Свет
Министерот за внатрешни работи на Естонија ја нарече финската премиерка касиерка
Министерот за внатрешни работи на Естонија, Март Хелме, крена голема прашина со своите неодамнешни изјави за финската влада во која доминираат младите жени, пренесува „Спутник“ .
Хелме не штедеше зборови критикувајќи ја новата финска влада на левиот центар велејќи дека е составена од улични активисти и неписмени повикувајќи се дури и на историски паралели и го цитира Владимир Ленин, водачот на Октомвриската револуција во 1917 година.
Во радиоинтервју за естонската радиодифузна компанија ЕРР, Хелме изрази силни сомнежи за новата влада на Финска предводена од социјалдемократката Сана Марин, која во моментот е најмлада премиерка во светот со 34 години.
Хелме дури и потсети на Граѓанската војна од 1917 година, сè уште многу болна тема во Финска, повлекувајќи паралели помеѓу Црвената гарда и сегашната влада на левиот центар, доведувајќи ја во прашање нејзината способност да ги брани интересите на земјата.
„Сега можеме да ја видиме до одреден степен одмаздата на црвените врз белите, со тоа што црвените, кои сакаа да ја уништат Финска, се дојдени на власт и сега се обидуваат да ја направат Финска некаква европска провинција, која може да го носи името Суоми или Финска“, рече Хелме цитиран од „ Хуфвудстадсбладет“.
Понатаму, Хелме изрази сомнеж и за искуството и способноста на Сана Марин, па дури и го цитира Владимир Ленин, водачот на Руската револуција.
„Се сеќавам дека Владимир Улјанов Ленин тврдеше оти секоја слугинка може да стане министер или што и да било. Сега гледаме дека касиерката стана премиер, а во исто време некои други улични активисти и неписмени станаа членки на владата “, рече Хелме предвидувајќи пораст на моќта за десничарската партија Финци.
Кога вербалниот напад на Хелме се рашири во Финска, многу Финци побрзаа кон социјалните мрежи да го изразат својот гнев.
„Почитуван министере, Март Хелме! Се гордеам што живеам во земја во која секоја слугинка може да стане министер. Уште сум горд што Финска беше првата земја каде што слугинката стана министер пред 92 години кога Мина Силанпа го доби портфолиото на министерот за социјална сигурност“, објави корисник на „Твитер“.
„Изгледа е завист. Се сеќавам на естонската економија базирана на продажба на маици и чорапи пред речиси 30 години“, се подбиваше друг корисник на „Твитер“.
Другите го нарекоа Хелме идиот и популистичко пувало, па дури и го споредуваа со иранското свештенство.
„Преку својата изјава естонскиот министер Март Хелме значително им наштети на односите на Естонија со еден од нашите најзначајни пријатели – Финска. Срамота е што владата се однесува кон Финска на овој начин. Министерот за внатрешни работи треба да биде разрешен веднаш“, изјави поранешниот министер за надворешни работи на Естонија, Урмас Пает, во твит.
Самата Сана Марин, која стана премиер по оставката на нејзиниот висок партиски колега Анти Рин, возврати дека се гордее на Финска, земја во која дури и касиерка може да стане премиер.
„Јас неверојатно се гордеам со Финска. Тука дете од сиромашно семејство може да добие добро образование и да постигне многу во животот. Дури и касиерката може да стане премиер. Финска не би преживеала без работници“, објавила таа во твит.
Хелме подоцна изјави дека неговите изјави за финската премиерка се негови и не претставуваат став на естонската влада. Во исто време тој истакна дека не ги доведува во прашање соработката, пријателството и топлите чувства помеѓу Финска и Естонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

