Свет
„Емоциите се најважни“: Кој е човекот кој стои зад впечатливите говори на Зеленски
Од почетокот на руската инвазија, украинскиот претседател Владимир Зеленски секојдневно се обраќа на својот народ и на странските парламенти.
„Гардијан“ ја раскажува приказната за човекот кој стои зад говорите со кои Зеленски го охрабрува својот народ во тешките денови, како и за остатокот од тимот.
На 50-тиот ден од руската инвазија на Украина, претседателот Зеленски повторно му се обрати на украинскиот народ. Истакна дека рускиот претседател Владимир Путин сигурно очекувал да ја окупира Украина за пет дена, но сега „се спријателил со реалноста“. Тој особено ја поздрави храброста и истрајноста на неговите граѓани.
Се споменуваше и рускиот брод „Москва“, за кој Украина вели дека бил потопен минатата среда со две ракети, наспроти тврдењата на Русите дека потонал од пожар. Воениот брод стана симбол на националниот пркос на Украина, откако украинските војници од Змискиот Остров на почетокот на инвазијата им рекоа на руските сили: „Руски воен брод, оди е*и се“, пишува Гардијан.
Зеленски им оддаде почит на мажите и жените кои ги истераа руските трупи од север, кои ги запреа на југ и, како што рече, херојски го бранеа Мариупол. Својот говор го заврши со зборовите: „Слава на Украина“.
Зад овие и слични говори стои Дмитро Литвин (38), поранешен новинар и политички аналитичар, со помалку од 200 следбеници на Твитер. Во интервју за „Обесервер“, тој рече дека идеите зад говорот се на претседателот: „Тој секогаш знае што сака да каже и како сака да го каже тоа“.
„Емоциите се најважни во говорите. И, се разбира, претседателот е автор на емоциите и логиката на зборовите“, рече тој.
Кој е Литвнин?
Литвнин е дел од тимот на Зеленски. Тој и неговите колеги живеат и работат во Банкова – резиденцијата на украинскиот лидер (нешто како Белата куќа или Даунинг стрит), од првиот ден на инвазијата. Серхи Лешченко, друг поранешен новинар кој стана воен советник на Зеленски, го опиша Литвин како литературен и уметнички асистент.
„Тој секојдневно ги собира идеите на претседателот. Работи како собирач на умот или на сетилата“, додаде тој. Еден ден темата е „варварството на руските војници, а следниот ден итна потреба на Украина од одбранбено оружје“, пренесува Гардијан.
Литвин веќе некое време е во центарот на украинската политика. Тој бил политички аналитичар на „Слуга на народот“, политичката партија на Зеленски и противник на Петро Порошенко, поранешниот украински претседател. Поранешен колега рече дека нападите на Литвин врз раководството на земјата по 2014 година, по проевропскиот бунт на Мајдан, го поделиле украинското општество.
„Јас не сум негов обожавател, но тој е паметен“, рече еден колега.
Пишувајќи на Фејсбук на почетокот на војната, Литвин изрази неколку лукави ставови за Путин.
„Неговата имагинација е слаба, па тој секогаш гледа нешто… Мораме да разбереме дека објективната реалност не го контролира Путин. Западните санкции нема да влијаат на него. Тој бара изолација. Немилосрдната цел на Путин беше да ја промени државната и украинската политичка реалност”, напиша тој.
Методот на Литвин секако функционира. Анкетите покажуваат дека 95 отсто од Украинците веруваат дека нивната земја може да ја победи руската инвазија, и покрај инфериорноста на Киев во однос на тенкови, војници и авијација. 78 отсто веруваат дека Украина се движи во вистинската насока. Личниот рејтинг на Зеленски, кој падна на почетокот на февруари, нагло скокна, пишува Гардијан.
„Украинците знаат дека Зеленски може да се трансформира“
Орисија Луцевич, менаџерка на украинскиот форум во истражувачкиот центар за надворешна политика Чатам хаус, рече дека претходната кариера на Зеленски како актер и комичар била клучна за неговиот успех. Гледачите се навикнати да го гледаат во различни улоги и затоа би можеле да го прифатат како врховен командант во маица.
„Тие знаат дека тој може да се трансформира. Тој е како матаморфоза Зеленски“, рече таа.
„Тој е модерен државник кој дошол од областа на забавата. Тој е во неговиот елемент. Луѓето околу него ја разбираат моќта на нарацијата за време на војната. По хоророт во Буча, важно е да се има приказна која поттикнува. Потонувањето на ‘Москва’ е моќен симбол“, додаде таа.
Луцевич истакнува дека Зеленски и писателите на неговите говори создале чувство на „историска мисија“ што ја поврзува сегашната борба на Украина со претходните борби против Москва. Тие се добро упатени и во поп-културата, прикажувајќи ја војната како „светлина против темнина“. Во оваа драма „Господарот на прстените“, руските војници се „орки“, а Путин е невидливиот Саурон, додаде.
Многу од високите советници на Зеленски доаѓаат од телевизија и работеле со него во Квартер-95, неговото продукциско студио. Нивните обиди да добијат глобална поддршка во овој момент беа потпомогнати од јасната природа на руската инвазија. Украина е жртва и се бори за опстанок. Ова го прави Зеленски лидер на она што политикологот Иван Крастев го нарекува „романтична констелација“.
Зеленски е опуштен пред камера, без разлика дали зборува на телефон или им се обраќа на граѓаните од неговиот бункер. Кога беше избран во 2019 година, имаше малку конкретни политички идеи. Тој се обиде да се разликува од неговите претходници одржувајќи долги прес-конференции. Деновиве неговите интеракции се побрзи. Луцевич истакна дека неговите говори „одекнуваат добро“. Тие се исто така совршено прилагодени на одредена публика.
Зеленски својата реторика ја поврзува со конкретни барања. Тој повика на Украина да и’ бидат доделени противвоздушни системи, борбени авиони, тенкови и оклопни возила. Тој исто така бара нови санкции против Москва, вклучително и ембарго за нафта.
Ихор Тодоров, професор по меѓународни односи на Универзитетот Ужгород во западна Украина, истакнува дека Зеленски бил емотивен и недипломатичен. Тој додаде дека војната го трансформирала, како и Сталин во 1941 година.
„Зеленски добро реагираше на ситуацијата“, рече тој. „Многу луѓе кои не гласаа за него пред две години го препознаваат ова“, додаде.
Тој истакна дека сопругата на претседателот Олена Зеленска има многу врска со неговите страсни говори, како и други инволвирани луѓе, меѓу кои и Јуриј Костјук, кој е еден од сценаристите на серијата „Слуга на народот“ во која го играше Зеленски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Трамп: САД ќе го преземат Гренланд „на полесен или на потежок начин“
Американскиот претседател, Доналд Трамп, повторно се закани со преземање на Гренланд, порачувајќи дека САД ќе го сторат тоа „на полесен или на потежок начин“, без оглед на ставот на Данска.
„Ќе преземеме нешто во врска со Гренланд, им се допаѓало тоа ним или не, затоа што ако ние не го направиме тоа, Русија или Кина ќе го преземат Гренланд, а ние не сакаме Русија или Кина да ни бидат соседи“, изјави Трамп, одговарајќи на новинарски прашања.
Тој додаде дека би претпочитал да се постигне договор, но остави отворена закана.
„Би сакал ова да го решиме со договор, знаете, на полесен начин. Но ако тоа не го направиме на полесен начин, ќе го направиме на потежок начин“, рече Трамп.
Trump: "We are going to do something on Greenland whether they like it or not because if we don't, Russia or China will take over Greenland. If we don't do it the easy way we're gonna do it the hard way." pic.twitter.com/Pb29UqBzCC
— Aaron Rupar (@atrupar) January 9, 2026
И покрај предупредувањата од данската премиерка Мете Фредериксен, која неодамна изјави дека американски напад врз Гренланд би значел крај на НАТО, Трамп продолжи да тврди дека ја поддржува Алијансата и тврди дека без неговата политика НАТО не би опстанал.
Идејата за американско преземање на Гренланд датира уште од 2019 година, кога Трамп првпат јавно ја спомена за време на својот прв претседателски мандат. Предлогот и тогаш наиде на брзо противење од данските и гренландските лидери.
Тој повторно ја актуелизираше темата во последните недели, особено по американскиот напад врз Венецуела и апсењето на претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга, настан што ја отсликува сè поофанзивната позиција на Белата куќа.
Во меѓувреме, жителите на Гренланд повеќепати ја изразија својата одбивност да станат дел од САД – според анкета од 2025 година, 85 отсто од населението ја отфрла таа идеја. Истражувањата, исто така, покажуваат дека само 7 отсто од Американците поддржуваат можна американска воена интервенција на територијата.
Свет
(Видео) Продолжуваат протестите во Иран, насилството ескалира
Антивладините протести во Иран се проширија во најмалку 16 градови низ земјата, јавува Би-Би-Си. Последните немири се регистрирани во градот Захедан, на истокот на земјата, во близина на границата со Пакистан. Поради прекинот на интернетот и ограничената комуникација, точниот обем на протестите тешко се утврдува.
Протестите траат од 28 декември и се оценуваат како најраспространети немири во Иран во последните години. Демонстрантите извикуваат пароли против врховниот верски лидер, ајатолахот Али Хамнеи, кого го обвинуваат за лошите економски и општествени услови во земјата. Дел од учесниците бараат и враќање на поранешниот престолонаследник Реза Пахлави, кој живее во егзил и важи за еден од лидерите на опозицијата.
عجب جمعیت بینظیری! دریافتی از هفتحوض تهران، همین حالا ۱۸ دی؛ مردم همراه با شعار «جاویدشاه» شاهد سوختن یک ساختمان حکومتی هستند. فرستنده گفت: «امشب مردم تهران برای فراخوان شاهزاده میلیونی به خیابانها آمدهاند.» pic.twitter.com/MIbbkzssJr
— Amirhossein Miresmaeili (@AmirMiresmaeili) January 8, 2026
Пахлави, син на последниот ирански шах соборен во Исламската револуција во 1979 година, ги повика Иранците да им се приклучат на протестите, исто како и седум курдски политички партии и шест курдски организации за права на жените, кои повикаа и на генерален штрајк.
Покрај антивладините демонстрации, во одредени градови се одржаа и контрапротести во поддршка на власта.
Во меѓувреме, насилството ескалира. Во западниот дел на Иран, во местото Малекшахи, демонстрантите се судриле со припадници на Револуционерната гарда, при што било употребено огнено оружје. Сведоци јавуваат за повредени и загинати лица.
Организациите за човекови права наведуваат дека од почетокот на протестите загинале најмалку 48 демонстранти и 14 припадници на безбедносните сили, додека норвешката организација „Iran Human Rights“ тврди дека бројот на убиени демонстранти достигнал најмалку 51, меѓу кои и девет деца. Иранските власти, пак, соопштија дека во судирите загинале и двајца припадници на безбедносните сили, како и тригодишно девојче.
Поради блокадата на интернетот, банкоматите не функционираат, а дебитните картички се неупотребливи, што предизвика паника и масовно снабдување со основни намирници во некои градови, јавуваат локални извори.
Иранската влада официјално потврди дека вовела интернет-блокада поради „безбедносни причини“, наведувајќи дека работи на постепено обновување на услугите.
Техеран ја обвини администрацијата на САД, во координација со Израел, за мешање во внатрешните работи на земјата и за поттикнување насилство. Иранскиот амбасадор во Обединетите нации во писмо до Советот за безбедност наведе дека ваквите дејствија го загрозуваат меѓународниот мир.
Од друга страна, француската, британската и германската влада во заедничко соопштение остро го осудија убиството на демонстранти и повикаа иранските власти да овозможат слобода на изразување и мирно собирање.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран се соочува со „голема неволја“ и дека САД внимателно ја следат состојбата, предупредувајќи дека Вашингтон би можел да интервенира доколку дојде до масовно убивање на демонстранти.
Во меѓувреме, иранскиот јавен обвинител порача дека учесниците во немирите кои ќе оштетат државна имот или ќе се судрат со безбедносните сили може да се соочат и со смртна казна, согласно иранските закони.
Свет
Трамп ќе го пречека претседателот на Колумбија во Белата куќа на почетокот на февруари
Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денеска објави дека во првата недела од февруари ќе го пречека колумбискиот претседател Густаво Петро на разговори во Белата куќа.
„Сигурен сум дека ќе биде многу добро и за Колумбија и за САД, но кокаинот и другите дроги мора да бидат запрени пред да влезат во Соединетите Држави“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social.
Зборовите на Трамп претставуваат промена во тонот по месеците остри критики кон Петро и неговата влада, обвинувајќи го колумбискиот претседател дека управува со „фабрики за кокаин“.
Трамп објави дека тој и Петро разговарале по телефон во средата и се согласиле да се сретнат во Белата куќа, но не го прецизираше точниот датум на средбата.
Во изјавите објавени денеска, Петро рече дека Трамп му рекол во телефонски разговор дека размислува за воени операции во Колумбија, што е поврзано со регионалните тензии по американската воена операција во Венецуела.
„Трамп ми рече во телефонски разговор дека размислува за лоши работи во Колумбија. Пораката беше дека тие веќе се подготвуваат, планираат воена операција“, изјави Петро за шпанскиот весник „Ел Паис“, додавајќи дека верува оти заканата е замрзната по разговорот, но призна: „Можеби грешам“.
Петро рече дека Колумбија нема капацитети за воздушна одбрана, но повика на народен отпор во случај на таква воена операција во неговата земја.
Средбата треба да се одржи во време кога односите меѓу САД и Колумбија се обидуваат да се стабилизираат и да се префрлат кон дијалог, и покрај широко распространетите разлики околу политиката за дрога и регионалната безбедност.
фото/депозитфотос

