Свет
Три европски земји им делат брошури на граѓаните како да се однесуваат во случај на војна

Милиони Швеѓани почнаа да добиваат брошури со совети за населението како да се подготви и да се однесува во случај на војна или други неочекувани кризи.
Ако има криза или војна, брошурата е стара шест години и сега е ажурирана поради, како што шведската влада го нарекува, влошувањето на безбедносната ситуација мислејќи на руската инвазија на Украина. Брошурата сега е двојно поголема, пишува Би-би-си.
Соседна Финска исто така штотуку го објави својот совет за подготвеност за инциденти и кризи на интернет. Норвежаните исто така неодамна добија памфлет, кој објаснува како да поминете сами една недела во случај на екстремни временски услови, војна и други закани.
Во детаљниот дел за воениот конфликт финската дигитална брошура објаснува како владата и претседателот би реагирале во случај на вооружен напад нагласувајќи дека финските власти се добро подготвени за самоодбрана.
Шведска и Финска му се приклучија на НАТО во последните две години, по руската инвазија. Норвешка беше основач на Западната одбранбена алијанса. За разлика од Шведска и Норвешка, владата во Хелсинки одлучи да не печати брошура за секое домаќинство бидејќи тоа ќе чини милиони, а дигиталната верзија може полесно да се ажурира.
„Испративме 2,2 милиона хартиени примероци, по еден до секое домаќинство во Норвешка“, рече Торе Камфјорд, кој е одговорен за кампањата за самоподготвеност во Норвешката управа за цивилна заштита (DSB).
Во брошурите има список на храна што треба да ја имате дома. Списокот вклучува храна што не се расипува, како што се конзервиран грав, енергетски шипки и тестенини, како и лекови, вклучително и таблети со јод во случај на нуклеарна несреќа. За Швеѓаните, идејата за итна брошура не е ништо ново. Првото издание на If War Comes беше создадено за време на Втората светска војна и беше ажурирано за време на Студената војна.
Сепак, една порака е преместена од средината на брошурата на предната страна. „Доколку Шведска биде нападната од друга земја, ние никогаш нема да се откажеме. Сите информации дека отпорот ќе престане се лажни.
Шведскиот министер за цивилна одбрана, Карл-Оскар Болин, минатиот месец рече дека како што се промени глобалниот контекст, информациите за шведските домаќинства исто така мора да ги одразуваат промените. Претходно оваа година, тој предупреди дека може да има војна во Шведска, што беше сфатено како повик за тревога бидејќи министерот веруваше дека напредокот во изградбата на целосна одбрана напредува премногу бавно.
Поради долгата граница со Русија и искуството од војната со Советскиот Сојуз во Втората светска војна, Финска секогаш одржувала високо ниво на одбрана. Меѓутоа, Шведска ја намали инфраструктурата и дури во последните години повторно почна да се подготвува.
„Од финска перспектива, ова е малку чудно“, вели Илмари Каико, вонреден професор по воени студии на Шведскиот универзитет за одбрана. „Финска никогаш не заборави дека војната е можна, а во Шведска луѓето требаше малку да се размрдаат за да сфатат дека навистина може да се случи.
Мелиса Ев Ајосмаки, 24-годишна студентка со финско потекло, која студира во Гетеборг, вели дека станала многу загрижена кога почнала војната во Украина.
„Сега сум помалку загрижена, но сè уште размислувам што да правам ако избувне војна, особено што моето семејство е во Финска“.
Брошурите содржат упатства што да прават граѓаните во случај на неколку сценарија, како и совети, кои ќе им помогнат барем привремено сами да се справат во кризни ситуации.
Финската листа за проверка вклучува таблети со јод, како и храна што лесно се готви, храна за домашни миленици и резервна моќност. Шведската контролна листа препорачува компири, зелка, моркови и јајца заедно со лименки со сос од болоњезе и претходно подготвена супа од боровинки и шипинка.
Шведскиот економист Ингемар Густафсон се присети како се подготвувале брошурите порано. „Добро е да се добие информација како треба да се однесуваме и како да се подготвиме, но не сè да имам подготвено дома“.
Една од најважните препораки е граѓаните да имаат доволно храна и вода за пиење дома за 72 часа. Но, прашање е колку тоа е практично, особено за поголемите семејства, кои живеат во помали станови, пренесува „Н1“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Таткото на Илон Маск: Тешко е да немаш почит кон Путин како човек

Ерол Маск, таткото на американскиот милијардер Илон Маск, изјави дека неговото семејство има одредено воодушевување од рускиот претседател Владимир Путин.
„Ако го гледаме Путин едноставно како човек, а не во контекст на меѓународната политика, тешко е да немаме почит кон него“, рече Ерол Маск во интервју за Би-Би-Си на руски јазик.
На прашањето дали Илон, кој е на чело на американското Министерство за владина ефикасност, рекол нешто слично за Путин, Ерол Маск потврди дека нивните ставови се слични.
Ерол Маск изјави дека луѓето околу него често се обидуваат да ги убедат другите да не му веруваат на Путин, но дека тој самиот го смета рускиот претседател за пример за силен лидер.
На забелешката дека Путин ја започнал војната во Украина, Ерол возвратил дека „само со текот на времето ќе може да се разбере кој навистина ја започнал“.
Зборувајќи за ставот на Илон Маск за Украина, Ерол Маск рече дека обезбедувањето пристап на Украина до сателитската интернет мрежа Старлинк на самиот почеток на војната изгледало како правилна одлука, но како што конфликтот се одолговлекува, ставовите на Илон за тоа се менуваат.
Тој категорично ја отфрли сугестијата дека пресвртот на Илон е поврзан со бизнис интереси, велејќи дека нивното семејство има се и не им требаат повеќе пари.
На прашањето дали може да каже нешто за неговиот син што пошироката јавност не го знае, но што смета дека е важно да се знае, Ерол Маск рече дека Илон е срамежлива личност и нема самодоверба кога зборува во јавност, пренесува Танјуг.
Свет
Рубио: Пазарите пропаѓаат, но мораме да го ресетираме светскиот трговски поредок

Американскиот државен секретар Марко Рубио денеска призна дека пазарите пропаѓаат откако администрацијата на претседателот Доналд Трамп воведе глобални царини, но рече дека пазарите ќе се прилагодат со текот на времето.
„На компаниите ширум светот, вклучително и оние во трговскиот сектор и меѓународната размена, едноставно треба јасно да им се каже какви се условите. Кога ќе го знаат тоа, ќе се прилагодат“, им рече Рубио на новинарите на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Брисел, одговарајќи на прашање за високите американски царини кои ги изненадија европските економии.
„Мислам дека не е фер да се каже дека економиите пропаѓаат. Пазарите пропаѓаат бидејќи се засноваат на вредноста на акциите на компаниите кои моментално се длабоко во режим на производство што е штетен за САД“, додаде тој.
„Мораме да го ресетираме глобалниот трговски поредок“, рече Рубио, а потоа додаде: „Најлошото нешто би било да го оставиме како што е. Ова не може да трае вечно. Не можеме да останеме земја која повеќе не произведува ништо“.
Како пример ја наведе Кина. „Тоа е безобразно. Тие не трошат ништо. Сè што прават е да извезуваат, да го преплават пазарот и да го нарушат, со сите царини и бариери што ги воведуваат“, рече тој.
Коментарите на Рубио дојдоа откако Кина објави реципрочна царина од 34 отсто за целиот увоз од САД, која ќе стапи на сила на 10 април.
„Претседателот правилно заклучи дека моменталната состојба на глобалната трговија е лоша за Америка и добра за еден куп други. Тој е решен да го промени тоа, и тој е апсолутно во право“, заклучи Рубио.
Свет
„Тоа не ви требаше“: Трамп до Кина за царините

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, на својата социјална мрежа „Truth social“ со објава по најавата на Народна Република Кина дека ќе воведе реципрочни мерки како одговор на високите американски царини.
Њујоршката берза доживеа пад по отворањето, а Доналд Трамп набрзо на својот профил објави за потегот на Кина, кој се очекува од 10 април.
„Народна Република Кина направи лош потег, ги фати паника. Тоа е единственото нешто што не можеа да си го дозволат“, напиша Трамп.
„Потегот на администрацијата на Доналд Трамп не е во согласност со правилата на меѓународната трговија, сериозно ги поткопува кинеските интереси и го загрозува глобалниот економски развој и стабилноста на синџирот на производство и снабдување“, се наведува во соопштението од Пекинг.
Кинеското Министерство за надворешни работи апелираше до САД веднаш да ги укинат едностраните царини. Тие апелираат „итно да се решат сите трговски прашања на заемно корисен начин“.
Американски Волстрит падна веднаш по отворањето, според светските агенции.
Што се однесува до нафтата, цената на барелот е во „слободен пад“. Утрово цената беше 67 долари, а моментално е на 62 – пад од шест отсто.