Свет
Решена мистерија стара 139 години: бродот на духови пронајден на дното на езерото Мичиген
Речиси 140 години по потонувањето, бродот на духови, кој со децении им бегаше на истражувачите, е пронајден на дното на езерото Мичиген, потврди Здружението за подводна археологија на Висконсин, објави Си-ен-ен.
Дрвениот брод „Ф.Џ. Кинг“ потона во бурна ноќ во септември 1886 година. Иако вработениот на светилникот со недели по несреќата известуваше дека јарболите на бродот штрчат од водата и дека рибарите пронашле парчиња од него во своите мрежи, ловците на остатоци не можеа да ја одредат неговата точна локација со децении – сè до сега.

Тим истражувачи од Здружението за подводна археологија на Висконсин и Историското друштво на Висконсин го лоцираа бродот претходно оваа година во близина на крајбрежниот град Бејлис Харбор.
Бродот, наречен „Ф.Џ. Кинг“, стана легенда меѓу ловците на остатоци поради својата нејасност, рече поморскиот историчар Брендон Бајлод, водач на проектот. „Навистина сакавме да ја решиме оваа мистерија и не го очекувавме тоа“, изјави Бајлод за Си-ен-ен. „Бродот како да испари во воздухот. Не можев да верувам дека го најдовме“.
Легендата за бродот на духовите
Изграден во 1867 година, „Ф.Џ. Кинг“ бил трговски брод што пловел по Големите Езера. Во време кога Висконсин бил познат како житница на Соединетите Американски Држави, овој брод долг 145 стапки носел жито, како и товар, како железна руда и дрва. Неговата успешна 19-годишна кариера била прекината една септемвриска ноќ кога бурните ветрови предизвикале пукнатина во структурата. Капетанот Вилијам Грифин им наредил на екипажот да се евакуираат во чамец за спасување, од каде што беспомошно гледале како „Ф.Џ. Кинг“ тоне поклонувајќи се до дното.

Иако многу ловци на остатоци со години се обидувале да го пронајдат бродот врз основа на извештаите на капетанот, сите обиди биле неуспешни. Приказната за бродот на духовите станала локална легенда, а нуркачкиот клуб „Нептун“ во Грин Беј дури понудил и награда од 1.000 долари за неговото откривање пред дваесетина години.
Клучна трага пронајде Бајлод, кој додека истражуваше записи за потонувањето, наиде на статија во локален весник објавена една недела по несреќата. Во неа чуварот на светилникот, Вилијам Сандерсон, ја објави локацијата на остатоците од бродот за да ги предупреди другите морнари за јарболите што штрчат од водата. Бајлод ја обележа локацијата на мапа, а неговиот тим, со помош на 20 граѓани научници, ги лоцира остатоците од бродот на 28 јуни користејќи сонар на помалку од еден километар од обележаната точка на Сандерсон.

Тимот не очекуваше веднаш да ги пронајде легендарните остатоци. Но, кога на екранот се појави сонарна слика од бродот со неговиот„извонредно недопрен труп, екипажот веднаш ги препозна остатоците и почна да слави. Две далечински управувани возила беа спуштени на длабочина од приближно 130 стапки за да се потврди дека навистина станува збор за „Ф. Џ. Кинг“. „Мислевме дека другите веројатно барале таму, но очигледно ние бевме првите“, рече Бајлод. „А нашите граѓани научници… беа првите луѓе што го видоа овој брод од 1886 година. Беше неверојатно“.
Гробишта од бродови на дното на езерото
Големите езера се сметаат за најголеми гробишта од бродови на квадратен километар во светот главно поради обилниот бродски сообраќај од 19 век и непредвидливото време. Според Бајлод, речиси 6.000 комерцијални бродови лежат на дното на Големите Езера, а само во езерото Мичиген повеќе од 200 остатоци сè уште чекаат да бидат откриени.

Иако остатоци од бродови се пронајдени уште од 60-тите, стапката на откривање значително се забрза во последните години, што доведе до тоа некои да го наречат овој период златна доба. Бајлод објаснува дека причините за ова се зголеменото внимание на медиумите, почистата вода и напредокот во технологијата.
Водата стана почиста благодарение на инвазивниот вид школка квега, која во 90-тите го филтрира езерото и ја зголеми видливоста од неколку метри на дури 15-30 метри. „Туризмот се разви со веслањето и кајакарењето, а овие остатоци се видливи од површината бидејќи водата е толку чиста“, додава тој.
Технологијата стана и многу подостапна. „Сонарот со странично скенирање чинеше 100.000 долари во 1980 година. Оној што го користевме чинеше малку над 10.000 долари“, објаснува Бајлод. Со проектот на Националната океанска и атмосферска администрација (NOAA), кој планира да го мапира дното на Големите Езера до 2030 година, Бајлод верува дека сите остатоци на крајот ќе бидат пронајдени. „Продолжувам да барам и не се сомневам дека ќе продолжиме да наоѓаме“, заклучи тој.
фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Украина почнува да го користи американскиот систем „Темпест“
Украина очигледно го распоредила најновиот американски противвоздушен ракетен систем „Темпест“ со краток дострел. Откритието доаѓа од видео објавено од Командата на воздухопловните сили на Украина на почетокот на оваа година, за кое аналитичарите велат дека го прикажува системот во акција.
Командата на воздухопловните сили на Украина го објави видеото како дел од својата новогодишна порака, на кое се гледа одбивањето на воздушен напад без никаква официјална најава или идентификација на новото оружје. Сепак, украинската аналитичка група „Водохраи“ подоцна објави дека видеото всушност го прикажува системот „Темпест“ како пресретнува руски дрон за време на ноќен напад.
Американската одбранбена компанија V2X ја претстави платформата „Темпест“ на изложбата на Здружението на армијата на Соединетите Американски Држави (AUSA) во октомври 2025 година, но трансферот на системот во Украина не е јавно објавен. Противвоздушниот ракетен систем „Темпест“ е дизајниран да се справи со беспилотни летала, хеликоптери и авиони што летаат ниско во сите временски услови.
Свет
Генералниот секретар на ОН: Шокиран сум од насилството и прекумерната употреба на сила од страна на иранските власти
Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во неделата ги повика иранските власти да „покажат максимална воздржаност“ по смртоносните протести што ја потресоа земјата.
„Шокиран сум од извештаите за насилство и прекумерна употреба на сила од страна на иранските власти против демонстрантите што резултираа со смртни случаи и повреди во последните денови“, напиша Гутереш на Икс.
Shocked by reports of violence & excessive use of force by the Iranian authorities against protesters resulting in deaths & injuries in recent days.
The rights to freedom of expression, association & peaceful assembly must be fully respected & protected.
I urge the Iranian…
— António Guterres (@antonioguterres) January 11, 2026
„Правата на слобода на изразување, здружување и мирно собирање мора целосно да се почитуваат и заштитат“, додаде тој.
Гутереш ги повика властите да „покажат максимална воздржаност“ во врска со непотребната или непропорционалната употреба на сила. „Исто така, повикувам на чекори за да се овозможи пристап до информации во земјата, вклучително и враќање на комуникациите“, рече тој.
Протестите започнаа пред околу две недели поради тешката економска криза во земјата, но брзо се претворија во политички протести против владата на Исламската Република.
Свет
Иран најави враќање на интернетот и му порача на Трамп: Подготвени сме за војна, но и за дијалог
Интернетот наскоро повторно ќе биде достапен низ целиот Иран, објави иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, објави Ал Џезира.
Тој нагласи дека владата тесно соработува со безбедносните служби за решавање на проблемот и потврди дека интернет-поврзувањето ќе биде вратено и во амбасадите и владините министерства, објавија странските медиуми.
Арагчи, исто така, се осврна на предупредувањето на американскиот претседател Доналд Трамп за можна воена акција доколку протестите во Иран станат насилни.
Иранскиот министер ги нарече ваквите закани „терористички чин“, тврдејќи дека изјавите на Трамп ги мотивирале „терористите“ да ги нападнат демонстрантите и безбедносните сили со цел да предизвикаат странска интервенција.
И покрај тензиите, Арагчи заврши со помирувачка, но цврста порака: „Подготвени сме за војна, но и за дијалог“.

