Свет
Објавен планот на Трамп за Украина: Безбедносни гаранции, тампон-зона, амнестија…
Планот на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Украина би барал од Украина да се откаже од дополнителна територија на исток, да ја ограничи големината на своите вооружени сили и да се согласи никогаш да не се приклучи на НАТО, според нацрт-документот до кој дојде „Аксиос“ и кој го потврдија украински функционер, американски функционер и извор запознаен со предлогот.
САД вршат притисок врз Украина наскоро да постигне договор. Иако планот вклучува предлози што Украина постојано ги отфрла, претседателот Володимир Зеленски не ја исклучи можноста за дискусија за него.
Висок функционер на Белата куќа призна дека планот „не е лесен“ за Украина, но истакна дека САД веруваат дека војната мора да заврши и дека Украина би можела да изгуби уште поголема територија ако не го стори тоа.

Кои се клучните делови од планот?
Покрај територијалните отстапки на Украина, во документот се наведува дека доколку Русија продолжи понатаму, ќе има „решителен координиран воен одговор“. Не е наведено каква улога ќе играат САД во тој одговор.
Планот има и економски елементи: дел од замрзнатите руски средства ќе бидат искористени за обнова на Украина, санкциите против Русија ќе бидат укинати, САД и Русија ќе соработуваат во области како што се вештачката интелигенција и истражувањето на минерали, а Русија ќе се врати во Г8.
Сите страни ќе добијат амнестија за дејствија за време на војната, што значи дека руските функционери и војници нема да можат да бидат гонети за воени злосторства. Планот, исто така, бара Украина да одржи избори во рок од 100 дена од договорот. Зеленски во септември изјави дека сака избори по воведувањето на прекин на огнот.
The full 28-point U.S. peace plan for Ukraine, reportedly backed by Trump, has been published by MP Honcharenko. This thread outlines the key points. What’s clear is that the so-called Witkoff plan heavily favors Russia while offering little to nothing for Ukraine.
1/9 pic.twitter.com/EzuCTiQNRB
— NOELREPORTS 🇪🇺 🇺🇦 (@NOELreports) November 20, 2025
Детален список од 28 точки
1. Ќе биде потврден суверенитетот на Украина.
2. Ќе биде склучен сеопфатен пакт за ненапаѓање меѓу Русија, Украина и Европа. Сите двосмислености од изминатите 30 години ќе се сметаат за решени.
3. Од Русија се очекува да не ги напаѓа соседните земји, а НАТО нема дополнително да се шири.
4. Ќе се води дијалог меѓу Русија и НАТО, со посредство на САД, за решавање на безбедносните прашања и создавање услови за деескалација и идна економска соработка.
5. Украина ќе добие сигурни безбедносни гаранции. Американски функционер истакна дека ова би била експлицитна безбедносна гаранција на САД за Украина, за прв пат официјално.
6. Вооружените сили на Украина ќе бидат ограничени на 600.000 лица. Украинската армија сега има 800.000–850.000 лица, во споредба со околу 250.000 пред војната.
7. Украина ќе вклучи во својот устав дека никогаш нема да се приклучи на НАТО, а НАТО ќе додаде во своите статути дека Украина нема да биде примена во иднина.

8. НАТО ветува дека нема да распоредува трупи во Украина.
9. Европските борбени авиони ќе бидат стационирани во Полска.
10. Безбедносната гаранција на САД вклучува:
- САД добиваат надомест за гаранцијата;
- ако Украина ја нападне Русија, гаранцијата се прекинува;
- ако Русија ја нападне Украина, се воспоставува решителен воен одговор, сите глобални санкции се обновени и сите придобивки од договорот се прекинуваат;
- ако Украина лансира ракета кон Москва или Санкт Петербург без причина, гаранцијата престанува да важи.
11. Украина ќе има право на членство во ЕУ и ќе добие краткорочен преференцијален пристап до европскиот пазар.
12. Глобалниот пакет за реконструкција на Украина вклучува:
- Фондот за развој на Украина (технологија, центри за податоци, вештачка интелигенција);
- реконструкција и модернизација на инфраструктурата на гасоводот;
- реконструкција на областите погодени од војната;
- развој на инфраструктурата;
- експлоатација на минерали и природни ресурси;
- посебен пакет за финансирање од Светската банка.
13. Русија ќе биде реинтегрирана во глобалната економија:
- постепено укинување на санкциите;
- долгорочни договори меѓу САД и Русија за енергија, инфраструктура, вештачка интелигенција, Арктик итн.;
- Русија се враќа во Г8.
14. Замрзнатите средства ќе се користат на следниов начин:
- 100 милијарди долари од руските замрзнати средства ќе бидат инвестирани во реконструкцијата на Украина;
- САД добиваат 50% од профитот;
- Европа додава 100 милијарди долари;
- остатокот од замрзнатите средства оди во заеднички американско-руски инвестициски фонд.
15. Ќе се формира заедничка работна група за безбедност меѓу САД и Русија.
16. Русија законски ќе потврди политика на неагресија кон Европа и Украина.
17. САД и Русија ќе ја продолжат важноста на договорот за контрола на нуклеарно оружје.
18. Украина се обврзува да остане ненуклеарна држава.
19. Нуклеарната централа Запорожје ќе биде пуштена во употреба под надзор на МААЕ, со енергија поделена 50:50.

20. Двете земји ќе спроведат програми за промовирање на толеранција и заштита на малцинствата.
- Украина ќе ги усвои правилата на ЕУ за верска толеранција и јазик;
- двете земји ќе ги укинат дискриминаторските мерки;
- „Нацистичката идеологија“ ќе биде забранета.
21. Територии:
- Крим, Луганск и Донецк ќе бидат признати како де факто руски, вклучително и од САД;
- Сегашната линија во Херсон и Запорожје ќе биде „замрзната“
- Русија ќе се повлече од другите договорени области;
- Украинските сили ќе се повлечат од делот од Донецката област што ја контролираат; оваа област ќе стане демилитаризирана тампон зона, меѓународно призната како територија на Руската Федерација;
- На руските сили нема да им биде дозволено да влезат во тампон зоната.
22. Русија и Украина се обврзуваат да не ги менуваат новите територијални аранжмани со сила.
23. Русија нема да ја попречува украинската трговија на Днепар; ќе се постигне договор за извоз на жито преку Црното Море.
24. Ќе се формира хуманитарен комитет:
- размена на сите затвореници и тела („сите за сите“);
- враќање на сите цивили и деца;
- програми за повторно обединување на семејствата;
- мерки за ублажување на страдањата на жртвите.
25. Украина ќе одржи избори во рок од 100 дена.
26. Сите страни ќе добијат целосна амнестија за дејствијата за време на војната.
27. Договорот ќе биде правно обврзувачки, а неговото спроведување ќе го надгледува Мировен совет предводен од претседателот Трамп.
28. Прекинот на огнот ќе стапи на сила веднаш откако двете страни ќе се повлечат кон договорените точки.
Кој го состави планот?
Планот го состави претставникот на Трамп, Стив Виткоф, со придонес од државниот секретар на САД, Марко Рубио, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер.
Виткоф се консултираше и со рускиот претставник Кирил Дмитриев. Дмитриев за „Аксиос“ изјави дека е оптимист бидејќи, за разлика од претходните обиди, „чувствува дека овој пат навистина се слуша руската позиција“. Претседателот Владимир Путин сè уште јавно не го одобрил планот.
По средбата со Дмитриев, Виткоф и Кушнер разговараа за планот и со украинскиот советник за национална безбедност, Рустам Умеров. Американскиот секретар на армијата, Ден Дрискол, вчера му предаде писмен план на Зеленски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кремљ во постојан контакт со Техеран, нападот го нарече отворена агресија
Кремљ соопшти дека Русија е во постојан контакт со иранското раководство по, како што наведе, „отворената агресија“ врз Техеран и изрази длабока разочараност од развојот на настаните.
Рускиот претседател Владимир Путин во неделата го осуди убиството на иранскиот врховен водач ајатолахот Али Хамнеи, нарекувајќи го „цинично“, додека руското Министерство за надворешни работи ги обвини САД и Израел дека Блискиот Исток го турнале „во бездна на неконтролирана ескалација“.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека Москва ја анализира ситуацијата по одлуката на Вашингтон да започне напади врз Иран, и покрај, како што сметала Русија, охрабрувачките сигнали од преговорите меѓу САД и Иран со посредство на Оман.
„Можеме да изразиме длабоко разочарање бидејќи, и покрај извештаите за значителен напредок во тие преговори, ситуацијата сепак ескалираше во отворена агресија“, рече Песков.
Тој додаде дека Путин подоцна во текот на денот ќе има меѓународен телефонски разговор поврзан со Иран, без да открие со кого, и посочи дека Русија останува во дијалог и со земјите од Персискиот Залив погодени од конфликтот.
Фото: ЕПА
Свет
Иран тврди дека е погоден нуклеарниот полигон во Натанц, ИАЕА вели дека нема докази за штета
Иранскиот нуклеарен полигон во Натанц бил погоден за време на американските и израелските воени операции против Исламската Република, изјави иранскиот амбасадор при Меѓународната агенција за атомска енергија (ИАЕА), Реза Наџафи.
„Вчера повторно беа нападнати ирански мирни, заштитени нуклеарни постројувања“, изјавил Наџафи на состанок на Управниот одбор на ИАЕА. На прашање на Ројтерс кое постројување било погодено, тој одговорил: „Натанц“.
Од друга страна, генералниот директор на ИАЕА, Рафаел Гроси, изјавил дека агенцијата засега нема никакви назнаки дека е оштетено или погодено нуклеарно постројување.
„Немаме никаква назнака дека некое нуклеарно постројување оштетено или погодено“, рекол Гроси во обраќањето пред Управниот одбор, додавајќи дека обидите за воспоставување контакт со иранските нуклеарни регулаторни власти продолжуваат, но засега без одговор.
ИАЕА со месеци бара од Иран да ја информира за судбината на 440 килограми збогатен ураниум по претходните напади, како и да дозволи целосно продолжување на инспекциите во клучните постројувања, меѓу кои Натанц, Фордо и Исфахан.
Гроси оцени дека ситуацијата на Блискиот Исток е многу загрижувачка и повика на максимална воздржаност за да се избегне понатамошна ескалација.
Фото: Depositphotos
Свет
Трамп е невообичаено тивок по нападот врз Иран
Во своето луксузно одморалиште Мар-а-Лаго во Флорида, американскиот претседател Доналд Трамп остана необично воздржан откако го објави почетокот на големите воени напади врз Иран.
Трамп ги избегна грандиозните обраќања до нацијата од Овалната соба, начин на кој неговите претходници претпочитаа да објават војни, и наместо тоа се одлучи за осумминутно видео на неговата мрежа Truth Social, објавено во саботата во 2:30 часот по локално време.
Следното видео беше објавено дури во недела попладне.
По враќањето во Вашингтон во текот на вчерашниот ден, вообичаено зборлестиот Трамп одби да одговори на прашања од новинарите што патуваа со него во Air Force One, вклучувајќи го и новинарот на агенцијата „Франс прес“.
President Donald J. Trump on the United States military combat operations in Iran: pic.twitter.com/LimJmpLkgZ
— The White House (@WhiteHouse) February 28, 2026
Тој дури и не одржа прес-конференција за да им објасни на Американците зошто оди во војна.
Целата администрација на Трамп остана подеднакво тивка од почетокот на операцијата „Епски гнев“, што покренува прашања за тоа како ќе се спроведе најголемата интервенција на САД на Блискиот Исток во последните две децении.
Ниту еден функционер на Пентагон или на Стејт департментот не проговори, а ниту еден член на кабинетот не се појави во американските неделни вести за да ја брани офанзивата.
Она што беше малку откриено дојде од серија кратки телефонски интервјуа што Трамп ги даде на голем број американски медиуми во саботата и неделата, но тие често беа контрадикторни.
Во едно интервју тој рече дека војната може да трае четири недели, а во други пет. Тој изјави дека властите имаат три кандидати да го водат Иран по смртта на врховниот лидер на Иран, а потоа рече дека сите најдобри кандидати се убиени.
Повеќето интервјуа траеја неколку минути или помалку. За човек кој минатата недела го сруши рекордот за најдолго претседателско обраќање пред Конгресот, тоа е невообичаено пригушена изведба.
Белата куќа дури и во еден момент во саботата го негираше извештајот дека Трамп ќе одржи обраќање во живо, по примерот на настанот кога Барак Обама ја објави смртта на Осама бин Ладен во 2011 година.
Во тоа време, демократскиот претседател објави позната фотографија на која тој и високи функционери се во Собата за ситуации, безбедна зона во Белата куќа, гледајќи во живо како се одвива операцијата.
President Donald J. Trump Monitors U.S. Military Operations in Iran: Operation Epic Fury, February 28, 2026 pic.twitter.com/st88hbLrpY
— The White House (@WhiteHouse) February 28, 2026
Трамп, сепак, објави фотографии направени во Мар-а-Лаго во импровизирана соба за ситуации со неговиот врвен тим за национална безбедност, изгледајќи уморно и носејќи ги истите бели бејзбол капи.
За промена, претседателот не ја играше својата омилена рунда голф за време на викендот во Флорида, но присуствуваше на две вечери за собирање средства на Републиканската партија во неговиот клуб за богати донатори. Сепак, тој остана на нив кратко време.
фото/depositphotos

