Регион
„Дојче веле“: Турција и Грција на работ на војна
За оружје се зборува сè погласно, откако Анкара објави дека ќе го испрати истражувачкиот брод „Орук Реис“ во близина на грчкиот остров Кастелоризо во Егејското Море, што е на само три километри од турското копно. Таму, според најавите, турскиот брод треба да ги испита потенцијалните подводни наоѓалишта на природен гас и нафта за еден месец. Сепак, Грција ја смета оваа морска зона како своја територијална вода и зона во која има ексклузивно право да го истражува и експлоатира морското дно“, пишува „Дојче веле“.
Армиите на обете земји се зголемени, и според „Билд“, само со посредство на германската канцеларка Ангела Меркел бил спречен конфликт во вторникот вечерта. Според весникот, турските воени авиони летале над Кастелорико, грчки авиони исто така биле во воздухот, а телефонскиот контакт на канцеларката со турскиот претседател Ердоган и грчкиот премиер Мицотакис спречил воен судир.
Преговорите се единственото решение
Гинтер Сеуферт од Берлинскиот центар за применети турски студии вели за „Дојче веле“дека турскиот претседател нема да се откаже од дупчењето во подморјето на подрачјето што Грција го смета за свое.
„Дали поради тоа ќе дојде до војна, ќе зависи од односот на Грција: дали ѝ нуди на Турција преговори или не “, продолжува Сеуферт. „И зависи од тоа како ќе се постави ЕУ, но пред сè САД. Конечно, Грција и Турција се членки на НАТО, па големите членки на НАТО ќе треба да интервенираат како посредници“.
Сеуферт смета дека преговорите се единственото решение за спротивставените толкувања на поморското право. Додека Грција смета дека морето околу нејзините острови треба да припаѓа на грчките територијални води (засновано на правото на „ексклузивна економска зона од 200 наутички милји околу островот“), Турција тврди дека не подразбира ексклузивно право на енергија.
Неодлучност на ЕУ и САД
Додека ЕУ досега се оградува од изјави и закани за санкции против Турција, Соединетите Држави се наоѓаат во тешка позиција, рече Сеуферт.
„Од една страна, тие имаат многу спорови со Турција. Помислете на купувањето на рускиот противракетен систем С-400 од страна на Турција. Од друга страна, Соединетите Држави се обидуваат да го потиснат влијанието на Русија во Источниот Медитеран и Либија со помош на Турција. Вашингтон очигледно сè уште не одлучил дали сака примарна позиција против Русија или првенствено да ја дисциплинира Турција“.
„Ердоган широко ја користи оваа политика на американски цик-цак, како и неодлучноста на ЕУ“, заклучува Сеуферт.
Поранешниот дописник од Турција и предавач на универзитетите во Истанбул и Никозија потсетува дека ЕУ некогаш имала кохерентна политика кон Турција во рамки на преговорите со таа земја за влез во Унијата.
„Бидејќи овој процес беше многу нормативно организиран, имено според спроведувањето на демократските реформи во Турција, сите земји на ЕУ би можеле да застанат зад него“, вели Сеуферт. Но, тоа не успеа. „Многу индивидуални теми сега се во преден план – прашањето за бегалците, енергетската политика, улогата на Турција во Сирија и Либија. Во сите овие теми, одделните земји на ЕУ имаат различни позиции во согласност со националните интереси“, додаде Сеуферт.
Сеуферт: Целта на Ердоган е „Голема Турција“
На прашањето на новинарите на ДВ дали е случајно тоа што истиот ден (24 јули) кога се одржа првата исламска молитва во „Аја Софија“, која повторно беше претворена во џамија, турски брод планира да замине во близина на грчкиот остров и да ја одбележи годишнината од договорот од 1923 година, кога е дефинирана границата меѓу Турција и Грција, Сеуферт вели:
„Ова не е случајност. Политиката на господинот Ердоган е насочена кон создавање Голема Турција. Тоа е Турција која не е ориентирана кон Западот, како кај Кемал Ататурк, туку е Турција проникната од историјата и империјалната величина на Отоманската Империја“, рече тој.
Мотото на Ердоган, како што рече тој, е Турција да стане најсилна во регионот во вакуумот создаден со повлекувањето на САД и слабоста на ЕУ, а Турција да ги претставува интересите на сунитските муслимани на Блискиот Исток.
„Практичните последици од оваа политика се вооружување на турската армија и милитаризација на надворешната политика во Источниот Медитеран. Оваа политика има и големи симболични димензии, како што е претворањето на ‘Аја Софија’ во џамија“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Со фантомка и оружје македонски државјанин ограбил пет кладилници и пошта во Србија, полицијата го уапси
Полицијата во Краљево уапсила 44-годишен маж од Македонија, под сомнение дека ограбил пет кладилници и пошта соопшти денеска локалната полициска управа, пренесе „Н1“.
Во соопштението се наведува дека В.Г. е осомничен дека на територијата на Краљево влегувал во објекти на кладилници и пошти со фантомка на главата и, со закана со пиштол, одзел повеќе од 700.000 динари.
Во станот на осомничениот, полицијата пронашла дел од парите, фантомка и реплика на пиштол која, како што се сомнева, ја користел при извршувањето на кривичните дела.
Тој се товари за пет кривични дела разбојништво, одредено му е задржување до 48 часа и ќе биде приведен во Обвинителството, соопшти Полициската управа во Краљево.
Регион
Епстин бил заинтересиран да ја купи „Титовата вила“ во Њујорк
Во документите за починатиот сексуален престапник Џефри Епстин, кои неодамна ги објави американското Министерство за правда, се споменува и Србија. Имено, Епстин бил заинтересиран за купување на една од најстарите вили во Њујорк, сместена на Петтата авенија – зградата на поранешна СФРЈ, позната како „Титовата вила“, пишува „Блиц“.
Овој архитектонски бисер се појавува во преписката што Епстин ја водел на 10 декември 2018 година. Меѓу документите има и електронска порака испратена до Епстин со 26 фотографии од вилата, план на просториите и извадок од текст објавен во „Њујорк пост“ во 2017 година, со наслов: „За 50 милиони долари можете да станете сопственик на последната вила од златното доба на Менхетен“.
Утрото на 10 декември 2018 година, Епстин примил е-пошта од Дејвид Мичел, долгогодишен инвеститор и финансиски експерт.
„Голем пожар во зградата што ја разгледувавме, Мисијата на Србија на Петтата авенија 854. Можеби сега е добро време за понуда, ако сте заинтересирани“, стои во пораката.
Според објавените документи, комуникацијата продолжила преку СМС-пораки. Епстин на двајца соговорници, чии имиња се затемнети, им испратил линк до текст од „Њујорк пост“ за пожарот во вилата во сопственост на Мисијата на Србија.
„Амбасадата на Србија?“, прашал Епстин, на што добил одговор: „Мојата мисија јави.“
„Можеби цената сега ќе биде пореална“, напишал Епстин.
„Значително пореална“, добил одговор, со напомена: „Но треба да се пресметаат и трошоците за обнова.“
Вилата на крајот била продадена, но дури четири години подоцна – во 2022 година.
„Новиот сопственик купи значаен дел од историјата на Њујорк“, изјавил тогаш Тристан Харпер, агент на компанијата „Даглас Елиман“, која ја реализирала продажбата.
Харпер додал дека претседателот на поранешна СФРЈ, Јосип Броз Тито, „иако комунист, имал многу добар вкус за недвижности“. Според агентот, вилата првпат била понудена на продажба во 2017 година. Во јуни 2021 година било објавено дека е примена готовинска понуда од 50 милиони долари и дека државите-наследнички постигнале согласност за продажба.
Врз основа на Договорот за прашањата на сукцесијата, на Србија ѝ припаднале нешто помалку од 40 проценти од износот добиен од продажбата на зградата на постојаната мисија во Њујорк.
Според претходно објавениот оглас за продажба, вилата се простира на четири ката и има уште два кровни ката, вкупно 18 соби, шест бањи и вински подрум. Станува збор за првата зграда со два електрични лифта, кои и денес се во функција. Во неа е зачуван оригиналниот ентериер, а од 1969 година е под заштита на државата и градот Њујорк.
Наводно, за време на Студената војна, кога таму престојувал и Тито, на врвот постоела просторија што не можела да се прислушува, а прозорците кон Петтата авенија биле непробојни. Зградата, која со децении главно била недопрена, во моментот на продажбата немала централна климатизација, а гасот бил исклучен по пожарот.
Регион
Од денеска во Бугарија задолжително плаќање во евра, левот излегува од употреба
Од денеска, 1 февруари, еврото станува единствена официјална валута во Бугарија, додека левот повеќе нема да биде прифатлив за плаќање на стоки, услуги и обврски, соопшти Министерството за финансии на Бугарија.
Според законот за воведување на еврото во Бугарија, цените на стоките и услугите и понатаму ќе бидат истакнати во двете валути до 8 август 2026 година, со цел да се обезбеди транспарентност и да се спречат шпекулативни практики, јавија бугарските медиуми.
Граѓаните на Бугарија кои и понатаму поседуваат левови можат бесплатно да ги заменат во банките и во „Бугарски пошти“ до 30 јуни 2026 година, додека Националната банка на Бугарија (БНБ) ќе обезбеди бесплатна и неограничена замена на левовите во евра и по тој датум.
Министерството за финансии потсетува дека трговците веќе немаат обврска да примаат левови, а кусурот во секоја трансакција се враќа исклучиво во евра.
Бугарија на 1 јануари 2026 година официјално го воведе еврото и стана 21-ва членка на еврозоната, точно 19 години по влезот во Европската унија.

