Американскиот претседател Доналд Трамп неодамна му даде на Владимир Путин 50 дена да постигне мировен договор и најави драстични трговски мерки против Русија како средство за притисок врз Москва да се согласи на прекин на огнот во Украина. Путин воопшто не беше воодушевен.

Според три извори блиски до рускиот претседател кои разговараа со „Ројтерс“, Путин планира да ја продолжи војната сè додека Западот не ги прифати основните барања на Русија.

Тоа би можел да биде крајот на приказната за големиот договор на двајцата претседатели за прекин на војната во Украина. Предизборните ветувања на Трамп дека „сè ќе се поправи за 24 часа“ сега се заборавени.

Како се промени односот меѓу Трамп и Путин?
Веднаш по инаугурацијата на Трамп во јануари, Владимир Путин му испрати официјално писмо со честитки и објави дека е отворен за договор за прекин на војната.

Трамп ја повлекува својата изјава за 24 часа за прекин на војната, но тврди дека 30 дена е реален рок. Тој не го обвинува Путин дека е единствено виновен за војната.

Во февруари американскиот претставник Стивен Виткоф оди во Москва за да преговара за размена на затвореници, со што формално се воспоставува директна комуникација меѓу САД и Русија.

Еден ден подоцна, Трамп и Путин разговараат по телефон. Темите се војната во Украина, енергетската безбедност и можните средби. Двајцата лидери го оценуваат разговорот како добар, а Трамп вели дека Путин има искрени намери да ја запре војната и почнува да ја критикува Украина дека сака да ја продолжи е против нејзиното членство во НАТО и го критикува претседателот Зеленски за непопустливост.

На последниот ден од февруари познатата расправија меѓу Трамп и Зеленски се одвива пред камерите во Белата куќа.

Двајцата лидери разговараа по телефон неколкупати во март. Тие повторно разговараа за можно примирје во Украина, размена на затвореници и руско-украински преговори со посредство на трети земји (Турција, Саудиска Арабија).

Трамп и Путин: Од комплименти до несогласувања
Немаше никаков напредок во следните два месеца, со најавени телефонски повици, па дури и средба лице в лице. Во исто време Трамп сè повеќе споменува дека му се чини оти Путин не сака мир.

Во јуни Трамп првин ги опиша своите разговори со Путин како „конструктивни, но не доволно продуктивни“. Путин исто така ја отфрли трилатералната средба со Зеленски што Трамп се обидуваше да ја посредува.

На почетокот на јули Трамп остро го критикува Путин за неговите зголемени напади врз украинските градови, а рускиот претседател последователно рече дека неговата земја нема да се откаже од своите воени цели.

Американскиот претседател потоа објави рок од 50 дена и, кога беше директно прашан дали сега, конечно, е на страната на Украина, рече: „Не сум на ничија страна. Јас сум на страната на човештвото затоа што сакам убивањето да престане“.

„Путин го влече за нос“
Пријателската реторика полна со комплименти меѓу Путин и Трамп прерасна во отворени тензии и обвинувања. „Путин го влече за нос Трамп, тоа му е јасно на секој што знае малку повеќе за Русија и за Кремљ“, рече Михаил Комин, руски аналитичар, кој живее во Виена.

„Тој само купува време за да ги постигне своите цели, а внимава премногу да не го иритира Трамп за да остане неутрален, односно да не го зголеми снабдувањето со оружје за Украина“, додаде тој.

Џенифер Кавана од американскиот тинк-тенк „Приоритети за одбрана“ вели дека не очекува ништо од најавата на Трамп, а најмалку промена на ситуацијата на терен.

„Трамп го менува својот став речиси секоја недела. Веќе видовме серија негови ултиматуми, кои не ја променија ситуацијата, а санкциите со кои се заканува би можеле да нанесат поголема штета на американската економија од кој било друг“.

Се чека резултат
Водечките светски медиуми исто така пишуваат во своите анализи дека односот меѓу двајцата лидери очигледно достигнал точка на која мора да се испорача некаков резултат, но тие не веруваат дека ќе се постигне крајната цел – мировен договор.

„Гардијан“ истакнува дека Трамп му пристапил на Путин „како брокер за недвижности“, кој нуди туѓа територија за нешто сосема неодредено, без да навлегува во причините зошто воопшто се случила војната или да размислува колку долго би траел таков мир.

„Тајм“ пишува дека Трамп не ја слушал американската разузнавачка заедница од самиот почеток и мисли дека може да го убеди Путин целосно да ја промени својата политика.

„Вашингтон пост“ наведува дека стратегијата на Трамп за ескалација до деескалација е применлива за некои земји и царини, но не и за човекот што ја почна инвазијата и кој воопшто не е загрозен во сопствената земја.

Слични политички инстинкти
Како заклучок, голем број американски аналитичари наведуваат дека Трамп и Путин делат слични политички инстинкти – популизам, презир кон институциите и склоност кон авторитарен стил.

И нивната соработка, дури и во првиот мандат на Трамп, кога немаше големи несогласувања, никогаш не била сојуз, туку меѓусебна експлоатација.

Овој однос може да заврши на три начина, велат тие, во корист на Путин, во целосен пресврт или во невидлив договор што ги ослабува темелите на западниот поредок.

Рускиот политиколог Александра Филипенко, која живее и работи во Литванија од почетокот на инвазијата на Украина, за „Дојче веле“ вели дека не очекува ништо драстично по истекот на рокот од 50 дена.

Таа дури верува дека рокот ќе помине и двајцата лидери ќе се вратат на старата приказна – тивки договори и прагматичен цинизам. А војната и уништувањето на Украина ќе продолжат.

Фото: принтскрин