Свет
САД започнаа воздушни напади во Ирак и Сирија како одмазда за смртоносниот напад со беспилотни летала
Џо Бајден предупреди „ако му наштетиш на Американец, ние ќе одговориме“ откако американските сили нападнаа повеќе од 80 цели во Ирак и Сирија во широк опсег на воздушен напад врз локации кои припаѓаат на милициите поврзани со Иран и на Револуционерната гарда на Техеран.
Американскиот претседател рече дека нападите биле започнати како одмазда за нападот со беспилотно летало во кој загинаа тројца американски војници во Јордан, и најави: „Нашиот одговор започна денеска. Ќе продолжи во моменти и места по наш избор“.
Централната команда на американската војска соопшти дека нападнала со повеќе од 125 бомби во нападот што се случил околу полноќ по локално време, како прв од повеќекратните напади врз групите.
„Американските воени сили погодија повеќе од 85 цели, со бројни авиони, вклучително и бомбардери со долг дострел кои летаа од Соединетите држави“, се вели во соопштението на Centcom. Рациите беа насочени кон објекти за кои се верува дека се под контрола на силите Кудс на Иранската револуционерна гарда (ИРГЦ) и поврзаните милициски групи.
Целите вклучуваа командни и контролни операции, разузнавачки центри, ракети и проектили, објекти за логистика и синџир за снабдување со муниција, рече Центком, но не е јасно колку биле точни нападите или какви жртви предизвикале.
Првичните извештаи од теренот беа ограничени. Војниот мониторинг на Сириската опсерваторија за човекови права соопшти дека најмалку 18 проирански борци биле убиени во источна Сирија за време на нападите за кои се верува дека ги извршиле САД.
Најмалку 26 главни локации во кои се сместени проирански групи се уништени во Сирија, вклучително и складишта за оружје, соопшти Опсерваторијата. Воени авиони уништија 17 позиции во источната провинција Деир ез-Зор, три напади насочени кон Ал-Мајадин и еден напад врз Албу Камал, во близина на границата со Ирак.
Магацин за оружје и команден центар на проирански групи, исто така, беа мета на западен Ирак, долж сириската граница, што резултираше со најмалку „некои повредени“, изјавија за агенцијата Франс прес два ирачки безбедносни извори.
Портпаролот на ирачката војска, Јахја Расул, рече дека американските воздушни напади биле лансирани на ирачките погранични области и предупреди дека нападите може да предизвикаат нестабилност во регионот. „Овие воздушни напади претставуваат кршење на ирачкиот суверенитет, ги поткопуваат напорите на ирачката влада и претставуваат закана што може да ги доведе Ирак и регионот во страшни последици“.
Американски официјални лица изјавија за Си-Ен-Ен дека САД немаат план да го бомбардираат Иран, што би претставувало значителна ескалација. Претставници на администрацијата постојано нагласуваат дека Вашингтон нема намера да војува со Иран, и покрај обвинувањата дека ги вооружил групите зад нападот на кулата 22.
Иран, исто така, претходно ги предупреди САД да не вршат директен напад на иранска територија, предупредувајќи на брз и драматичен одговор доколку САД го сторат тоа.
Лојд Остин, американскиот секретар за одбрана, нагласи дека се планирани дополнителни бомбардирања. „Ова е почеток на нашиот одговор“, рече тој, додавајќи дека „претседателот насочи дополнителни дејствија“ против Иранската револуционерна гарда и, како што ги нарече, поврзаните милиции одговорни за нивните напади врз американските и сојузничките сили.
Џон Кирби, портпаролот на Белата куќа за национална безбедност, рече дека нападите траеле околу 30 минути. „Овие одговори почнаа вечерва. Тие нема да завршат вечерва. Така ќе има дополнителни одговори. Ќе има дополнителни активности што ќе ги преземеме, сите дизајнирани да ставиме крај на овие напади и да ја одземеме способноста на ИРГЦ“.
Според американски официјални лица, 85-те цели биле групирани на седум различни локации: четири во Сирија и три во Ирак. Генерал-полковник Даглас Симс, директор за операции на заедничкиот штаб, рече дека времето на штрајковите е одредено од временските услови.
„Првичните индикации се дека го погодивме токму она што сакавме да го погодиме со голем број секундарни експлозии поврзани со локациите за муниција и логистика“, рече Симс, иако тоа не може да се потврди.
Во четвртокот, САД соопштија дека го обвинуваат Исламскиот отпор во Ирак, коалиција на милиции поврзани со Иран, за смртоносниот напад со беспилотни летала минатиот викенд врз оддалечената логистичка база Тауер 22 во Јордан, во близина на границата со Сирија и Ирак. Тројца резервисти на американската армија беа убиени откако ноќе беа погодени станбени простории, а повеќе од 80 беа ранети.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

