Свет
Саудиска Арабија дозволи продажба на алкохол на богати странци во специјализирани продавници
Саудиска Арабија тивко почна да им дозволува на богатите странски жители да купуваат алкохол, што е голема промена по 73-годишната забрана. Коментаторите очекуваат олеснувањето на регулативите на крајот да се прошири и на туристите како дел од пошироките социјални и економски реформи во кралството, објавува Би-Би-Си.
Со децении, Дипломатскиот кварт во Ријад се издвојуваше од остатокот од главниот град како богата енклава на амбасади и луксузни резиденции. Сега, во рамките на скромен, необележан комплекс во ексклузивниот кварт, се отвори мала продавница, која служи како дискретен тест за една од најчувствителните промени во саудиската политика – контролираната продажба на алкохол на богати немуслимански странци.
Саудиска Арабија, дом на двете најсвети места на исламот, ја забрани продажбата на алкохол во 1952 година. Но, под водство на престолонаследникот Мохамед бин Салман, кралството спроведе сеопфатни реформи во последниве години, претставувајќи се како поумерено општество отворено за инвестиции.
Кината се отворија повторно, се одржаа големи музички фестивали, забраната за возење за жените е укината, а овластувањата на верската полиција се ограничени. Но, тивкото воведување на легална продажба на алкохол е веројатно најсмелиот експеримент досега.
Продавницата за алкохол првпат се отвори во јануари 2024 година, но влезот првично беше ограничен на немуслимански дипломати. Според новите правила, воведени без претходна најава кон крајот на 2025 година, богатите странски жители кои не се муслимани сега можат да купуваат пиво, вино и жестоки пијалоци.
За да се квалификува, странец мора да има премиум дозвола за престој, која чини 100.000 саудиски ријали (27.000 долари) годишно, или да докаже дека заработува најмалку 50.000 ријали месечно. При влегувањето, мора да покажат карта за престој, која содржи информации за нивната религија и статус на престој. Оние без премиум дозвола мора да обезбедат и доказ за плата.
Неколку клиенти кои купувале во продавницата разговарале со Би-Би-Си под услов на анонимност. Мобилните телефони се запечатуваат во специјални кеси пред да влезат, а редиците за влез можат да траат повеќе од еден час. Еден европски иселеник ја опиша продавницата како „добро снабдена“, со цени „два до три пати“ повисоки отколку на западните пазари, но значително пониски отколку на саудискиот црн пазар.
„Шише Џони Вокер Блек Лејбл ме чинеше 124 долари. Но, не ми пречи да платам толку повеќе“, рече еден британски извршен директор. Купувањето е регулирано со месечен систем на квоти базиран на поени, кој, според клиентите, е доволно дарежлив за да му овозможи на секое лице да купи десетици литри жестоки пијалоци месечно. Дипломатите добиваат попусти на своите купувања.
Владата не даде официјално соопштение за промената на политиката, а многу клиенти велат дека дознале за тоа преку усни информации. Продавницата дури и не се појавува на онлајн мапите. Аналитичарите веруваат дека двосмисленоста е намерна, за да се држат властите во неизвесност за тоа колку далеку може да оди промената.
Себастијан Сонс, виш истражувач во германскиот институт Карпо, вели дека властите внимателно дејствуваат.
„Тие се подготвени да направат два чекора напред и еден чекор назад, доколку е потребно, кога станува збор за чувствителни прашања. Истото може да биде и со алкохолот.“
Алкохолот е забранет со исламскиот закон но, и покрај забраната, тој е достапен со децении на црниот пазар или преку амбасади, кои би можеле да го увезуваат во неограничени количини.
Промената на политиката се совпаѓа со растечките економски притисоци врз земјата. Со пониските цени на нафтата, Саудиска Арабија се стреми да привлече повеќе странски посетители и висококвалификувани иселеници за да го поттикне растот во ненафтените сектори.
Туризмот е клучен столб на Визијата 2030, која има за цел да привлече 70 милиони меѓународни туристи до таа година. Земјата ќе биде домаќин на големи настани како што се Светскиот саем Експо во 2030 година и Светското првенство во фудбал во 2034 година.
Според извештаите на медиумите, властите планираат да отворат уште две продавници за алкохол, едната во Џеда, а другата во Дахран, со истите ограничувања. Угостителската индустрија веќе се подготвува за понатамошно ублажување на ограничувањата, при што неколку хотелски групи почнуваат да вработуваат шанкери во очекување на повторното отворање на продажбата на алкохол на туристите. „Доколку правилата се променат, сакаме да можеме веднаш да реагираме“, рече еден висок раководител во мултинационален хотелски синџир.
Експертите велат дека туристичките дестинации како што се островите на Црвеното Море и античкиот град Ал-Ула би можеле да бидат меѓу првите места што ќе го направат алкохолот пошироко достапен.
„Алкохолот можеби не е главниот двигател, но сигурно би можел да помогне во привлекувањето повеќе западни туристи“, рече Тим Кален од Институтот за арапски држави од Персискиот Залив.
Аналитичарите не очекуваат Саудиска Арабија да го следи либералниот модел на Дубаи, туку порестриктивен пристап сличен на Катар, каде што алкохолот е дозволен само во одредени хотели.
Алкохолот останува многу чувствително прашање во земја каде што речиси две третини од населението се саудиски државјани. Еден саудиски интелектуалец, зборувајќи под услов на анонимност, рече дека алкохолот останува „големо социјално табу“.
„Повеќето Саудијци кои ги поздравија реформите во последниве години, исто така, ќе се двоумат јавно да го поддржат ова. Дури и Саудијците кои пијат алкохол го прават тоа надвор од земјата или приватно во своите домови“.
Засега, многу Саудијци и емигранти продолжуваат да патуваат преку границата до Бахреин, каде што алкохолот е легално достапен за сите.
фото/Depositphotos
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Кинеска компанија им стави 26 милиони долари кеш на маса на работниците да земе кој колку сака
Кинеска компанија организираше необична забава за своите вработени, делејќи 26 милиони долари (околу 22 милиони евра) во готовина и дозволувајќи им на работниците да понесат дома колку што можат.
Henan Kuangshan Crane Co. Ltd. ја одржа својата годишна забава на 13 февруари, поставувајќи огромни купови банкноти на 800 маси за банкет, објавија кинеските медиуми.
Се проценува дека на забавата присуствувале околу 7.000 луѓе. Според корејскиот весник Chosun Daily, еден вработен успеал да понесе дома дури 13.000 долари (околу 11.000 евра).
A dream corporate party took place in China
During a Chinese New Year celebration, Henan Kuangshan Crane piled up mountains of cash for 7,000 employees.
There were $26 million in cash laid out on the table. The only rule: take it with your hands and carry it away yourself.
The… pic.twitter.com/hH79ej7Bk6
— NEXTA (@nexta_tv) February 26, 2026
Извршниот директор на компанијата, Куи Пејџун, објасни зошто решил да го преземе овој чекор. „Во претходните години, дававме ѓердани и прстени. Зошто би давале машини за перење? Донесете готовина и дајте им на сите уште 20.000 јуани (2.200 евра)“, рекол тој за време на гала вечера.
Во врска со необичниот метод на распределба на бонуси, тој додал: „Некои луѓе се прашуваат зошто едноставно не ги депонираме парите на нивните сметки“.
Куи, кој поседува 98,88% од акциите на компанијата, е познат по тоа што враќа голем дел од своите дивиденди на своите вработени. Компанијата, основана во 2002 година, произведува и изнајмува кранови и работи во повеќе од 130 земји.
Во 2024 година, оствари нето добивка од 38 милиони долари, од кои околу 24 милиони долари беа распределени на вработените. Годината пред тоа, во 2023 година, компанијата ги награди своите 40 најуспешни вработени со 8,5 милиони долари, при што тројцата најдобри продавачи добија по 730.000 долари.
Минатиот март, по повод Меѓународниот ден на жената, на речиси 2.000 вработени жени им беа доделени бонуси од речиси 230.000 долари. „Не е тоа што сакам да давам пари, туку дека младите луѓе се оптоварени со автомобилски кредити и хипотеки, и секое олеснување што можеме да им го обезбедиме е добредојдено“, ги објасни своите мотиви Пејџун.
Регион
„Следната земја-членка на ЕУ“ – Црна Гора брендираше авион со европската амбиција за членство до 2028 година
Црногорската влада, која планира до крајот на годината да ги затвори сите преговарачки поглавја со Европската унија, претстави авион на националниот превозник „Ер Монтенегро“ со слоганот „28by28 – The next EU member“. (следна земја-членка на ЕУ).
Од Министерството за европски прашања соопштија дека целта на кампањата е да се испрати порака до меѓународната јавност дека Црна Гора до 2028 година ќе стане 28-ма членка на ЕУ.
Премиерот Милојко Спајиќ при претставувањето на авионот во Подгорица изјави дека пораката претставува „стратешка изјава на државата“, додавајќи дека Црна Гора нуди стабилност и нова енергија за Европа.
Министерката за европски прашања Маида Горчевиќ оцени дека членството во ЕУ е амбициозна, но остварлива цел и повика сите институции и општествени чинители да ја пренесат пораката „28 до 2028“.
Властите претходно најавија дека имаат намера до крајот на годината да ги затворат сите преговарачки поглавја, со цел членство до 2028 година.
Регион
По поништената пресуда, повторно пред судот во Белград: Семејствата сведочеа за болката од 3 мај на рочиштето за родителите на момчето убиец
Вишиот суд во Белград денес ги сослуша оштетените страни на судењето на Милјана и Владимир Кецмановиќ, родители на момчето кое уби 10 лица во основното училиште „Владислав Рибникар“ на 3 мај 2023 година.
Како што дознава Танјуг, следното судење на 25 март треба да се одржи наместо во Палатата на правдата, во зградата на Специјалниот суд на улицата Устаничка.
Ова судење е затворено за јавноста по предлог на Вишото јавно обвинителство во Белград, со цел да се заштитат интересите на малолетниците и приватноста на оштетените. На претходното судење, Милјана и Владимир Кецмановиќ ја негираа вината и ја презентираа својата одбрана, додека одбраната и обвинителството ги презентираа своите воведни зборови.
Судењето се повторува бидејќи Апелациониот суд во Белград ја поништи првостепената пресуда со која Кецмановиќ беа осудени на повеќегодишни казни и наложи повторно судење.
Судењето е закажано да продолжи на 25 март, а на тој ден се очекува момчето да биде однесено од клиниката каде што се наоѓа од денот кога го извршил масакрот во судницата на Специјалниот суд во Белград, каде што судењето ќе се одржи тој ден од безбедносни причини, објавува Курир.
На денешното рочиште сведочеа членови на семејствата на ранетите и убиените во масакрот во основното училиште „Владислав Рибникар“.
Ирина Боровиќ, која ги застапува Кецмановиќ, изјави дека судот бил ангажиран да ги заштити информациите од протекување бидејќи постапката била затворена за јавноста. Таа изјави дека атмосферата била исклучително тешка, но дека во кривично-правна смисла денешното сведочење нема значајно значење бидејќи не укажува на кривичното дело што е предмет на обвинението.
Адвокатот Огњен Божовиќ изјави дека денес биле сведоци на маратон од болка кој, за жал, не ги допрел обвинетите ниту за момент.
„Беа сослушани оштетените страни, кои го преживуваа 3-ти мај и објаснуваа каква ментална болка претрпеле и што знаат за самото извршување на злосторството. Можеме само да се надеваме дека обвинетите, од изјавите што имаа можност да ги слушнат денес, беа во можност да го видат обемот на трагедијата кон која придонеле со своите постапки. Се надевам дека судот ќе ги земе предвид денешните изјави при донесувањето на пресудите“, изјави Огњен Божовиќ.
Јавниот обвинител на Вишото јавно обвинителство во Белград, Никола Ускоковиќ, рече дека останува на ставот дека постапката треба да биде затворена за јавноста, односно дека треба да биде отворена за оштетените страни – членовите на семејствата на убиените, но не и за медиумите.
Апелациониот суд во Белград го поништи поголемиот дел од пресудата против родителите на убиецот во основното училиште „Владислав Рибникар“, Владимир и Милјана Кецмановиќ, наведувајќи „значајни процедурални прекршувања“.
Потврден е само еден дел од првостепената пресуда, имено оној со кој Милјана Кецмановиќ беше ослободена од обвинението за поседување оружје.
Владимир Кецмановиќ беше осуден на 14 и пол години затвор со првостепената пресуда за кривичните дела занемарување и злоупотреба на малолетно лице и тешко дело против јавната безбедност, додека неговата сопруга Милјана Кецмановиќ беше осудена на три години затвор за кривичното дело занемарување и злоупотреба на малолетно лице.
Со истата пресуда, Немања Маринковиќ, инструктор на стрелиштето каде што К.К. вежбал стрелаштво, беше осуден на една година домашен притвор за давање лажен исказ.
Покрај кривичната постапка против Кецмановиќ, беа водени и пет граѓански постапки врз основа на барања од членови на семејствата на убиените и ранетите, од кои сите беа завршени во прв степен.
Момчето К. К., кое немало 14 години во времето на злосторството и затоа не е кривично одговорно, пукало во училиште на 3 мај со два пиштоли на неговиот татко што ги зел на 1 мај 2023 година.
Тој ден, ги ставил во ранецот, отишол на училиште и за време на првиот час убил 10 лица и ранил уште пет деца и еден наставник по историја.

