Свет
Турски геолози: Истанбул наскоро би можел да биде погоден од земјотрес со јачина од 7 степени или посилен

Турската метропола Истанбул треба да почне да се подготвува за силен земјотрес и да ги мобилизира сите расположливи ресурси за да спаси животи и да ги намали економските последици, сметаат геолозите.
Научниците со кои разговараше „Ал Џезира“ велат дека е многу веројатен силен земјотрес во најголемиот турски град, во време кога земјата жали за смртта на десетици илјади луѓе во југоисточниот дел на земјата.
Повеќе од 31.000 луѓе загинаа, а околу 80.000 се повредени во земјотресите со јачина од 7,8 и 7,6 степени што се случија минатиот понеделник со епицентар кај Кахраманмарас. 10 турски провинции беа погодени. Илјадници загинаа и во соседна Сирија. Овие бројки не се конечни, бидејќи многумина се’ уште се заглавени под урнатини.
Страшната несреќа ги покрена прашањата за подготвеноста за земјотреси во Истанбул – град кој е главен град на бизнисот и туризмот и е дом на 16 милиони луѓе. Научниците веруваат дека на метрополата и се заканува неизбежен силен земјотрес – можеби повеќекратен.
Сукру Ерсон, професор по геологија на Техничкиот универзитет Јилдиз, вели дека историските податоци од минатите земјотреси укажуваат дека нов е близу до раседот под Мраморното Море.
„Знаеме колку се движи раседната линија во Северна Анадолија секоја година, движењето на линијата ќе доведе до тензии на линијата што ќе предизвика земјотрес“, изјави тој за Ал Џезира, додавајќи дека е невозможно да се знае точно кога ќе има земјотрес.
Хусеин Алан, претседател на Комората на геолошки инженери, се согласува: „Земјотрес со јачина од 7 степени или поголем треба да го погоди Истанбул наскоро, судејќи според податоците што ги имаме“.
„Раседот под Мраморното Море има капацитет да произведе два земјотреси со јачина од 7 степени за една година. Тоа го видовме во земјотресите во 1999 година, како и во други што го погодија регионот во минатото“, додаде тој.
Земјотрес со јачина од 7,6 степени според Рихтеровата скала го погоди западниот дел на турскиот регион на Мраморното Море во август 1999 година и уби околу 7.500 луѓе. Вториот земјотрес го погоди блиското Дузче во ноември истата година и уби 845 луѓе.
Турција се наоѓа во регион со неколку тектонски плочи, а земјотресите се случуваат по линиите на контакт со плочите. Раседната линија на Северна Анадолија ги дели евроазиските и анадолските плочи и минува низ Мраморното Море, јужно од Истанбул.
Според официјалните податоци, Истанбул сочинува 30,4 отсто од бруто домашниот производ на Турција во 2021 година, што го прави центар на економската активност на земјата. Во метрополата се наоѓаат и најважните државни постројки, а нивната штета тешко би го погодила турскиот индустриски сектор во случај на силен земјотрес.
Ерсој смета дека посилната сеизмичка активност, која може да влијае на Истанбул и остатокот од земјата, треба да биде на врвот на приоритетите на владата на Ердоган.
„Подготовката за земјотрес треба да биде најважниот проект и за Истанбул и за Турција. Треба веднаш да почнеме, брзо да почнеме и да ги мобилизираме сите ресурси за да бидеме подготвени за земјотрес во Истанбул“, посочува тој.
Од друга страна, Алан вели дека Истанбул треба да направи детален план за акција во случај на земјотрес, а клучната инфраструктура да се зајакне како дел од подготовката на владините канцеларии, болниците, воените бази и пожарникарите за да бидат сите подготвени во случај на итност.
„За време на земјотресот во југоисточна Турција, многу владини згради се урнаа, вклучително и болници и единици за итни случаи“, рече Алан, додавајќи дека поради тоа тие упоришта не можеле да реагираат правилно.
„Видовме што се случува кога воздушната, патната и железничката инфраструктура е оштетена од земјотреси. Тогаш помошта не може да дојде доволно брзо“.
Градежните прописи во земјата беа обновени по земјотресот во 1999 година и беа подобрени прописите за сеизмички градби во Турција. Дополнително, турските власти започнаа проект за трансформација на градот за замена на старите згради со нови.
Но, за време на минатонеделните земјотреси, некои новоизградени згради се урнаа, што доведе до критики дека прописите не се спроведуваат правилно. Ерсој смета дека корупцијата е многу присутна во градежниот сектор во Турција и дека „затоа има злоупотреби во некои градежни инспекции“.
Истанбул рапидно растеше во последните децении.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Американски турист вознемирувал домородци во Индискиот Океан, приведен е

Дваесет и четиригодишен американски турист е уапсен откако се обидел да воспостави контакт со изолирано домородно племе на Северен Сентинел, ограничена област во Индискиот Океан.
Хуманитарната организација „Срвајвал интернешнал“ предупредува дека овие акции на влијателите на социјалните мрежи претставуваат нова и растечка закана за непознатите племиња.
Михаило Викторович Полјаков, наводно, дошол на брегот на островот, оставил лименка Кока-Кола и кокос, ја снимил посетата со камера и на крајот се обидел да го привлече вниманието на припадниците на племето со свирежи, пренесе АФП, повикувајќи се на локалната полиција.
Северен Сентинел е дел од Андаманските и Никобарските Острови, кои припаѓаат на Индија. Поради заштита на племињата кои живеат таму, строго е забрането да се приближува на островот на помалку од 5 километри. Сентинелезите се едно од последните познати племиња кои живеат целосно изолирани, без контакт со современиот свет.
Наводно, Пољаков двапати претходно се обидел да стигне до островот. Минатиот октомври тој бил запрен од хотелот додека се обидувал да пристапи до островот со кајак. Оваа недела тој конечно е фатен и изведен пред локалниот суд, кој му одреди тридневен притвор за вознемирување на племето.
Според снимките од неговата „ГоПро“ камера, Полјаков свиркал од брегот околу еден час за да го привлече вниманието на припадниците на племето, а потоа влегол на островот околу пет минути. За тоа време оставил подароци, земал примероци од островот и снимил видео.
Портпаролот на „Срвајвал Интернешнал“, Џонатан Мазовер изјави за Би-Би-Си дека таквите обиди не само што ги загрозуваат животите на љубопитните луѓе, туку и животите на членовите на племето.
„Сентинелите со години јасно покажуваат дека не сакаат контакт со надворешниот свет. Нивниот имунолошки систем не е подготвен за болести кои ненамерно би можеле да им ги пренесеме. Една настинка може да биде фатална за нив“, вели Мазовер.
„Срваајвал интернешнал“ предупредува дека социјалните медиуми уште повеќе ја влошуваат ситуацијата бидејќи се повеќе инфлуенсери се обидуваат да добијат „ексклузивна“ содржина за прегледи и лајкови.
„Покрај веќе познатите закани како што се уништувањето на шумите и рудниците во Амазон, сега имаме се повеќе влијателни лица кои сакаат да прават вакви работи поради популарноста. Тоа станува еден вид опсесија на социјалните мрежи“, вели Мазовер.
Според достапните податоци, Сентинелезите се ловци-собирачи, живеат во мали заедници и се во одлична физичка кондиција. Тие се сметаат за најизолираните домородни луѓе во светот, а се проценува дека ги има околу 200, иако точната бројка не е позната.
Ова не е прв пат некој да се обиде да воспостави контакт со Сентинеленците. Во ноември 2018 година, американскиот мисионер Џон Ален Чау беше застрелан и убиен веднаш штом пристигна на островот. Тогашните истраги покажале дека тој им платил на локалните рибари за илегално да го превезат таму.
Американската амбасада соопшти дека е запознаена со инцидентот и ја следи ситуацијата. Индија има национална програма за заштита на племенските заедници, но во последниве години беше критикувана за слабо спроведување на заштитните мерки и принудното раселување на домородните групи.
Свет
Кина воведува дополнителни ограничувања за американските фирми

Кина најави нови ограничувања за американските компании со дополнително појаснување дека овој пат не се работи само за контрамерки против царината, туку и за безбедносни причини и за прашањето на Тајван.
Кинеските власти објавија дека 16 американски субјекти се додадени на листата за контрола на извозот објаснувајќи дека нивното однесување може да ги загрози националната безбедност и интересите на Кина. Ова значи забрана за извоз на стоки, софтвер и технологија со двојна употреба – оние што може да се користат и за цивилни и за воени цели – на овие субјекти.
Пекинг исто така додаде 11 странски компании на таканаречената листа на несигурни субјекти, што им овозможува на властите да воведат казнени мерки против нив. Министерството за трговија наведува дека овие компании учествувале во т.н. воена и техничка соработка со Тајван.
Дополнително, на шест американски компании им беа одземени дозволите за извоз наводно поради загриженост за безбедноста на храната.
Претходно, Пекинг најави и дека ќе воведе дополнителни 34 отсто царини за американските стоки.
Свет
Шефот на полската дипломатија: Трамп е посветен на НАТО

Американскиот претседател Доналд Трамп останува посветен на членот 5 од НАТО за колективна одбрана и ќе присуствува на самитот на НАТО во јуни во Хаг, изјави денеска на новинарите во Брисел полскиот министер за надворешни работи, Радослав Сикорски.
Безбедносната политика на Трамп во Европа предизвика сомнеж, а многумина се прашуваат дали САД ќе им помогнат во случај на напад, со што се доведува во прашање посветеноста на Вашингтон на принципот на колективна одбрана.
Сепак, на состанокот на министрите за надворешни работи на НАТО во Брисел, американскиот државен секретар Марко Рубио во четвртокот им рече на сојузниците дека Вашингтон останува посветен на западната воена алијанса, но дека се очекува тие да потрошат повеќе за одбраната и дека ќе им биде дадено време да го сторат тоа.
На прашањето дали верува дека САД сè уште се подготвени да ги бранат териториите на земјите од НАТО, Сикорски одговори потврдно.
„Да, претседателот Трамп им го потврди тоа на лидерите. Тоа е сепак точно и колку што слушаме, претседателот Трамп ќе присуствува на самитот во Хаг“, рече Сикорски.
Лидерите на земјите од НАТО се состануваат во Хаг од 24 до 26 јуни.