Свет
Трамп вели: „Сирија не е наша борба“ – што значи ова за иднината
Додека Доналд Трамп минатиот викенд седеше со светските лидери во Париз и се восхитуваше на обновената катедрала Нотр Дам, вооружените исламистички борци во Сирија беа во џипови на пат кон Дамаск за да го финализираат падот на режимот на Асад.
Новоизбраниот американски претседател, кој седеше меѓу Емануел Макрон и неговата сопруга, ги следеше запрепастувачките случувања на Блискиот Исток. „Сирија е хаос, но не е наш пријател. Соединетите држави не треба да имаат никаква врска со тоа. Ова не е наша борба. Нека се одигра. Не се мешајте“, напиша тој на социјалната мрежа „Вистина“ истиот ден.
Оваа објава го отвори прашањето што следува. Со оглед на начинот на кој војната се одолговлекува и ги погоди регионалните и глобалните сили, дали Трамп навистина може да има „никаква врска“ со Сирија сега кога падна владата на претседателот Башар ал Асад? Дали Трамп ќе ги повлече американските сили? Дали неговите политики драстично се разликуваат од оние на претседателот Бајден?
Планот е да се спречи ИСИЛ и да се зачува безбедноста на Израел
Администрацијата на Бајден е силно вклучена во дипломатските канали по падот на Асад и подемот на Хајат Тахрир ал-Шам, сириска исламистичка вооружена група означена од САД како терористичка организација. Американскиот државен секретар Ентони Блинкен отпатува во регионот за да се обиде да ги натера клучните арапски и муслимански земји во регионот да поддржат низа услови што Вашингтон ги поставува за признавање на идната сириска влада.
Вашингтон смета дека новата сириска влада мора да биде транспарентна и инклузивна, не смее да биде „база за тероризам“, не може да им се заканува на соседите на Сирија и мора да ги уништи сите залихи на хемиско и биолошко оружје.
За Мајк Волц, кандидатот на Трамп за советник за национална безбедност, постои еден клучен принцип на надворешната политика на Трамп. „Претседателот Трамп беше избран со голем мандат да не ги вовлекува САД во војни на Блискиот исток“, кажа Волц за Фокс њуз оваа недела.
Коментарите на Волц беа уредно резиме на погледот на Трамп за Сирија како мал дел од сложувалката во неговата поголема сложувалка на регионалната политика. Целта на Трамп е да ги одземе остатоците од ИСИЛ и да се осигура дека идната влада во Дамаск не може да го загрози најважниот сојузник на Америка во регионот, Израел.
Техеран ја користи Сирија за снабдување на Хезболах
Реториката на Трамп се навраќа на тоа како тој зборуваше за Сирија за време на неговиот прв мандат, кога ја опиша Сирија како земја на „песокот и смртта“. „Доналд Трамп навистина сакаше да има многу малку врска со Сирија за време на неговата прва администрација“, рече Роберт Форд, кој беше амбасадор на претседателот Барак Обама во Сирија од 2011 до 2014 година.
„Но, во неговиот круг има и други луѓе кои се многу позагрижени за борбата против тероризмот“, додаде тој. Во моментов, САД имаат околу 900 војници во Сирија источно од реката Еуфрат и во зоната на „деконфликтирање“ долга 55 километри што се граничи со Ирак и Јордан. Официјалната мисија на американските војници е да се спротивстават на ИСИЛ и да ги обучуваат и опремуваат Сириските демократски сили (СДФ – курдски и арапски сојузници на САД).
Во пракса, американското присуство на теренот, исто така, отиде подалеку од тоа, бидејќи американските трупи помагаат да се блокира потенцијалната иранска транзитна рута на оружје. Техеран ја искористи Сирија за снабдување на својот сојузник Хезболах.
Ваел Алзајат, поранешен советник за Сирија во американскиот Стејт департмент, не е сигурен дека Трамп ќе успее да води изолационистичка политика во случајот со Сирија. „Тој носи неколку сериозни луѓе во неговата администрација за да се занимаваат со прашањата на Блискиот Исток“, изјави Алзајат за Би-би-си, особено истакнувајќи дека сенаторот Марко Рубио, кој е номиниран за државен секретар, е „сериозен играч“.
Трамп нареди лансирање на крстосувачки ракети на сирискиот аеродром
Тие тензии – меѓу изолационистичките идеали и регионалните цели – дојдоа до врвот за време на неговиот прв мандат, кога Трамп го повлече преостанатото финансирање на ЦИА за некои „умерени“ бунтовници и нареди повлекување на американските сили од северна Сирија во 2019 година.
Во тоа време, Волц го нарече потегот „стратешка грешка“ и, плашејќи се од обновување на ИСИЛ, претставниците на Трамп делумно ја сменија неговата одлука. Трамп, исто така, отстапи од своите неинтервенционистички идеали со лансирање 59 крстосувачки ракети на сириски аеродром, откако Асад наводно наредил напад со хемиско оружје во кој загинаа десетици цивили во 2017 година. Тој, исто така, ги удвои санкциите против раководството на Сирија.
Вoлц ги сумираше нејасните линии на ветувањето на Трамп дека Сирија „не е нивна борба“. „Тоа не значи дека не е подготвен да се вклучи. Претседателот Трамп нема проблем да преземе решителна акција доколку американската татковина е загрозена на кој било начин“, објасни Валц за Фокс њуз.
Дополнителни тензии може да создаде уште една важна личност, Тулси Габард, која Трамп ја предложи за директор на националното разузнавање. Во 2016 година, Габард се сретна со Асад и ја критикуваше политиката на Трамп кон Сирија. Американските сенатори најверојатно ќе ја разгледаат нејзината номинација поради обвинувањата дека таа е апологет на Асад и Русија.
Сличности меѓу Бајден и Трамп
Сепак, многу од позициите на Бајден и на новата администрација на Трамп за Сирија повеќе се совпаѓаат отколку што се разликуваат. И покрај острите разлики во тонот и реториката, и двајцата лидери сакаат Дамаск да биде управуван од влада која одговара на американските интереси. И Бајден и Трамп сакаат да профитираат од понижувањето на Иран и Русија во Сирија.
Изјавата на Трамп „ова не е наша борба, нека се игра“ е еквивалент на изјавата на Бајден „ова е процес што треба да го водат Сиријците, а не САД“.
„Но, главната разлика, и онаа што предизвикува најголема вознемиреност кај поддржувачите на Бајден, лежи во пристапот на Трамп кон американските сили на теренот и американската поддршка за СДФ“, убеден е Басам Барабанди, поранешен сириски дипломат во Вашингтон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

