Свет
Шарл Мишел повеќе не е шеф на Европскиот совет
Новиот претседател на Европскиот совет, Антонио Коста, силно се залага за единството на Европската унија и истовремено за зачувување на нејзината различност.
„Само заедно можеме да обезбедиме стабилност, безбедност и мир на нашиот континент“, рече Коста на церемонијата на предавање.
Актуелниот претседател на Европскиот совет, белгискиот либерал Шарл Мишел, му ги предаде должностите на португалскиот социјалист Антонио Коста, кој во недела на 1 декември официјално ја презема функцијата претседател на Европскиот совет. Мишел на Коста му го врачи ѕвоното со кое претседателот на Европскиот совет го означува почетокот на состанокот на самитот на лидерите на земјите-членки.
„Само заедно можеме да постигнеме гласот на Европа да се слушне на меѓународната сцена, бидејќи единството е крвотокот на Европската унија, но не смееме да ги игнорираме нашите разлики во мислењата или да ги третираме како проблем“, рече Коста.
„Таа разновидност е совршено природна, таа нè збогатува и ја претставува силата на Европа“, рече Коста, кој се покажа како вешт политичар, одржува деликатна рамнотежа меѓу партнерите и има репутација на успешен градител на консензус, особина неопходна. за функцијата претседател на Европскиот совет.
Европскиот совет е најважното политичко тело на ЕУ, кое ги собира шефовите на држави или влади, ги одредува стратешките правци и политиките на Унијата и кои одлуки се носат со консензус.
Должноста на претседателот на Европскиот совет беше воведена со Договорот од Лисабон, кој стапи на сила на 1 декември 2009 година.
Мандатот на претседателот на Европскиот совет трае две и пол години, може да се обнови еднаш, што беше случај со сите претседатели на Европскиот совет до сега, сите отслужија два мандата, вкупно пет години, што се совпаѓа со мандатот на Комисијата и на Европскиот парламент.
Коста, 63-годишен социјалист, беше премиер на Португалија од 2015 до 2024 година, министер во неколку влади, градоначалник на Лисабон, член на Европскиот парламент.
Коста беше избран за претседател на Европскиот совет во јуни годинава, а пред да ја преземе функцијата ги посети сите главни градови, освен Букурешт и Софија, а разговараше и со лидерите на земјите-членки.
„Се чувствувам сигурен откако разговарав со европските лидери во последните неколку недели, кои имаат чувство на итност и се фокусирани на колективна акција инспирирана од креативноста и прагматизмот“, рече Коста.
Коста во својот говор истакна дека Европската унија се заснова на вредности – човечко достоинство, слобода, владеење на правото, демократија и еднаквост – и дека нејзината цел е да обезбеди мир и просперитет.
Зборувајќи за војната што трае повеќе од илјада дена на европско тло кога Русија ја нападна Украина, Коста рече дека „сите копнееме по мир“.
„Но, мирот не може да значи мир на гробишта, не може да значи капитулација, мирот не смее да ја награди агресијата. Мирот во Украина мора да биде праведен и траен и заснован на меѓународното право, кое го вклучува правото на народите на самоопределување, правото на народите сами да си ја изберат иднината и почитувањето на територијалниот интегритет и државните граници“, рече Коста.
Тој додаде дека ЕУ мора да биде посилна, поефикасна, поотпорна со поголема автономија во областа на безбедноста и одбраната, додека постојано работи на трансатлантското партнерство.
Тој нагласи дека проширувањето кон Западен Балкан и источните соседи е „моќна алатка за мир, безбедност и просперитет и геополитички императив“, нагласувајќи дека и ЕУ и земјите кандидати мора да работат понапорно и побрзо без вештачки рокови, но и без непотребни пречки.
Коста му се заблагодари на претседателот во заминување Шарл Мишел, велејќи дека „Европа му должи сè“.
Петте години на Мишел на чело на Европскиот совет беа обележани со затегнати односи и конкуренција од претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен. Мишел ја напушта таа позиција со далеку помал рејтинг од неговите претходници Херман Ван Ромпуј и Доналд Туск.
Коста е првиот шеф на европска институција кој нема европско потекло. Неговиот дедо е од индиската држава Гоа, која некогаш била португалска колонија, а неговата баба по татко има француско-мозамбичко потекло.
Мозамбик исто така бил португалска колонија. Коста има т.н „Задгранично државјанство на Индија“, што е форма на дозвола за постојан престој и работа во Индија врз основа на индиско потекло.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Британија сака да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години
Велика Британија би можела да воведе забрана за социјални медиуми за деца под 16 години уште оваа година, следејќи го примерот на Австралија и затворајќи ја дупката во законот што ги остави чет-ботовите со вештачка интелигенција надвор од безбедносните правила.
Австралија стана првата земја во светот што ги забрани социјалните медиуми за деца под 16 години во декември, блокирајќи ги од платформи како што се TikTok, YouTube, Instagram и Facebook, а многу други земји го следеа примерот.
Забраните за социјалните медиуми доаѓаат во услови на растечка загриженост за нивното влијание врз здравјето и безбедноста на децата.
Владата на премиерот Кир Стармер минатиот месец започна консултации за забрана за социјални медиуми за деца под 16 години и сега работи на промена на законодавството, така што сите промени можат да се воведат во рок од неколку месеци од завршувањето на консултацијата.
Платформите за социјални медиуми, вклучувајќи ги TikTok, Facebook и Snapchat, велат дека нивните корисници мора да имаат најмалку 13 години за да се регистрираат. Застапниците за заштита на децата, сепак, велат дека контролите се недоволни, а официјалните податоци во неколку европски земји покажуваат дека огромен број деца под 13 години имаат сметки на социјалните медиуми.
Британскиот Закон за безбедност на интернет од 2023 година е еден од најстрогите во светот, но не ги опфаќа интеракциите еден на еден со чет-ботовите со вештачка интелигенција, освен ако тие не споделуваат информации со други корисници, дупка во законот што наскоро треба да се затвори, изјави министерката за технологија Лиз Кендал.
Британија не може да дозволи регулаторните дупки да продолжат откако за законот беа потребни речиси осум години да биде донесен и да стапи на сила, нагласи таа.
Европа
Нова рунда мировни преговори меѓу Украина и Русија; Кремљ: Главното прашање е територијата
Претставници на Украина и Русија ќе се сретнат во Женева денес и утре на нова рунда мировни преговори со посредство на САД, за кои Кремљ вели дека ќе се фокусираат на најгорливото прашање од војната, судбината на украинската територија окупирана од Русија.
Американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок врз Москва и Киев да постигнат договор за завршување на најголемата војна во Европа од 1945 година, а украинскиот претседател Володимир Зеленски се пожали дека неговата земја се соочува со огромен притисок да направи отстапки.
Трамп вчера изјави дека Украина мора да преговара и да постигне договор „брзо“. „Би било подобро Украина да седне на преговарачка маса, и тоа брзо“, им рече американскиот претседател на новинарите во „Ер Форс Уан“ вчера за време на летот за Вашингтон.
Кремљ: Главните прашања се однесуваат и на територијата
Русија бара Украина да ги отстапи преостанатите 20 проценти од источниот регион Донецк што Москва не успеа да го освои, нешто што Киев одбива да го направи. „Овој пат идејата е да се разговара за поширок спектар на прашања, вклучувајќи ги и главните, всушност. Главните прашања се однесуваат и на територијата и на сè друго поврзано со барањата што ги поставивме“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за новинарите.
Покрај територијата, Русија и Украина остануваат далеку од своите ставови по прашања како што се тоа кој треба да ја контролира нуклеарната централа Запорожје и можната улога на западните трупи во повоена Украина.
Местото на одржување беше преместено во Женева откако Абу Даби беше домаќин на две рунди разговори што двете страни ги оценија како конструктивни, но не успеаја да постигнат никаков поголем напредок освен размена на затвореници.
Умеров: Се радуваме на конструктивна работа
Женевската рунда се одржува само неколку дена пред четвртата годишнина, на 24 февруари, од целосната инвазија на Русија врз нејзиниот многу помал сосед. Десетици илјади луѓе се убиени, милиони ги напуштија своите домови, а многу украински градови, места и села се уништени од конфликтот.
The Ukrainian delegation has already arrived in Geneva.
Tomorrow, we begin the next round of negotiations in the trilateral format. The agenda has been agreed and the team is ready to work.
We expect constructive engagement and substantive meetings on security and humanitarian…
— Rustem Umerov (@rustem_umerov) February 16, 2026
Шефот на украинската делегација, Рустем Умеров, изјави на Телеграм дека неговиот тим веќе е во Женева и се радува на „конструктивна работа и суштински состаноци за безбедносни и хуманитарни прашања“. Руските новински агенции цитираа извори од воздухопловството кои велат дека руската делегација отпатувала во Женева, предводена од Владимир Медински, помошник на претседателот Владимир Путин.
Американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер ќе ја претставуваат администрацијата на Трамп на разговорите, изјави изворот за Ројтерс. Тие исто така присуствуваат на разговорите со Иран. Зеленски во вечерното обраќање рече дека разузнавачките информации укажуваат дека Русија ќе погоди енергетски цели, додавајќи дека таквите напади го отежнуваат постигнувањето договор за завршување на војната.
Зеленски: Партнерите мора да разберат што прави Русија
„Разузнавачките извештаи покажуваат дека Русија подготвува понатамошни масовни напади врз енергетската инфраструктура, па затоа е потребно да се обезбеди правилно конфигурирање на сите системи за воздушна одбрана“, рече Зеленски.
Тој нагласи дека руските напади „постојано се развиваат“ и прибегнуваат кон комбинација од оружје, вклучувајќи беспилотни летала и ракети, што бара „специјална одбрана и поддршка од нашите партнери“. „Русија не може да одолее на искушението од последните денови од зимскиот студ и сака болно да ги погоди Украинците“, рече тој. „Партнерите мора да го разберат ова. Пред сè, ова ги засега Соединетите Држави“, рече тој.
Свет
(Видео) Пукање на хокеарски натпревар за млади во САД: има мртви и ранети
Во пукање на младински хокеарски натпревар во Потакет, во американската држава Род Ајленд, синоќа беа убиени две лица, а тројца други беа ранети, соопшти полицијата. Еден од загинатите е напаѓачот, кој си го одзеде животот по нападот. Според информации од два извори од полицијата, се чини дека напаѓачот пукал во членовите на своето семејство, пишува Си-ен-ен.
Пукањето се случило на трибините зад една од клупите на играчите, на средина од натпреварот, како што може да се види во видеото на услугата за стриминг на младински спортови LiveBarn. Снимката, објавена од локалната станица WJAR, ги прикажува играчите од двата тима како се обидуваат да се засолнат додека се слушаат најмалку десетина истрели. Играчите и тренерите трчаат кон излезите од лизгалиштето.
Tragic Shooting at Pawtucket Ice Rink Claims Two Lives, Leaves Three Critically Injured.
PAWTUCKET, R.I. — A targeted shooting at Dennis M. Lynch Arena ice rink killed two people and critically injured three others Monday during a high school boys' hockey game between Coventry… pic.twitter.com/LUTHVOq95y
— JAS (@JasADRxquisites) February 16, 2026
Некои од средношколските играчи кои беа на мразот за време на пукањето се придружија на бегството, брзајќи кон вратата од другата страна на арената што води кон соблекувалната. Едно лице на трибините се обиде да го разоружа вооружениот напаѓач, објави сенаторот од Род Ајленд, Џек Рид, на социјалните мрежи.
Шефот на полицијата на Потакет, Тина Гонкалвес, на прес-конференција изјави дека интервенцијата на граѓаните „веројатно донела брз крај на овој трагичен настан“.
Полицијата го идентификуваше вооружениот напаѓач како Роберт К. Дорган, за кого шефот на полицијата рече дека се идентификувал и како Роберт Еспозито. Три лица со прострелни рани се во критична состојба во болницата Род Ајленд, истата установа каде што се лекуваа жртвите од пукањето на Универзитетот Браун пред два месеци.
Полицијата соопшти дека истрагата е во тек и дека се обидуваат да ги спојат настаните што доведоа до нападот.
Натпреварот го играа два тима составени од ученици од повеќе училишта. Средното училиште Норт Провиденс, кое има ученици во еден од тимовите, за Си-Ен-Ен изјави дека пукањето се случило меѓу гледачите околу почетокот на првиот час.
„За среќа, сите ученици кои учествувале во играта се безбедни“, рече началникот Џозеф Б. Гохо. Училиштето претходно изјави дека „прелиминарните информации укажуваат дека во инцидентот можеби биле вклучени родител или родители на ученик“. Другите две училишта, Ковентри и Академијата „Сент Рафаел“, потврдија дека сите нивни ученици се пронајдени и неповредени.
Нападот се случи само два месеци по пукањето во Универзитетот Браун, неколку километри јужно, што го потресе Род Ајленд.

