Свет
Ноам Чомски: Русија во Украина се однесува похумано од САД во Ирак
Американскиот интелектуалец и лингвист Ноам Чомски, децениски критичар на американската надворешна политика, во интервју за неделникот „Њу Стејтсмен“ вели дека Русија се однесува воздржано и умерено во Украина.
Познатиот американски интелектуалец, лингвист, филозоф, писател и професор Чомски е еден од најгласните критичари на надворешната политика на Соединетите Американски Држави по Виетнамската војна.
Неговиот есеј „Одговорноста на интелектуалците“ од 1967 година ја осуди американската интелектуална елита, особено општествените научници и технократите од Вашингтон, бидејќи, како што веруваше Чомски, и помогна на тогашната американска администрација да ги „измие рацете“ од неприфатливите воени потфати и да ги оправда злосторствата извршени во Виетнам.
Иако, 56 години подоцна, конфликтот во Украина е сосема поинаков од војната во Виетнам и Соединетите Американски Држави не војуваат на странска територија, туку поддржуваат суверена земја која е нападната од Русија, Чомски е подеднакво критичен кон Американската политика, но и на Украина, каде што е роден татко му, пред да емигрира во САД во 1913 година.
Во интервју за неделникот Њу Стејтсмен, Чомски вели дека САД и Велика Британија ги отфрлаат преговорите во Украина заради нивните национални интереси, иако земјата е веќе сериозно уништена од војната.
„Украина не е слободен актер, зависи од тоа што ќе определи САД“ истакнува Чомски и вели дека САД го снабдуваат Киев со оружје само за да ја ослабат Русија.
„За САД сето ова е евтино. За само дел од колосалниот воен буџет, тие се способни сериозно да ги деградираат воените сили на нивниот единствен вистински воен противник“, објаснува Чомски.
Смета дека Русија се однесува воздржано и умерено. Тој го споредува руското војување во Украина со американската инвазија на Ирак во 2003 година, тврдејќи дека во Украина не се случило големо уништување на инфраструктурата.
„Несомнено, Русија би можела да го направи тоа, веројатно со конвенционално оружје. Може да го направи Киев неодржлив, како што беше Багдад, може да ги нападне линиите за снабдување во западна Украина“, истакнува Чомски.
На прашањето дали тој имплицира дека Русија се бори во Украина похумано отколку што САД се борат во Ирак, Чомски вели дека тоа е сосема очигледно.
Тој посочува дека делегациите на Обединетите нации морале да се повлечат кога започнала инвазијата на Ирак бидејќи нападот бил толку сериозен и екстремен.
„Тоа е американски и британски стил на војување. Погледнете ги жртвите. Сè што знам се официјалните бројки, а официјалните податоци од Обединетите нации велат дека има околу 8.000 цивилни жртви во Украина. Колку цивилни жртви имаше кога САД и Британија го нападнаа Ирак?“, прашува Чомски.
Тој нагласува дека доказ за воздржаноста на Русија е и бројот на странски функционери кои отпатувале во Киев од избувнувањето на војната.
„Кога САД и Британија го уништија Багдад, отиде ли некој странски лидер во посета? Не, затоа што кога САД и Британија влегуваат во војна, фаќаат право за гуша. Уништуваат сè – комуникации, транспорт, енергија, се што прави општеството да функционира“, набројува Чомски.
На прашањето како би можело да изгледа потенцијалното решение за војната во Украина, Чомски вели дека, пред се, Украина никогаш нема да биде членка на НАТО алијансата.
„Ова е црвената линија на која инсистираше секој руски лидер, од поранешниот руски претседател Борис Елцин до поранешниот советски лидер Михаил Горбачов. Украина го добива статусот на Австрија за време на Студената војна или Мексико денес. Мексико не може да се приклучи на воен сојуз кој е непријателски настроен кон САД. Нема договор за тоа, но тоа е совршено очигледно“, објаснува Чомски.
Тој ја коментираше и желбата на Шведска и Финска да станат членки на НАТО алијансата. Иако двете земји експлицитно ја наведоа инвазијата на Украина како причина за нивното барање за приклучување, Чомски вели дека тврдењата дека Русија може да и се закани на која било земја се западна пропаганда.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

