвени за претстојната криза.
Тие имаат различни извори за пензионерите: системи „плаќај по употреба“, професионални пензиски фондови, што значи дека штедите за пензија додека работите, и дополнителни инвестиции во пензиски производи.
Но, многу земји, особено во источна и јужна Европа, главно се потпираат на државни пензии и имаат ниски пензии во однос на платите. Во многу случаи, граѓаните не се навистина свесни за својата ситуација бидејќи јавните власти и работодавците не им даваат целосен преглед на нивните пензиски права, според медиумот.
Брисел може да направи малку повеќе од тоа да дава препораки бидејќи надлежноста е на национално ниво. Сепак, Хиелкем, Холанѓанка која го води органот за професионални пензии од 2021 година, е убедена дека постои „моментум“ за голема промена што би ѝ дала на EIOPA поголема улога.
„Прво, гледаме дека проблемот станува сè поголем, а истото го гледаат и некои влади. И второ, да бидеме искрени, зошто пензиите се на дневен ред? Затоа што ни требаат повеќе инвестиции, а еден начин да ги зголемиме е да ги префрлиме заштедите од банкарски сметки во инвестициски производи“, рече Хиелкем.
До крајот на годината, Европската комисија ќе предложи владите да постават дигитални штедни и инвестициски сметки достапни за секој граѓанин, системи за следење на пензиите, контролни табли за комуникација на пензиските права и даночни олеснувања за да го направат штедењето за пензионирање попривлечно. Исто така, ќе ги разгледа правилата на ЕУ за пензиските фондови и пензиските инвестициски производи.
Клучна мерка во пакетот е систем за автоматско запишување на луѓе во професионални пензиски фондови, сличен на оној што веќе постои во Велика Британија, Полска и Италија. „Автоматски, ќе бидете вклучени во пензиските фондови ако работите. Ако не сакате, мора сами да се откажете.“
Во моментов, рече Хиелкем, луѓето можат да изберат да се одлучат за професионална пензија, но поради инерција, малкумина го прават тоа. „Претпоставката е дека инерцијата ќе работи и во спротивна насока“, рече шефот на EIOPA, што значи дека малку луѓе би се откажале. Таму каде што постои, механизмот функционира и води кон тоа повеќе луѓе да штедат за своето пензионирање преку работа.
Фото: принтскрин
Свет
Руте: Шокирани сме, нападот докажува дека не смееме да бидеме наивни во врска со Русија

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека руските напади врз Киев синоќа, кои ги погодија цивилните области и дипломатската мисија на ЕУ во Киев и убија најмалку 18 лица, покажуваат дека рускиот претседател Владимир Путин е подготвен да ја продолжи војната.
„Сите сме шокирани од она што се случи, пред сè затоа што станува збор за напади кои не се врз воени цели, ова се цивилни цели. Додека се обидуваме да направиме сè за да го поддржиме американскиот претседател Доналд Трамп да ја заврши оваа војна, во меѓувреме, рускиот претседател Путин е подготвен да продолжи со неа, да продолжи да напаѓа невини цивили во Украина“, рече тој на прес-конференција во германскиот град Вирцбург.
Тој истакна дека денес се консултирал со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и високата претставничка за надворешни работи, Каја Калас, по рускиот напад врз претставништвото на ЕУ во Киев, објави германската Н-ТВ.
„Нападот уште еднаш докажува дека не смееме да бидеме наивни во врска со Русија“, предупреди Руте.
Сепак, тој рече дека Русија е способна за хибридна војна.
„Доколку сметаат дека е потребно, можат дури и да извршат атентат“, нагласи Руте.
Според него, Русија се обидува да го наруши и цивилниот воздушен сообраќај, на пример во Германија и балтичките држави.
Фото: принтскрин