Свет
Полска утре излегува на избори, за опозицијата ова е последна шанса за останување во ЕУ
Повеќе од 29 милиони Полјаци беа поканети да гласаат на парламентарните избори во недела кои ќе одлучат за демократската иднина на земјата и нејзиното место во Европската Унија по жестоката кампања во која доминираат прашањата за суверенитетот и безбедноста на земјата.
Откако дојде на власт во 2015 година, националистичката партија Право и правда (ПиС), која сега се бори за трет мандат, се судри со Брисел околу реформите во правосудниот систем кои навлегуваат во независноста на судството и за законот за медиуми кој е прилагоден за потребите на власта.
Изборите се последната шанса да се запре оддалечувањето на Полска од европските вредности и нејзиното приближување кон полуавторитарен систем, тврди полската опозиција.
„Знам дека планираат систематски и ладнокрвно да ја извадат Полска од Европската Унија“, им порача на своите поддржувачи Доналд Туск, лидерот на најголемата опозициска партија Граѓанска коалиција (КО). ПиС негира дека има таков план.
Со војната во соседна Украина и мигрантската криза на границата, националната безбедност и миграцијата доминираа во кампањата, што се совпадна со раскинувањето на претходно одличните односи со Киев поради напорите на Полска да ги заштити своите земјоделци од увоз на поевтино украинско жито.
ПиС ги претставува овие парламентарни избори како избор помеѓу опозиција која е предмет на странски интереси, особено Германија, која има мека политика за миграцијата, и влада која цврсто го брани суверенитетот на Полска и нејзините граници.
„Für Deutschland, што значи за Германија, многу често ги повторуваше тие зборови“, рече лидерот на ПиС Јарослав Качински за време на кампањата, повторувајќи ја пораката на неговата партија дека Туск е германска марионета.
„Тој сигурно нема да ве заштити од приливот на украинско жито, бидејќи за такво нешто треба да имате храброст – да се спротивставите на Германија, да се спротивставите на Европската Унија“, рече Качински.
ПиС во кампањата ја истакна својата грижа за граѓаните, социјалните програми што ги спроведува и зголемувањето на минималната плата, што позитивно се одрази на животниот стандард, а ги исплаши гласачите со тврдењата дека Туск, кој беше премиер од 2007 г. до 2014 година, пред кој стана претседател на Европскиот совет, ќе ги загрози сите овие бенефиции доколку дојде на власт.
Туск во текот на кампањата вети дека нема да укине ниту една од овие програми и најави дека брзо ќе ги зголеми детските додатоци.
Понатаму, со доаѓањето на власт, КО, тврди Туск, ќе деблокира милијарди евра од средствата што Европската Унија и ги замрзна за Полска поради непочитување на владеењето на правото. Претставниците на Европската Унија велат дека тоа не е сосема сигурно бидејќи за сите измени изгласани од ПиС, според полскиот устав, потребен е потпис од претседателот Анджеј Дуда, сојузник на ПиС.
Полскиот електорат треба да избере 460 членови на Долниот дом на парламентот (Сејм) и 100 членови на Горниот дом (Сенатот).
Полјаците на денот на парламентарните избори гласаат и за четири референдумски прашања: приватизација на државните компании, зголемување на старосната граница за пензионирање, изградба на ограда на границата со Белорусија и прифаќање мигранти според договорот со Европската Унија.
Опозицијата го обвинува ПиС за злоупотреба на јавните пари за кампања во која сакаше да ги зајакне своите поддржувачи, а во исто време ја демонизира опозицијата со реторички водечки прашања. Анкетите предвидуваат дека ПиС ќе остане најсилната партија во парламентот, но нема да може да постигне мнозинство.
Нерешениот резултат може да предизвика парализа на работата на парламентот во земјата, која е важен член на НАТО и клучна за продолжување на помошта за Украина во одбраната од руската агресија.
Влада на ПиС која би се потпирала на гласовите на Конфедерацијата (екстремната десница), партија која се обиде да го искористи антиукраинското расположение кај гласачите, веројатно би била многу помалку подготвена да му помогне на Киев, според аналитичарите.
Клучен играч за конечниот исход од изборите ќе биде третата партија, коалицијата Трет пат (политички позиционирана централно-десно).
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Лавров ги обвинува САД за грубо кршење на меѓународното право
Фундаменталната проценка на Русија за нелегалната операција на САД во Венецуела останува валидна, а тоа е грубо кршење на меѓународното право, изјави денес рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров.
„Нашиот став останува непроменет. Овој став е фундаментален, заснован на почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет на сите земји, чии влади природно ги претставуваат интересите на целото нивно население. Венецуела беше токму таква земја, па затоа нашата фундаментална проценка за нелегалната операција спроведена од САД останува валидна и ја делат огромното мнозинство земји на глобалниот Југ и глобалниот Исток“, рече Лавров, пренесува РИА Новости.
Според него, Русија и Венецуела имаат долга историја на стратешки односи, а Москва е посветена на претходно постигнатите договори.
„Само западноевропските земји и другите сојузници од Вашингтон срамно се обидуваат да избегнат давање фундаментални проценки, иако на сите им е јасно дека зборуваме за грубо кршење на меѓународното право“, заклучи Лавров.
Кога станува збор за Украина, тој рече дека само решавањето на основните причини за украинскиот конфликт овозможува долгорочен мир.
„Средбите во Русија со специјалниот претставник на американскиот претседател Стивен Виткоф беа сериозни и конкретни. Нивната цел беше да се решат основните причини за украинската криза и да се договорат начини за нивно надминување. Во спротивно, не можеме да очекуваме одржлив, долгорочен мир“, рече Лавров, пренесува РИА Новости.
Како што изјави, Москва останува отворена за разговори за Украина, сè додека овие разговори се отворени и сериозни.
„Рускиот претседател Владимир Путин постојано, вклучително и на разни настани во последните неколку недели, ја потврдуваше нашата позиција за отвореност за преговори за Украина, доколку овие преговори се од сериозна природа и доколку оние кои се заинтересирани за такви преговори се навистина подготвени за нив и имаат што да кажат“, рече тој.
Според него, Русија сè уште не добила информации за декларацијата за Украина од европската „Коалиција на волјата“, но Москва е подготвена да се запознае со деталите.
Свет
Мецола: ЕУ не смее да го чека Трамп, притисокот врз Иран мора да биде итен
Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, денес изјави дека Европската Унија не треба да чека американскиот претседател Доналд Трамп да преземе мерки против иранскиот режим и дека Брисел треба да го зголеми притисокот врз Техеран.
Таа за „Јуроњуз“ рече дека иранскиот режим е без сила и дека деновите на диктаторот ќе завршат во 2026 година.
Според неа, санкциите треба веднаш да се воведат, а Корпусот на Исламската револуционерна гарда треба да се додаде на терористичката листа на ЕУ.
„Згрозени сме од она што се случува во Иран и не можеме мирно да гледаме како режимот користи насилство, репресија и злоупотреба за да го потисне она што го сметаме за фундаментални слободи“, рече Мецола.
Таа ја повика Европската Унија брзо да одговори на насилното потиснување на демонстрантите во Иран, кое меѓународната заедница го означи како црвена линија.
„Сведоци сме на насилство, атентати и ова не е нешто што ќе го толерираме“, рече Мецола.
Таа додаде дека ќе го поддржи прогласувањето на Иранската гарда за терористичка организација и истакна дека Европскиот парламент долго време лобираше оваа иранска воена организација да биде означена како таква.
„Ова е ставот на Европскиот парламент со години, откако ги видовме тие храбри жени на улиците на Иран како повикуваат на почитување на нивната слобода, нивните права и нивното достоинство“, рече Мецола, алудирајќи на движењето „Жени, живот, слобода“, кое се појави по смртта на Махса Амини.
Според Мецола, иранскиот режим сега е на „последните сили“, а Европската Унија има „златна“ можност да ја покаже својата посветеност на слободата, да ги поддржи демонстрантите и да ги казни одговорните.
„На иранскиот народ е да ја одреди својата иднина, но ние мора да ги поддржиме. Ако не сега – кога?“, рече Мецола.
Свет
Трамп: Сè што е помалку од контролата на САД врз Гренланд е неприфатливо
Американскиот претседател Доналд Трамп ја засили својата реторика за повторно преземање на контролата врз Гренланд, инсистирајќи дека островот им е потребен на САД „заради национална безбедност“. Во објава на социјалните мрежи, тој тврди дека „НАТО треба да ни го отвори патот за да го добиеме“ и предупреди: „Ако ние не го сториме тоа, Русија или Кина ќе го сторат тоа, а тоа нема да се случи!“, пишува Гардијан.
„Воено, без огромната моќ на САД, од која голем дел изградив за време на мојот прв мандат, а сега ја подигам на ново и уште повисоко ниво, НАТО не би бил ефикасна сила или средство за одвраќање, ни приближно! Тие го знаат тоа, и јас го знам тоа“, рече Трамп.
🇺🇸 TRUMP TRUTH / Greenland pic.twitter.com/7srpvSXjhD
— Biff Smallberries (@B_Smallberries) January 14, 2026
Тој додаде дека НАТО станува посилен со Гренланд под американска контрола. „НАТО станува многу помоќен и поефикасен со Гренланд во рацете на САД. Сè што е помалку од тоа е неприфатливо“, рече тој.
Овие коментари веројатно ќе ги налутат данските и гренландските лидери, а доаѓаат само неколку часа пред нивните клучни разговори со потпретседателот Џ.Д. Венс и американскиот државен секретар Марко Рубио во Белата куќа.

