Регион
ЕУ: Хрватска ги исполни условите за шенген
Земјите членки на ЕУ се согласија за текстот на заклучоците со кои се потврдува дека Хрватска ги исполнува сите услови за спроведување на правото на шенген, што го отвора патот за конечна одлука за влез во зоната без контроли на внатрешните граници на Унијата.
Договорениот текст на заклучоците беше формално усвоен од министрите за внатрешни работи на земјите членки без дискусија.
Вчера на состанокот на Комитетот на постојаните претставници, Холандија и Шведска имаа процедурални резерви бидејќи нивните претставници чекаа консултации со соодветните комисии во нивните парламенти, а заклучоците не можеа да се донесат без согласност на сите членови. Зеленото светло пристигна денеска, кога министрите за внатрешни работи се собраа во Брисел и официјално да го потврдат.
„Хрватска ги исполни сите неопходни услови за имплементација на сите делови од шенгенското право“, се вели во текстот на договорените заклучоци. Ова создаде предуслови Советот да донесе одлука во согласност со член 4 (2) од Договорот за пристапување на Хрватска, кој дозволува укинување на контролите на внатрешните граници.
„Во поглед на пристапувањето на Хрватска во шенген земјата е повикана да продолжи доследно да ги спроведува правата и обврските“, се вели во заклучоците.
Овие заклучоци се процедурално неопходен услов за донесување одлука за влез во шенген-зоната и отстранување на граничните контроли на хрватската копнена граница со Словенија и Унгарија, како и на аеродромите и поморските пристаништа.
Конечната одлука за пристапување во шенген би можела да биде донесена за околу шест месеци за време на француското претседателство, а потребна е согласност од сите земји од шенген. Советот треба да побара и мислење од Европскиот парламент, што може, но и не мора да го следи.
Усвоените заклучоци не значат дека одлуката за влез во шенген е загарантирана бидејќи се одлучува едногласно и не може да се исклучи можноста дека некоја од членките ќе ја блокира одлуката. Заклучоците за шенгенската подготвеност за Бугарија и Романија беа донесени уште во 2011 година, а двете земји се надвор од шенген-зоната.
Во самиот текст се наведува дека усвоените заклучоци ги исполнуваат предусловите Советот да може последователно да одлучи дека сите делови од шенгенското право се применуваат во Хрватска.
„Советот може да започне со работа на нацрт-одлуката со цел да се проследи до Европскиот парламент на консултации што е можно поскоро“, се вели во заклучоците.
Пристапот до Шенген бара темелни евалуации за да се процени дали земјата може да преземе одговорност за контрола на надворешните граници во име на други земји, ефективно да соработува со полициските власти на земји-членки на Шенген, со цел да се одржи високо ниво на безбедност по укинувањето на гранични контроли.
На 6 март 2015 година, Хрватска испрати писмо во кое се наведува дека е подготвена да започне со евалуации. Процесот на евалуација започна во јуни 2016 година и беше завршен во мај 2019 година, а Европската комисија на 22 октомври 2019 година потврди дека Хрватска ги исполнува сите технички услови за пристапување во Шенген.
Постапката ја спроведоа тимови експерти од Европската комисија и земјите-членки, кои по извршените инспекции напишаа низа извештаи и препораки за исправање на констатираните недостатоци. Следејќи ги овие препораки, Хрватска разви акциони планови за справување со овие недостатоци. Последниот акционен план за областа на управувањето со надворешните граници беше завршен во февруари 2021 година.
Хрватска го помина најсеопфатниот и детален процес на проценка на нејзината подготвеност за членство во Шенген зоната, со кој досега не се сретнала ниту една земја-членка на ЕУ. Исполни 281 препорака во осум области на правото на шенген, од кои 145 препораки се однесуваат само на областа на контролата на надворешните граници.
Со помош на ЕУ, Хрватска вложи значителни средства во заштитата на границата, која ја чуваат шест и пол илјади полицајци. Долго време е под голем притисок од мигрантите кои се обидуваат да влезат на територијата на ЕУ. Хрватската гранична полиција е обвинета од медиумите и невладините организации за насилно враќање и нехумано постапување со илегалните мигранти.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Италија ги истражува „викенд-снајперистите“, Сараево се приклучува на постапката
Градскиот совет на Сараево денес даде согласност Градот да се приклучи кон кривичната постапка што во Милано се води против лица осомничени за снајперско дејствување врз цивили за време на војната. Одлуката е донесена откога италијанското обвинителство покрена истрага за таканаречените „викенд-снајперисти“, кои наводно плаќале за да пукаат врз цивили во опколениот град, пренесе Радио Слободна Европа.
Италијанските медиуми на почетокот на ноември минатата година објавија дека обвинителството во Милано покренало истрага врз основа на пријава од писателот и новинар Ецио Гавацени. Според неговата пријава, странци плаќале големи суми пари за со снајпер да убиваат граѓани.
Гавацени, по неколку обиди на Радио Слободна Европа да добие изјава, индиректно порача дека не сака јавно да истапува. Во меѓувреме, во Милано одржал прес-конференција на која најавил дека во февруари ќе објави книга за „снајперското сафари“.
Првите наводи за доаѓање странци на боиштето, како што вели, ги видел уште во 1995 година во текст на весникот Кориере дела Сера, по што почнал да пишува трилер на таа тема. Но, набрзо се откажал бидејќи сфатил дека знае премалку. На идејата повторно се вратил дури во 2022 година, поттикнат од документарниот филм Сараево сафари на словенечкиот режисер Миран Жупанич.
Се очекува обвинителството во Милано јавноста да ја информира за резултатите од истрагата во март оваа година. Доколку биде подигнато обвинение и се докаже вината на осомничените, тоа ќе биде прв случај во Европа некој пред суд да одговара за снајперски убиства на цивили во Сараево.
Додека се чека исходот од истрагата во Италија, и правосудството на Босна и Херцеговина ги проверува наводите, но до денес ниту еден снајперист не е процесиран за убиствата на цивили, а особено на деца, во Сараево.
За време на војната од 1992 до крајот на 1995 година, странски новинари и фоторепортери повремено престојувале на позициите на српските сили околу градот. Радио Слободна Европа контактирала некои од нив, но никој не можел да потврди дека лично видел странец кој платил за да пука врз градот.
За време на речиси четиригодишната опсада на Сараево, според податоците на здруженијата на жртви и пресудите на меѓународните судови, секое десетто дете убиено во градот загинало од снајперски истрел. Ранети се повеќе од 14.000 деца.
И покрај тоа, ниту еден снајперист до денес не одговарал по лична одговорност, ниту пред домашните, ниту пред меѓународните судови. Хашкиот суд во пресудите против највисоките функционери на Република Српска заклучи дека снајперската кампања имала една цел – „тероризирање на цивилите во Сараево“.
Регион
Софија предупредува: Блокадата на границите со Србија и Македонија носи критични економски загуби
Економските загуби за Бугарија и соседните земји ќе бидат критични поради блокадата на границите со Србија и Северна Македонија, изјави бугарскиот вицепремиер и министер за транспорт и врски Гроздан Караџов за време на денешниот „Софски економски форум“.
„Ваквите блокади водат до многу сериозни последици не само за транспортот, туку и за целата економија што зависи од снабдувањето“, рече Караџов, цитиран од БНТ. Според него, постапките на превозниците од Западен Балкан ги кршат основните европски права за слободно движење на стоки.
И покрај сериозноста на ситуацијата, министерот за транспорт појасни дека Бугарија нема овластување сама да го реши проблемот. Тој ги упати превозниците кон европските институции, бидејќи спорот е поврзан со новите правила за влез во Шенген зоната, пренесува „Факти.бг“.
„Подобро е да седнеме и да разговараме со европските институции. Ниту владата во Бугарија, ниту која било друга земја-членка немаат никаква врска со оваа одлука“, додаде Гроздан Караџов. Тој ја повика Европската комисија што поскоро да почне преговори за да се најде компромис додека не се отворат границите.
Вицепремиерот изрази сериозна загриженост дека неговите обиди да иницира „прозорци“ за премин преку граничните премини Калотина и Гујешево може да бидат неуспешни.
Во моментов, загубите за превозниците се проценуваат на десетици илјади евра дневно, а ризикот од последователни потреси врз цените на основните производи останува висок.
Регион
Црна Гора го затвори 13-то поглавје од преговорите со ЕУ
Црна Гора го затвори преговарачкото поглавје 32 – Финансиски надзор вчера, на Меѓувладината конференција меѓу Црна Гора и Европската Унија во Брисел. Ова значи дека Црна Гора го затвори 13-то од 33-те преговарачки поглавја во преговорите со Европската Унија.
Европската комесарка за проширување Марта Кос потсети дека Црна Гора затворила пет преговарачки поглавја во декември 2025 година и дека оваа серија продолжила и оваа година. Таа, исто така, истакна дека Црна Гора слави 20 години од враќањето на независноста, па затоа 2026 година нема да биде обележана само со прославата на таа годишнина, туку и со посветена работа.
Montenegro has closed another negotiating chapter.
That makes 13 in total. More than a third.
It shows Montenegro’s strong progress in the accession talks.
Now it’s crucial to keep the momentum and step up reforms. Above all on the rule of law. pic.twitter.com/HuR5R3DjBa
— Marta Kos (@MartaKosEU) January 26, 2026
„Ова е добар почеток на годината и Црна Гора е на добар пат да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година“, рече Кос.
Црногорскиот премиер Милојко Спајиќ изјави дека брзината со која Црна Гора ги затвора поглавјата од преговорите е доказ дека процесот на проширување е сè уште жив. Спајиќ, исто така, верува дека Црна Гора може да ги затвори сите поглавја од преговорите до крајот на оваа година.
One step closer to the 🇪🇺 membership!
🇨🇿 congratulates Montenegro 🇲🇪 on provisionally closing Chapter 32 – Financial control – at today’s IGC in Brussels.
🇨🇿 encourages 🇲🇪 to continue its current reform dynamics and supports 🇲🇪’s ambition to conclude accession negotiations… pic.twitter.com/UMf1yCJNwn
— Czech Permanent Representation to the EU (@CZtoEU_Brussels) January 26, 2026
„Оваа Меѓувладина конференција е доказ дека нема кратенки на европскиот пат“, нагласи тој. Тој, исто така, рече дека Европската Унија, во време на неизвесност, е столб на мирот, демократијата и владеењето на правото.
„Нема поголем идеал од обединета Европа. Црна Гора со сигурност се движи кон оваа цел“, додаде Спајиќ.
Поглавје 32 – Финансиски надзор се однесува на усвојување на меѓународно прифатени стандарди во областите на јавна внатрешна финансиска контрола, надворешна ревизија и најдобри практики на Европската Унија и нивна примена во целиот јавен сектор, како и на дисциплина и транспарентност во користењето на националните и средствата на Европската Унија.

