Свет
Силен земјотрес во Непал со најмалку 128 загинати, а се тресеше сè до Њу Делхи

Најмалку 128 луѓе загинаа, а десетици се повредени во Непал кога силен земјотрес го погоди западниот регион Џајаркот, соопштија денеска официјални лица, додека куќите во областа се урнаа, а зградите се тресат до Њу Делхи во соседна Индија.
Земјотресот се случил во петокот ноќта пред полноќ, во 23:47 часот по локално време, со јачина од 6,4 степени, соопшти Непалскиот национален сеизмолошки центар. Германскиот истражувачки центар за геонаука го измери земјотресот со јачина од 5,7, што е помалку од првичните 6,2, додека Американскиот геолошки институт го измери 5,6 степени.
Овој земјотрес е најсмртоносниот од 2015 година, кога во два земјотреси во оваа хималајска земја загинаа околу 9.000 луѓе. Цели градови, храмови стари со векови и други историски локалитети потоа беа претворени во урнатини, при што беа уништени повеќе од милион домови, што ја чинеше економијата 6 милијарди долари.
Официјалните лица стравуваат дека бројот на жртвите од земјотресот може да се зголеми бидејќи не успеале да воспостават контакт во ридско подрачје во близина на епицентарот, на околу 500 километри западно од главниот град Катманду, каде што исто така се почувствувале потреси. Округот има население од 190.000 со села расфрлани во оддалечените ридови.
„Бројот на повредени би можел да биде и стотици, а бројот на загинати исто така може да се зголеми“, изјави за Ројтерс функционерот на областа Јајаркот, Хариш Чандра Шарма.
Портпаролот на полицијата Кубер Кадијат рече дека 92 лица загинале во Јајаркот и 36 во соседниот округ Рукум Запад, и двете во провинцијата Карнали. Епицентарот бил во селото Рамиданда. Најмалку 85 лица се повредени во Рукум Вест и 55 во Јајаркот, изјави официјален кабинет на премиерот, додека Шарма рече дека најмалку 50 луѓе се во болниците само во Јајаркот.
„Многу куќи се урнаа, на многу други има пукнатини. Илјадници жители ја поминаа цела ноќ на студено, на отворено, бидејќи беа премногу исплашени да влезат во испуканите куќи додека се случуваа последователните потреси“, рече Шарма.
Службите за пребарување и спасување треба да ги расчистат патиштата блокирани од лизгање на земјиштето предизвикано од земјотресот за да стигнат до погодените области, велат полициски извори. Премиерот Пушпа Камал Дахал рано во саботата полета во погодената област со 16-член воено медицински тим за да ги надгледува напорите за пребарување, спасување и помош, соопшти неговата канцеларија.
Снимките од локалните медиуми ги покажаа срушените фасади на повеќекатните куќи од тули, со расфрлани големи парчиња мебел. Видеата на мрежата Х покажаа луѓе како трчаат на улица додека некои згради беа евакуирани.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Медведев: Чекор по чекор, Австрија ја напушта неутралноста и станува транзитна база на НАТО

Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, изјави дека прикрадната „НАТО-изација“ и милитаризација на Република Австрија се одвиваат во сенка на зајакнувањето на одбранбената компонента на Европската Унија.
„Виена активно учествуваше во иницијативата на НАТО „Партнерство за мир“, во суштина веќе интегрирајќи се во логиката на блокот. Австрија доби статус на клучна транзитна земја за НАТО. Само во 2024 година, повеќе од 3.000 воени транспортни авиони поминаа низ нејзината територија, а авионите на алијансата извршија над 5.000 летови во нејзиниот воздушен простор“, нагласи Медведев.
Тој потсети дека локалните ревизионисти со децении работат на поткопување на уставно загарантираната неутралност на Австрија. „Од 1990-тите, тие почнаа да воспоставуваат воени врски под маската на учество во заедничката безбедносна и одбранбена политика на ЕУ. До 2009 година, кога стапи во сила Лисабонскиот договор, сè се сведуваше на општи зборови за координација на воениот развој на земјите од ЕУ, но без конкретни обврски“, рече заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија.
Медведвед додаде дека австрискиот естаблишмент сè повеќе охрабрува јавна дебата за напуштање на неутралниот статус и приклучување кон НАТО, што според него претставува директен напад врз долгогодишниот принцип на државна неутралност, кој беше основа на политичкиот идентитет на современа Австрија.
Фото: принтскрин
Свет
Пензиските системи во неколку европски земји се на работ на колапс, велат експерти

Сиромаштијата во староста ќе стане правило за голем дел од населението на Европа, освен ако не се реформираат сегашните политики за пензионирање. „Еден од пет Европејци веќе е изложен на ризик од живеење во сиромаштија во старост“, рече Петра Хиелкем, раководител на Европскиот орган за осигурување и професионални пензии (EIOPA) со седиште во Франкфурт.
„А потоа, ако ги погледнете само жените, нивниот ризик е за 30 проценти поголем“, изјави Хиелкем за „Политико“. И станува уште полошо: населението на Европа брзо старее, а за четириесет години ќе има само 1,5 работници на секој пензионер. Тоа е половина од сегашниот сооднос.
Еден одговор е да се создадат комплементарни приватни или професионални пензиски системи, така што луѓето ќе имаат личен фонд на пензиски заштеди на кои ќе можат да се потпрат во пензија. Скандинавските земји се најдобро подготвени за претстојната криза.
Тие имаат различни извори за пензионерите: системи „плаќај по употреба“, професионални пензиски фондови, што значи дека штедите за пензија додека работите, и дополнителни инвестиции во пензиски производи.
Но, многу земји, особено во источна и јужна Европа, главно се потпираат на државни пензии и имаат ниски пензии во однос на платите. Во многу случаи, граѓаните не се навистина свесни за својата ситуација бидејќи јавните власти и работодавците не им даваат целосен преглед на нивните пензиски права, според медиумот.
Брисел може да направи малку повеќе од тоа да дава препораки бидејќи надлежноста е на национално ниво. Сепак, Хиелкем, Холанѓанка која го води органот за професионални пензии од 2021 година, е убедена дека постои „моментум“ за голема промена што би ѝ дала на EIOPA поголема улога.
„Прво, гледаме дека проблемот станува сè поголем, а истото го гледаат и некои влади. И второ, да бидеме искрени, зошто пензиите се на дневен ред? Затоа што ни требаат повеќе инвестиции, а еден начин да ги зголемиме е да ги префрлиме заштедите од банкарски сметки во инвестициски производи“, рече Хиелкем.
До крајот на годината, Европската комисија ќе предложи владите да постават дигитални штедни и инвестициски сметки достапни за секој граѓанин, системи за следење на пензиите, контролни табли за комуникација на пензиските права и даночни олеснувања за да го направат штедењето за пензионирање попривлечно. Исто така, ќе ги разгледа правилата на ЕУ за пензиските фондови и пензиските инвестициски производи.
Клучна мерка во пакетот е систем за автоматско запишување на луѓе во професионални пензиски фондови, сличен на оној што веќе постои во Велика Британија, Полска и Италија. „Автоматски, ќе бидете вклучени во пензиските фондови ако работите. Ако не сакате, мора сами да се откажете.“
Во моментов, рече Хиелкем, луѓето можат да изберат да се одлучат за професионална пензија, но поради инерција, малкумина го прават тоа. „Претпоставката е дека инерцијата ќе работи и во спротивна насока“, рече шефот на EIOPA, што значи дека малку луѓе би се откажале. Таму каде што постои, механизмот функционира и води кон тоа повеќе луѓе да штедат за своето пензионирање преку работа.
Фото: принтскрин
Свет
Руте: Шокирани сме, нападот докажува дека не смееме да бидеме наивни во врска со Русија

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес изјави дека руските напади врз Киев синоќа, кои ги погодија цивилните области и дипломатската мисија на ЕУ во Киев и убија најмалку 18 лица, покажуваат дека рускиот претседател Владимир Путин е подготвен да ја продолжи војната.
„Сите сме шокирани од она што се случи, пред сè затоа што станува збор за напади кои не се врз воени цели, ова се цивилни цели. Додека се обидуваме да направиме сè за да го поддржиме американскиот претседател Доналд Трамп да ја заврши оваа војна, во меѓувреме, рускиот претседател Путин е подготвен да продолжи со неа, да продолжи да напаѓа невини цивили во Украина“, рече тој на прес-конференција во германскиот град Вирцбург.
Тој истакна дека денес се консултирал со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и високата претставничка за надворешни работи, Каја Калас, по рускиот напад врз претставништвото на ЕУ во Киев, објави германската Н-ТВ.
„Нападот уште еднаш докажува дека не смееме да бидеме наивни во врска со Русија“, предупреди Руте.
Сепак, тој рече дека Русија е способна за хибридна војна.
„Доколку сметаат дека е потребно, можат дури и да извршат атентат“, нагласи Руте.
Според него, Русија се обидува да го наруши и цивилниот воздушен сообраќај, на пример во Германија и балтичките држави.
Фото: принтскрин