Свет
Нобеловата награда за физика за Алан Аспект, Џон Ф. Клаузер и за Антон Цајлингер
Кралската шведска академија на науките одлучи да им ја додели Нобеловата награда за физика за 2022 година на Алан Аспект, Џон Ф. Клаузер и Антон Зелингер.
Тие ја добија наградата „за експерименти со заплеткани фотони, утврдување на прекршувања на Беловите нееднаквости и пионерска квантна информатичка наука“.
Ален Аспект, Џон Клаузер и Антон Цајлингер спроведоа револуционерни експерименти користејќи заплеткани квантни состојби, каде што две честички се однесуваат како една единица, дури и кога се разделени.
BREAKING NEWS:
The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2022 #NobelPrize in Physics to Alain Aspect, John F. Clauser and Anton Zeilinger. pic.twitter.com/RI4CJv6JhZ— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 4, 2022
Нивните резултати го отворија патот за нова технологија базирана на квантни информации.
Неописливите ефекти на квантната механика почнуваат да се применуваат. Сега постои големо поле на истражување, кое вклучува квантни компјутери, квантни мрежи и безбедна квантна шифрирана комуникација.
Еден од клучните фактори во овој развој е како квантната механика дозволува две или повеќе честички да постојат во таканаречена заплеткана состојба.
Она што се случува со една од честичките во заплетканиот пар одредува што ќе се случи со другата честичка, дури и ако тие се далеку.
Долго време беше доведено во прашање дали корелацијата се должи на фактот што честичките во заплетканиот пар содржат скриени променливи, инструкции што им кажуваат каков резултат треба да дадат во експериментот.
Во 60-тите Џон Стјуарт Бел разви математичка нееднаквост што го носи неговото име.
Тоа значи дека ако има скриени променливи, корелацијата помеѓу резултатите од голем број мерења никогаш нема да надмине одредена вредност. Сепак, квантната механика предвидува дека одреден тип на експеримент ќе ја наруши нееднаквоста на Бел, што ќе резултира со посилна корелација отколку што инаку би била можна.
Џон Клаузер ги развил идеите на Џон Бел, што доведе до практичен експеримент. Кога правел мерења, тие ја поддржувале квантната механика со јасно кршење на нееднаквоста на Бел. Ова значи дека квантната механика не може да се замени со теорија што користи скриени променливи.
Некои пропусти останаа по експериментот на Џон Клаузер.
Ален Аспект ја разви поставката користејќи ја на начин што затвори важна дупка. Тој можеше да ги промени поставките за мерење откако заплетканиот пар го напушти изворот, така што поставката што постоеше кога се емитуваа не може да влијае на резултатот.
Користејќи софистицирани алатки и долга серија експерименти, Антон Цајлингер почнал да ги искористува заплетканите квантни состојби. Меѓу другото, неговата истражувачка група демонстрира феномен наречен квантна телепортација, кој овозможува квантната состојба да се движи од една до друга честичка на растојание.
„Станува сè појасно дека се појавува нов вид квантна технологија. Гледаме дека работата на лауреатот со заплетканите состојби е од големо значење, дури и надвор од основните прашања за толкувањето на квантната механика“, вели Андерс Ирбек, претседател на Нобеловиот комитет за физика.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Германскиот претседател жестоко го нападна Трамп: „Тој го претвора светот во дувло на разбојници“
Германскиот претседател Франк-Валтер Штајнмаер остро ја критикуваше надворешната политика на САД под претседателот Доналд Трамп и го повика светот да не дозволи светскиот поредок да се претвори во „дувло на разбојници“ каде што бескрупулозните земаат што сакаат.
Во невообичаено остра изјава, очигледно осврнувајќи се на дејствија како што е соборувањето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, германскиот претседател рече дека глобалната демократија никогаш не била позагрозена.
Нарекувајќи ја анексијата на Крим од страна на Русија и инвазијата на Украина пресвртница, Штајнмаер рече дека однесувањето на САД претставува уште еден историски „распад“ во глобалниот поредок.
„Потоа, тука е колапсот на вредностите на нашиот најважен партнер, САД, кои помогнаа во изградбата на овој светски поредок“, рече Штајнмаер во говорот на симпозиум што се одржа синоќа.ж
„Треба да спречиме светот да се претвори во дувло на разбојници, каде што најнескрупулозните земаат што сакаат, каде што регионите или цели земји се третираат како сопственост на неколку големи сили“, рече тој.
фото/ЕПА
Европа
(Видео) Француските земјоделци го блокираат Париз со трактори
Француските земјоделци блокираа локации во Париз во знак на протест против сеопфатниот трговски договор што Европската Унија треба да го потпише со јужноамериканските земји и поради други локални прашања.
Земјоделците од синдикатот „Coordination Rurale“ ги нарекоа протестите во Париз лути поради договорот за слободна трговија меѓу Европската Унија и јужноамериканскиот блок Меркосур, за кој стравуваат дека би можел да ја преплави земјата со евтин увоз на храна, како и поради начинот на кој владата се справува со болеста на добитокот.
„Се наоѓаме помеѓу негодување и очај. Се чувствуваме напуштени, како и со Меркосур“, изјави за Ројтерс Стефан Пелетие, заменик-претседател на синдикатот во централна Франција.
🚨 EN DIRECT – De nouveaux agriculteurs arrivent au niveau de l’Arc de Triomphe. pic.twitter.com/SHu89ZzD8n
— Frontières (@Frontieresmedia) January 8, 2026
Протестот доаѓа неколку дена откако Европската комисија предложи да им се стават на располагање на земјоделците 45 милијарди евра од фондовите на ЕУ и се согласи да ги намали увозните давачки за некои ѓубрива во обид да ги придобие земјите кои се двоумат во нивната поддршка за Меркосур.
CRISE AGRICOLE : Des tracteurs de la Coordination rurale sont entrés dans Paris malgré les blocages de la police. Une quinzaine de tracteurs se trouvent devant la tour Eiffel, d'autres ont encerclé l'Arc de Triomphe. La porte d'Auteuil a été bloquée par des agriculteurs et l'A13… pic.twitter.com/LHT3iXt7Mr
— Infos Françaises (@InfosFrancaises) January 8, 2026
Договорот е поддржан од земји како Германија и Шпанија, а Комисијата се чини дека ја добила поддршката од Италија, што значи дека ќе ги има потребните гласови за да го одобри трговскиот договор со или без француска поддршка.
Свет
(Вознемирувачко видео) Имиграциски полицаец уби 37-годишна жена во Минеаполис, градоначалникот: Губете се од тука
Американски агент за имиграција застрелал и убил 37-годишна жена во Минеаполис, предизвикувајќи жестока дебата откако локалните власти го отфрлија тврдењето на администрацијата на Трамп дека станува збор за самоодбрана. Додека Министерството за внатрешна безбедност вели дека Рене Никол Гуд била „насилна бунтовничка“ која се обидела да ги прегази агентите, градоначалникот на Минеаполис, Џејкоб Фреј, рече дека станува збор за „неодговорна употреба на сила“, објавува Би-Би-Си.
Инцидентот се случил околу 10:25 часот по локално време во среда, а снимките објавени од минувачи покажуваат напната ситуација. На нив се гледа темноцрвен теренец како ја блокира улицата, а во близина има демонстранти и возила за спроведување на законот.
Агентите се приближуваат до возилото, а еден од нив се обидува да ја отвори вратата на возачот. Друг агент стои пред возилото, кое се обидува да тргне. Потоа агентот испукува три истрели. Возилото ја губи контролата и се судира со паркиран автомобил. Од достапните снимки не е јасно дали агентот всушност бил удрен од возилото.
Today, ICE officers in Minneapolis were conducting targeted operations when rioters began blocking ICE officers and one of these violent rioters weaponized her vehicle, attempting to run over our law enforcement officers in an attempt to kill them—an act of domestic terrorism.…
— Homeland Security (@DHSgov) January 7, 2026
Извештаите за тоа што довело до пукањето варираат во голема мера. Министерката за внатрешна безбедност на САД, Кристи Ноем, изјави дека жената „ги следела и вознемирувала“ полицајците во текот на целиот ден и се обидела да „го претвори своето возило во оружје“ во чин на „домашен тероризам“.
Таа рече дека агентот испукал „одбранбени истрели“ и самиот бил повреден, но бил пуштен од болница по лекувањето. Додаде дека истиот агент претходно бил удрен од автомобил додека бил на должност во јуни.
Од друга страна, градоначалникот на Минеаполис, Џејкоб Фреј, остро го осуди дејствието. „Ова беше агент кој небрежно ја искористи својата моќ, што резултираше со смрт на едно лице“, рече тој, проколнувајќи и наредувајќи им на агентите на Службата за имиграција и царина (ICE) да го напуштат градот.
Minneapolis Mayor Jacob Frey to ICE: “Get the fuck out of Minneapolis.” pic.twitter.com/oGBcsub7ZZ
— Kaitlan Collins (@kaitlancollins) January 7, 2026
Претседателот Доналд Трамп напиша на својот профил на социјалните мрежи „Вистина“ дека еден имиграциски полицаец бил „брутално“ прегазен. „Тешко е да се поверува дека е жив, но сега се опоравува во болница“, рече тој.
За инцидентот ја обвини „радикалната левица“, која, според него, „секојдневно им се заканува, напаѓа и ги таргетира нашите службеници за спроведување на законот и имиграциските агенти“.

