Свет
Откриени детали од состанокот во Москва во декември, Путин ја подготвува Русија за вечна војна
Една вечер на крајот на декември, додека московјаните се шетаа на осветлените улици на својот град, група стари пријатели се собраа на вечера во станот на еден висок владин функционер.
Некои од гостите, меѓу кои и членови на руската културна и политичка елита, наздравија за новата година изразувајќи надеж за мир и враќање на нормалноста.
Како што одминуваше ноќта, еден човек, кој не требаше да се запознае, стана да наздрави држејќи ја чашата.
„Претпоставувам дека очекувате да кажам нешто“, рече Дмитриј Песков, долгогодишниот портпарол на претседателот Владимир Путин, според едно од двете лица што одделно го информираа „Гардијан“.
„Работите ќе станат многу потешки. Ова ќе потрае многу, многу долго време“, продолжи Песков.
Неговата здравица го наруши расположението кај гостите, од кои многумина отворено кажаа дека се против војната во Украина.
„Беше непријатно да се слушне неговиот говор. Тој јасно предупреди дека војната ќе остане со нас и дека треба да се подготвиме за долги патеки“, рече еден гостин.
По повеќе од една година инвазија, која според рускиот план требаше да трае со недели, владата на Владимир Путин го става општеството во воена состојба со Западот и се вкорени во повеќегодишен конфликт.
Неодамна, во разговор со работниците од фабриката за авиони во регионот Бурјатија, Путин уште еднаш ја опиша војната како егзистенцијална битка за опстанок на Русија:
„За нас, тоа не е геополитичко прашање, туку прашање на опстанокот на Русија, за создавање услови за идниот развој на земјата и нашите деца“, рече рускиот претседател.
За време на минатомесечното обраќање за состојбата на нацијата, рускиот лидер повтори некои од многуте поплаки што ги има против Западот и нагласи дека Москва се бори за национален опстанок и дека на крајот ќе победи.
Западните претставници опишуваат како со ужас го слушале борбениот говор на Путин во февруари гледајќи дека рускиот лидер ги удвојува воените напори и остава малку простор за повлекување.
Еден западен дипломат во Москва ја опиша пораката на Путин како подготовка на руската јавност за „војна што никогаш не завршува“.
Други забележаа дека рускиот лидер, кој според западните разузнавачки служби лично носи оперативни и тактички одлуки во Украина, престанал да разговара за ситуацијата на фронтот во Украина во неговите јавни коментари.
Според студијата за говорите на претседателот на рускиот весник „Верстка“, Путин последен пат ги спомнал борбите во Украина на 15 јануари велејќи дека динамиката на неговата армија била позитивна.
Руското раководство првично очекуваше конфликтот да трае само неколку недели по што ќе прогласи победа, според плановите што ги разоткри западното разузнавање на почетокот на војната.
Во текот на зимата западните воени аналитичари и украинските претставници предупредија дека Русија, откако минатата есен регрутира 300.000 луѓе, ќе изврши нов голем напад.
Но, офанзивата на Москва на фронтот широк 250 километри во источна Украина, која почна во февруари, донесе минимална добивка по неверојатна цена. Западните власти проценуваат дека на руска страна биле убиени или ранети до 200.000.
И покрај неговите неуспеси на бојното поле во Украина, Кремљ ги преброди сите потенцијални реакции против војната дома уништувајќи ги остатоците од руското граѓанско општество и менувајќи го лицето на земјата во тој процес.
Кога Путин нареди регрутирање на 300.000 резервисти во септември, социолозите забележаа рекорден пораст на страв и вознемиреност. Мажите се грижеа за одење во војна, а мајките и сопругите за своите сопрузи, татковци и синови. Но, за неколку месеци стравот се намали, истакнува Колесников.
Во исто време училиштата добија инструкции да воведат основна воена обука и патриотски лекции насочени кон оправдување на војната во Украина.
Додека стотици илјади Руси беа замолчени или избегаа од земјата, гласна група поддржувачи на војната го прифатија новиот правец на земјата.
И тие ги забележаа зголемените трошоци на конфликтот, но бараат поголема јавна поддршка бидејќи сè повеќе ја прикажуваат војната како глобална битка со Европа и САД, пренесе „Индекс.хр“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

