Свет
2022 година беше годината што ќе промени сè
Кога пред една година се пишуваше за ретроспектива на 2021 година во светот, сите ја нарекоа година без крај, односно година за која никој нема да зажали. Да знаевме каква ќе биде следно, сигурно ќе бевме поблаги кон неа, пишува Индекс.хр.
По две години од пандемијата, милиони мртви ширум светот, екстремен раздор и поларизација околу одговорот на неа, а особено поради вакцината против Ковид-19, опасното потресување на демократскиот систем во Америка, но и во други земји, како како и природните катастрофи поврзани со климатските промени, сето тоа падна во втор план на 24 февруари.
Зад судбоносната одлука за инвазија стоеше еден човек, некрунисаниот руски император Владимир Путин, поранешен шпион на КГБ кој сега се претставува како цврст борец против американскиот колонијализам и заштитник на традиционалната христијанска култура.
Но, дури и тој, со сигурност, не беше свесен за хаосот во кој ќе ги фрли Русија и Европа и целиот свет.
Украина не престана да ѝ дава номинален отпор на втората воена сила во светот, за што подеднакво придонесоа криминалната неспособност, корупцијата и негрижата на руските генерали, деморализирањето на војниците, застареноста на оружјето и хроничниот недостаток на опрема. Светот гледаше шокирано, но парализата и пасивноста траеја изненадувачки кратко, барем на Запад.
Европа, пред сè, наеднаш се разбуди од заспаното затишје во децении мир, просперитет и удобно уредување со бесплатна американска воена заштита и евтина руска енергија.
НАТО и САД, како нејзина најсилна членка, брзо и јасно ставија до знаење дека директна воена интервенција не доаѓа предвид бидејќи Украина не е членка на алијансата. Но, воената помош брзо почна да пристигнува преку украинската граница, во која САД, како што се очекуваше, одиграа голема улога.
Затоа Европската Унија прва иницираше економска одмазда за агресијата, со најтешките санкции што некогаш ги воведе, а кои многумина, особено самата Москва, ја гледаат како еден вид економска војна.
Одговорот беше неспоредливо побрз и посилен отколку за време на распадот на Југославија и крвавите војни во Хрватска и Босна и Херцеговина што избувнаа во раните деведесетти, но и од руската војна во провинцијата Чеченија, во соседна Грузија, во Сирија и во Самата Украина во форма на „хибридна“ инвазија од 2014 година
И додека Русија еклатантно ги наруши територијалниот интегритет и суверенитет на соседната земја, што и самата ги гарантираше со Будимпештанскиот договор од 1994 година, на САД и Бразил, најголемите земји на западната хемисфера, им се закануваше да потонат во политички хаос поради се посилниот широко распространето непризнавање на изборните резултати.
Повеќегодишниот тренд на слабеење на демократиите и зајакнување на автократиите предводени од Кина се чинеше дека ќе кулминира.
Подеднакво гротескни се и изјавите на Путин дека Русија „не изгубила ништо“ со нападот на Украина (додека САД го проценуваат бројот на убиени и ранети руски војници на околу сто илјади, а Украина многу повеќе од тоа) или дека 99,9% од Русите се „подготвени да жртвувајте сè за татковината“, со оглед на тоа што речиси милион од нив ја напуштија татковината од почетокот на инвазијата.
Но, Путин сè уште има шанса да извлече некој привид на победа од челустите на воено понижување и пораз, доколку, преку комбинација на заплашување, блефирање, енергетска уцена и нуклеарни закани, успее да ги убеди Брисел и Вашингтон да го принудат Киев да склучи договор. примирје и прифаќање на статус кво на бојното поле.
Украинците, се разбира, никогаш нема да ја признаат анексијата, но на Русија и е доволно тоа да стане реална ситуација на терен, исто како и случајот со Крим. А потоа, по период на опоравување и обнова на десеткуваната војска, тие ќе ја имаат таа територија како отскочна даска за нов обид да ја освојат Украина, или до источниот брег на Днепар или како целина.
Делот од светот кој ја поддржува Украина и сфаќа колку опасна би била руската победа сега има избор: или да продолжи да ја поддржува воено, финансиски и политички додека не ги протера окупаторите, барем од територијата што ја освоија од 24 февруари или нека Путин земе што сака, односно може, за случајно да не ја изврши својата самоубиствена закана со нуклеарно оружје.
Тоа ќе биде избор помеѓу кукавичка, пресметлива и разединета Европа која ќе му дозволи на фашистички силеџија да ги промени границите со сила, или Европа која конечно се разбудила и сфатила дека нејзините интереси и нејзините вредности се суштински поврзани, дека исходот од војната во Украина има последици за сите и дека мирот и предавањето не се исти. Цената во секој случај ќе биде висока, пишува Индекс.хр.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Атина без такси 48 часа: возачите на улица против даночните мерки
Таксистите во Атина најавија 48-часовен штрајк, објави „Катимерини“. Нивното незадоволство произлегува од новите даночни политики и задолжителниот премин кон електрични возила.
Синдикатот на таксистите во Атина (SATA) наведува дека задолжителното воведување електрични автомобили го загрозува опстанокот на секторот, поради недостаток на соодветна инфраструктура за полнење, прифатливи цени на електричната енергија и реални трошоци за возилата. Таксистите оценуваат дека ваквиот потег претставува економско уништување, а не зелена транзиција.
Возачите изразија загриженост и поради недостиг од јасна регулаторна рамка која ги раздвојува такси-услугите од возилата за изнајмување со возач. Според SATA, такси-возилата обезбедуваат превоз од точка до точка, додека приватните компании за изнајмување продаваат време на патување.
Синдикатот тврди дека мултинационалните апликации за споделено возење го нарушуваат пазарот, посочувајќи дека грчките професионалци работат под строг надзор, додека странските компании функционираат без доволна контрола или локална даночна основа.
Таксистите бараат и пристап до лентите за автобуси при превоз на патници, нагласувајќи дека такси-услугите се дел од јавниот превоз и дека ограничувањата ги зголемуваат сообраќајните гужви и негативното влијание врз животната средина. Во однос на оданочувањето, SATA истакнува дека возачите се соочуваат со неправичен третман и растечки трошоци за гориво, одржување и живот, наведувајќи дека секторот повеќе не може да издржи прекумерен даночен притисок.
Фото: pexels
Регион
Вучиќ од Абу Даби: Пандорината кутија е отворена; ќе дадам сѐ за да го зачуваме мирот и нашата земја
Претседателот на Србија Александар Вучиќ им се обрати на граѓаните од Абу Даби, каде што присуствуваше на отворањето на Неделата на одржливост 2026 и се сретна со претседателот на Обединетите Арапски Емирати, шеикот Мохамед бин Зајед.
Вучиќ изјави дека државата мора сериозно да се насочи кон развојот на вештачката интелигенција, нагласувајќи дека светот влегува во нова ера на големи промени.
„Големи промени се случувале и порано – од 15 век, кога Европа воспоставила доминација благодарение на научните откритија и освојувањето територии. Денес сите гледаат дека доаѓа ново време кое го носи вештачката интелигенција. Ние сме на 39. место во светот според индексите, што е подобро отколку што очекувавме“, рече Вучиќ, пренесе „Б92“.
Тој додаде дека тоа не е доволно и предупреди дека за шест месеци неработење Србија може да падне и на 70. место, нагласувајќи дека мора постојано да се работи и учи.
„Се соочуваме со две работи – огромен напредок и стравот кај луѓето дека ќе ги загубат работните места“, изјави Вучиќ.
Тој истакна дека државата мора да создаде рамка која ќе го поттикне развојот на вештачката интелигенција, но и ќе гарантира дека граѓаните нема да останат без работа. Посочи дека три проценти од енергијата во Европа се трошат на суперкомпјутери и дека ќе биде неопходно зголемување на енергетските капацитети.
„Важно е да го подготвиме теренот за децата што доаѓаат по нас, за да можат рамноправно да се натпреваруваат со другите во светот“, додаде тој.
Вучиќ информираше дека имал кратка средба со шеикот Мохамед бин Зајед и изрази благодарност за гостопримството, додавајќи дека наскоро се надева на добри вести поврзани со НИС.
„Мораме да ги зголемиме капацитетите на ЕПС, но и да склучуваме договори со други за да ги обезбедиме нашите потреби“, изјави српскиот претседател.
Осврнувајќи се на меѓународната ситуација, Вучиќ зборуваше за Гренланд и Иран, оценувајќи дека светот влегува во период на голема неизвесност.
„Не се радувам на ништо од тоа што се случува. Се плашам од времето во кое влегуваме. Пандорината кутија е отворена и повеќе никој не може да ја контролира“, рече Вучиќ, додавајќи дека ќе вложи целосна енергија за да ги зачува мирот и државата.
Тој нагласи дека граѓаните на Србија не треба да се грижат и дека државата внимателно ја следи ситуацијата. Потврди и дека утре ќе има билатерална средба со претседателот на Обединетите Арапски Емирати.
„Станува збор за двајца лични пријатели. Разговараме како да ја унапредиме соработката. Не заборавајте дека дел од дроновите ги набавуваме од тука“, изјави Вучиќ.
На крајот, тој се осврна и на критиките од дел од медиумите, нагласувајќи дека Србија успеала да издржи и во најтешките моменти, дури и кога 94 дена немало испорака на нафта, без граѓаните да го почувствуваат тоа.
Свет
Два мистериозни случаи на Кипар: смрт во руската амбасада и исчезнување на бизнисмен
Руската амбасада на Кипар вчера соопшти дека минатата недела починал еден од вработените во амбасадата, додека локалните медиуми наведуваат дека причината за смртта била самоубиство.
Во соопштението на амбасадата се наведува дека вработениот, идентификуван само како А. В. Панов, починал во четврток, а неговата смрт е опишана како „длабока лична трагедија за семејството и најблиските“. Дипломатската мисија не ја наведе причината за смртта, истакнувајќи само дека е во тек постапка за враќање на телото во Русија.
Кипарските медиуми, повикувајќи се на анонимни полициски извори, објавија дека дипломатот се обесил во својот кабинет. Според тие извори, Панов наводно оставил проштална порака, но руската амбасада не ја споделила со полицијата, туку соопштила дека ќе биде испратена во Москва на разгледување.
Изворите тврдат дека дипломатскиот персонал не им дозволил на локалните истражители да влезат во амбасадата за да го прегледаат местото на наводното самоубиство. Телото, наводно, ѝ било предадено на полицијата во дворот на амбасадата.
Потрага по бизнисмен
Во меѓувреме, на Кипар трае потрага по 53-годишниот руски бизнисмен Владислав Баумгертнер, кој во средата го напуштил својот дом во Лимасол, облечен во кратки црни панталони и црна маица, по што исчезнал и не се вратил дома.
Спасувачи, полиција и волонтери, со помош на полициски хеликоптер и дронови, од саботата трагаат по Баумгертнер. Потрагата е фокусирана на тежок терен во близина на селото Писури, каде што последен пат бил забележан сигналот од неговиот мобилен телефон.
Баумгертнер дипломирал на Уралскиот технички универзитет, а кариерата ја започнал во компанијата Ураленерго. На почетокот на 2000-тите стекнал магистерски дипломи по бизнис администрација и финансиски менаџмент во Обединетото Кралство, по што се вработил во компанијата за производство на калиумови соли Уралкали.
Во 2003 година станал комерцијален директор, а во 2005 година претседател на управата и извршен директор на компанијата. Во 2005 година Уралкали, заедно со белоруската компанија Беларукали, ја основал Беларус Поташ Компани (BPC) – заедничка фирма која во еден период контролирала повеќе од 40 отсто од светскиот извоз на калиумови соли.
Уапсен во 2013 година во Белорусија
Партнерството се распаднало во 2013 година поради несогласувања околу стратегијата – дали да се ограничи производството за одржување на цените или да се зголемат количините за поголем приход.
Во јули 2013 година Баумгертнер објавил дека Уралкали се повлекува од BPC, што предизвикало пад на цените на глобалниот пазар. „Тоа е како Саудиска Арабија да го напушти ОПЕК“, изјавил тогаш за Ројтерс трговецот Дмитриј Рижков.
Повлекувањето на Уралкали било тежок удар за белорускиот претседател Александар Лукашенко. Во август 2013 година, еден месец по повлекувањето од BPC, Баумгертнер пристигнал во Минск на преговори со тогашниот белоруски премиер Михаил Мјасникович.
По неуспехот на преговорите, полицијата го уапсила на аеродромот, наводно по лична наредба на Лукашенко. Баумгертнер поминал еден месец во самица, по што бил префрлен во куќен притвор. Истрагата против него подоцна била запрена, по што тој се вратил во деловниот сектор.
Фото: depositphotos

