Регион
Бугарите стравуваат од политички хаос по изборите в недела
Бугарите кои утре ќе одат на четвртите избори за помалку од две години, претпоставуваат дека зимава ги чека неизвесност поради зголемената инфлација предизвикана од војната во Украина и затоа многумина се надеваат на добра влада и стабилност по неколкуте години на политички превирања.
Клучното прашање е дали новата влада ќе успее да го реши проблемот со вртоглавото зголемување на цените на енергијата и да обезбеди снабдување со гас по пристапни цени, откако Русија го прекина гасот во април, бидејќи Бугарија одби да плати во рубљи по руската инвазија на Украина.
Но, жестоките коалициски разговори се очекува да траат долго по изборите на 2 октомври поради длабоката поделеност во политичката елита околу тоа како да се искорени длабоко вкоренетата корупција и неуспехот на помал број нови партии да изградат одржлива база на гласачи, пишува хрватски „Индекс“.
„Се плашам дека нема да имаме влада“
Како и многу Бугари, државниот службеник Захаринка Кокалова стравува дека нема да има крај на хаосот што започна со неубедливите избори во април 2021 година и се протегаше на следните два предвремени циклуси, што на крајот доведе до пад на реформската влада во јуни.
„Се плашам дека нема да имаме влада“, рече Кокалова (62), седејќи на каучот во нејзината кујна во Давидково, сиромашно село во планинскиот венец Родопи на југот на земјата.
„Се плашам дека работите ќе се влошат. Без владата, цените растат и животот станува постресен“.
Во обид да се прилагодат на порастот на инфлацијата низ Европа, Кокалова и нејзиниот сопруг планираат да ги намалат порциите храна и да користат поевтини дрва за да се стоплат оваа зима.
Но, нема да ја смени партијата за која вообичаено гласа, односно социјалистите кои ветуваат повеќе државни субвенции.
Анкетите покажуваат предност на ГЕРБ на Борисов
Анкетите покажуваат дека централно-десничарската партија ГЕРБ на поранешниот премиер Бојко Борисов (63), која победи на пет избори од 2009 до април 2021 година, најверојатно повторно ќе доминира со околу 24 отсто од гласовите.
ГЕРБ, како и другите традиционални бугарски партии како што се социјалистите, турската МРФ и Демократска Бугарија, уживаат речиси иста поддршка од гласачите како и на последните избори.
Излезноста на гласачите веројатно ќе биде околу 40 отсто, што го нагласува растечкото разочарување на Бугарите од ендемичната корупција и нефункционалните политички конфликти во најсиромашната членка на ЕУ.
„Две третини од Бугарите велат дека треба да се формира влада по изборите, а во исто време речиси две третини од нив не веруваат дека тоа ќе се случи“, вели Борјана Димитрова, аналитичар на независното истражување на јавното мислење. агенција Алфа Рисрч.
Политичките партии оставаат впечаток на беспомошност кога станува збор за формирање влада.
Неуспехот да се спречи инфлацијата и да се контролира фискалниот дефицит може да ја принуди Бугарија да ги одложи плановите за усвојување на еврото во 2024 година.
Идните односи на Бугарија со Русија се исто така доведени во прашање, бидејќи Софија се откажа од својот традиционално топол пристап кон Москва поради руската инвазија на Украина.
Се очекува Борисов да има проблеми да формира функционална коалиција ако неговата партија биде на прво место, како што покажуваат анкетите, бидејќи многу политичари од целиот политички спектар го обвинуваат дека дозволил да цвета корупцијата во земјата.
Поддршката за ПП (Промената продолжува), предводена од Кирил Петков, чија реформска влада падна во јуни по само шест месеци на власт, е под 20 отсто според анкетите, а центристичката партија се очекува да биде втора во недела.
И ГЕРБ и ПП веруваат дека Бугарија треба да ги продлабочи врските со евроатлантските партнери, да вети поддршка за Украина, да вети дека ќе ги заштити граѓаните и бизнисите од високите трошоци за енергија и да сака да го подигне животниот стандард.
„Кога ќе ги видам како се расправаат, јас лично немам желба да гласам“
Кабинетот на Петков ги зголеми пензиите и платите во јавниот сектор, но неговата четиричлена коалиција беше кревка и многу гласачи беа разочарани од немањето јасни резултати во борбата против корупцијата на високо ниво.
Христо Гаџалов (78), наставник во пензија од Давидково, вели дека покачувањата на пензиите се премали за да се анулира инфлацијата која во август изнесувала 17,7 отсто на годишно ниво, што е рекорд во последните 24 години.
„Не очекувам ништо од изборите. Очекувам втори и трети избори по овие“, рече тој.
„Кога ќе ги видам како се расправаат, јас лично немам желба да гласам“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

