Свет
Нобеловата награда за физика за Алан Аспект, Џон Ф. Клаузер и за Антон Цајлингер
Кралската шведска академија на науките одлучи да им ја додели Нобеловата награда за физика за 2022 година на Алан Аспект, Џон Ф. Клаузер и Антон Зелингер.
Тие ја добија наградата „за експерименти со заплеткани фотони, утврдување на прекршувања на Беловите нееднаквости и пионерска квантна информатичка наука“.
Ален Аспект, Џон Клаузер и Антон Цајлингер спроведоа револуционерни експерименти користејќи заплеткани квантни состојби, каде што две честички се однесуваат како една единица, дури и кога се разделени.
BREAKING NEWS:
The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2022 #NobelPrize in Physics to Alain Aspect, John F. Clauser and Anton Zeilinger. pic.twitter.com/RI4CJv6JhZ— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 4, 2022
Нивните резултати го отворија патот за нова технологија базирана на квантни информации.
Неописливите ефекти на квантната механика почнуваат да се применуваат. Сега постои големо поле на истражување, кое вклучува квантни компјутери, квантни мрежи и безбедна квантна шифрирана комуникација.
Еден од клучните фактори во овој развој е како квантната механика дозволува две или повеќе честички да постојат во таканаречена заплеткана состојба.
Она што се случува со една од честичките во заплетканиот пар одредува што ќе се случи со другата честичка, дури и ако тие се далеку.
Долго време беше доведено во прашање дали корелацијата се должи на фактот што честичките во заплетканиот пар содржат скриени променливи, инструкции што им кажуваат каков резултат треба да дадат во експериментот.
Во 60-тите Џон Стјуарт Бел разви математичка нееднаквост што го носи неговото име.
Тоа значи дека ако има скриени променливи, корелацијата помеѓу резултатите од голем број мерења никогаш нема да надмине одредена вредност. Сепак, квантната механика предвидува дека одреден тип на експеримент ќе ја наруши нееднаквоста на Бел, што ќе резултира со посилна корелација отколку што инаку би била можна.
Џон Клаузер ги развил идеите на Џон Бел, што доведе до практичен експеримент. Кога правел мерења, тие ја поддржувале квантната механика со јасно кршење на нееднаквоста на Бел. Ова значи дека квантната механика не може да се замени со теорија што користи скриени променливи.
Некои пропусти останаа по експериментот на Џон Клаузер.
Ален Аспект ја разви поставката користејќи ја на начин што затвори важна дупка. Тој можеше да ги промени поставките за мерење откако заплетканиот пар го напушти изворот, така што поставката што постоеше кога се емитуваа не може да влијае на резултатот.
Користејќи софистицирани алатки и долга серија експерименти, Антон Цајлингер почнал да ги искористува заплетканите квантни состојби. Меѓу другото, неговата истражувачка група демонстрира феномен наречен квантна телепортација, кој овозможува квантната состојба да се движи од една до друга честичка на растојание.
„Станува сè појасно дека се појавува нов вид квантна технологија. Гледаме дека работата на лауреатот со заплетканите состојби е од големо значење, дури и надвор од основните прашања за толкувањето на квантната механика“, вели Андерс Ирбек, претседател на Нобеловиот комитет за физика.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Светската здравствена организација бара оданочување на засладените и алкохолните пијалaци
Засладените и алкохолните пијалaци се премногу евтини бидејќи се недоволно оданочени, што доведува до повисоки стапки на дебелина, дијабетес и други болести, вели Светската здравствена организација (СЗО). Децата и адолесцентите се особено погодени, вели СЗО.
Треба да се воведат или зголемат даноци на вакви пијалaци, вели Светската здравствена организација. Ова би ги направило пијалaците поскапи, што би довело до помала потрошувачка, а во исто време би се собрале повеќе пари за здравствениот систем.
Според СЗО, 116 земји низ целиот свет веќе ги оданочуваат безалкохолните пијалaци и другите засладени пијалaци, но многу други пијалaци со висока содржина на шеќер сè уште не се опфатени со даноци, како што се 100% овошни сокови, засладени млечни пијалaци и инстант кафе или чаеви.
„Здравствените даноци се едни од најмоќните алатки што ги имаме за да го промовираме здравјето и да спречиме болести“, рече генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус. СЗО, исто така, забележа дека најмалку 25 земји, претежно во Европа, вклучувајќи ја и Германија, немаат посебен данок за вино.
За разлика од виното, силните алкохолни пијалaци како што се бренди, коњак, вотка или виски подлежат на данок на алкохол, додека пивото се оданочува со посебен данок на пиво. Консумирањето алкохол може да доведе до болести, насилство и повреди и заболувања, предупредува еден од директорите на СЗО, Етјен Круг.
„Додека индустријата остварува профит, јавноста често ги сноси здравствените последици, а општеството ги сноси економските трошоци“, рече Круг.
Свет
Мишел го критикува Руте: Престани да бидеш американски агент и обедини го НАТО
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, треба да престане да биде „американски агент“ и да го обедини расцепканиот воен сојуз кој се соочува со „непријателска реторика“ и „заплашување“ од САД, изјави за „Еуроњуз“ поранешниот претседател на Европскиот совет, Шарл Мишел.
Мишел, кој го водеше Советот пет години до 2024 година, во утринската емисија „Europe Today“ во петокот изјави дека Руте го разочарува и дека ја губи довербата во него, објави „Еуроњуз“.
„Сакам да бидам јасен, Марк Руте е разочарување и јас ја губам довербата“, рече Мишел. „Не очекувам Марк Руте да биде американски агент. Очекувам Марк да работи за единство во рамките на НАТО“, додаде тој.
Руте, кој го нарече американскиот претседател Доналд Трамп „татко“ на НАТО, стекна репутација дека е некој што знае како со Трамп. Тој, исто така, му даде можност на Трамп да се повлече од неговите неодамнешни закани за започнување трговска војна со европските земји околу Гренланд.
Мишел изјави за „Еуроњуз“ дека „ласкавата дипломатија“ на Руте нема да функционира“ и може да доведе до „целосен неуспех“.
„Се соочуваме со заплашување, се соочуваме со закани. Она што се случува со Гренланд не е прифатливо и очекувам Марк Руте да биде силен глас во одбраната на единството во рамките на НАТО“, рече тој.
Тој додаде дека ЕУ е „многу лојален партнер“ на САД и дека „не го заслужува“ неодамнешното „однесување“ на Трамп, осврнувајќи се на заканите на американскиот претседател за Гренланд, неговите обиди да го „легитимира“ рускиот претседател Владимир Путин и санкциите против поранешните функционери на ЕУ.
Американската администрација неодамна воведе санкции врз Тиери Бретон, поранешен француски европски комесар, кој беше задолжен за изготвување на дигитални регулативи на ЕУ.
Мишел, исто така, се осврна на преговорите за иден мировен договор за Украина, велејќи дека лидери како францускиот претседател Макрон и италијанскиот премиер Мелони се „во право“ што бараат директна средба со Путин.
„Треба да бидеме на преговарачката маса, а денес не сме. Тоа е многу тажно, дури и малку шокантно“, рече тој. „Кој ги брани европските интереси на масата? Не САД, не Русија.“
Тој го предложи својот наследник, Антонио Коста, како можен претставник за преговорите, наведувајќи дека има „легитимитет“ да зборува во име на 27-те лидери на ЕУ.
Кога беше прашан за целта на украинскиот претседател Володимир Зеленски неговата земја да се приклучи на ЕУ до 2027 година како дел од мировниот план, Мишел рече: „Апсолутно е правилно и е можно“, повикувајќи го Киев да се интегрира во европскиот блок „што е можно побрзо“.
Свет
Гутереш: Крајно време е жена да ги предводи Обединетите нации
Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, чиј мандат истекува на крајот од годината, повторно изрази јасна поддршка за идејата жена да го наследи на чело на Обединетите нации.
„Мислам дека е крајно време жена да ги предводи Обединетите нации“, рече Гутереш.
Португалскиот дипломат ги предводи ОН од 2017 година, а неговиот втор и последен мандат завршува на крајот на 2026 година, до кога мора да се избере неговиот наследник. Во историјата на Обединетите нации, оваа позиција никогаш не ја држела жена.
„Време е да видиме жени на лидерски позиции, без разлика дали станува збор за Обединетите нации или за најмоќните земји во светот“, рече Гутереш.
Генералниот секретар го назначува Генералното собрание на ОН по препорака на Советот за безбедност.
Претседателката на Генералното собрание, поранешната германска министерка за надворешни работи, Аналена Бербок, исто така се залагаше жена да го наследи Гутереш и ги повика земјите-членки да номинираат кандидати до почетокот на април.
Досега пристигна само една официјална кандидатура – Аргентина го номинираше Рафаел Гроси, 64-годишниот шеф на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ).
фото/Depositphotos

