Регион
Швајцарски весник со истражување: Зошто Балканот е легло на антиваксери?
Весникот Ноје Цирхер Цајтунг (НЗЗ), на почетокот на анализата од дописникот на Југоисточна Европа, Волкер Пабст, истакнува дека до неодамна, Србија важела за земја со најголема стапка на вакцинација против коронавирус во Европа (покрај Велика Британија).
Но, во меѓувреме, кампањата, како што се наведува во текстот, постепено забавува. Како главна причина се посочува недовербата на граѓаните кон вакцинацијата. Тоа е и една од причините за отворање на српската програма за вакцинација за граѓаните од соседните држави.
„Фактот што Србија ја отвори својата програма за вакцинација за странци во март, покрај ПР-ефектот, е поврзан и со вишокот на вакцини. Во тоа време, само една четвртина од возрасните српски граѓани се пријавиле за вакцинација“, пишува НЗЗ во своето понеделничко издание, а пренесува „Дојче веле“.
Исто така, се посочува дека кампањата станала толку тешка што претседателот на Србија, Александар Вучиќ, сега ги наградува сите оние што ќе решат да се вакцинираат со по 3.000 динари (околу 25 евра), што е околу една десетина од минималецот. НЗЗ наведува дека не е подобро ниту во соседството и посочува за тоа како властите во Република Српска во БиХ, телефонски ги повикуваат оние кои сè уште не се вакцинирани. Но, и тоа не е успешно.
„Една лекарка од Бања Лука сведочи дека од петмина повикани граѓани само еден одговорил на повикот за вакцинирање“, пишува НЗЗ. Слично е и во Косово и во Северна Македонија. Весникот се повикува и на анкета од агенцијата „Галуп“ која покажува дека, со исклучок на некои земји настанати од распадот на Советскиот Сојуз, ниту еден дел од светот не е толку скептичен за вакцинацијата против коронавирус како Источна и Југоисточна Европа.
„Во Босна и Херцеговина и Унгарија, само тројца од десет испитаници би примиле вакцина. На Косово 32 проценти, во Бугарија 33 проценти. И во Албанија, Црна Гора, Северна Македонија, Србија, Романија и Чешка помалку од 40 проценти од луѓето се подготвени да бидат вакцинирани“. НЗЗ наведува дека испитувањето било спроведено во 2020 година, кога многу малку се знаело за вакцините. Но, сепак во текстот додава: „Оттогаш, довербата порасна во многу делови на светот, но не и во Југоисточна Европа“.
Овој скептицизам кон државните кампањи за вакцинација, авторот го поврзува со недовербата кон државата што датира од социјалистичкиот период, со посебен акцент на маргинализираните групи на населението, како што се Ромите.
Но, уште поголема улога во создавањето недоверба, според НЗЗ, се припишува на посебната подготвеност на жителите од овој дел на Европа да ги прифатат различните теории на заговор поврзани со вакцинацијата. Според извештајот на групацијата The Balkans in Europe Policy Advisory Group (BiEPAG) во САД и Западна Европа е забележана подготвеност за прифаќање на теории на заговор во врска со вакцините кај максимум 25 проценти од населението. Во исто време, оваа вредност во земјите од Југоисточна Европа некаде е и двојно поголема. „Повеќе од 60 проценти од анкетираните веруваат дека фармацевтската индустрија придонела за ширење на вирусот, а скоро половина веруваат во вмешаноста на Бил Гејтс или американската воена индустрија“.
Според весникот, геополитичка поларизација е видлива и во фактот што мнозинството жители на Република Српска ја претпочитаат руската вакцина „Спутник в“. На Косово, пак, владата категорично ги отфрла вакцините од Русија и Кина од политички причини затоа што Москва и Пекинг не ја признаваат независноста на поранешната српска покраина.
Медиумските кампањи што би помогнале да се спречи ширењето на теории на заговор се попречени, според НЗЗ.
„Скоро и да нема медиуми кои би се спротивставиле на социјалните мрежи преку кои се шират претежно лажни информации… Во авторитарните земји како што се Србија и Албанија, но и членки на Европската унија како Бугарија, преовладуваат сензационалистички, владини, масовни медиуми, кои често придонесуваат за ширење лажни информации“, се наведува во текстот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
(Видео) „Бранови како трокатна куќа, никогаш не сум видел нешто вакво“: Силна бура ја погоди Далмација, улиците под вода, жителите во очај
Силна бура ја парализираше Далмација, брановите беа високи колку трикатна зграда, дури осум метри, улиците беа поплавени, луѓето беа во неверување.
Според хрватските медиуми, најголемите проблеми биле предизвикани од комбинација од бурни ветрови и изразен низок воздушен притисок, што предизвикало екстремна циклонска плима.
Бранови високи до осум метри биле измерени во близина на Палагружа, додека во близина на Молунт достигнале седум метри.
Nevjerojatne snimke iz Dalmacije: Mareografi zabilježili razinu mora 70 centimetara iznad uobičajene! 🌊🌊
🎥: @pixsell_photo .#n1info #dalmacija #jugo #nevrijeme #n1croatia #croatia #explore pic.twitter.com/LWhRMlF3Ys
— Željko Kisa (@ZeljkoKisa) February 5, 2026
– Не се сеќавам дека некогаш било вака – изјави началникот на противпожарната служба на градот Каштела, Дарко Маретиќ, откако медитеранскиот циклон ја погоди Хрватска со полна сила во средата, носејќи обилни дождови и невообичаено високи температури за ова време од годината.
Додека на северниот Јадран паднаа повеќе од сто литри дожд на квадратен метар, најдраматичните сцени дојдоа од Далмација. Јужната бура предизвика целосен хаос, ги поплави долните делови од брегот и ги отсече островите од копното.
За само час и половина, пожарникарите добија околу педесет пријави за поплавени згради на брегот.
– Нивото на морето се искачи, има висока плима, силна јужна. Не можеме многу да помогнеме додека времето не се смири – рече тој синоќа.
Додека водата се пумпаше од зградите подалеку од брегот, не можеа да им помогнат на оние покрај брегот додека морето не се повлече. Жителите поминаа бессона ноќ бранејќи го својот имот со вреќи со песок и импровизирани бариери.
– Сè е поплавено. Улиците се под вода. Отидов да помогнам и се најдов во средината на бран. Ми беше жал за луѓето. Морав да помогнам. Никогаш не сум видел нешто вакво – рече еден жител.
Операторот на светилникот ги опиша брановите за „Morski.hr“ високи колку трикатна зграда, додавајќи дека тие не ја напуштаат куќата од безбедносни причини.
– Кога временските услови се толку лоши, мора да внимаваме да не се повредиме. Кога ќе се смири, ќе знаеме дали југот направил штета – рече тој.
Бурата, придружена со бурен југоисточен ветер, кој повремено достигнуваше брзина од 60 км/ч, започна околу 20 часот. Во комбинација со високата плима, нивото на морето се искачи за повеќе од 70 сантиметри, што беше доволно за да го преплави брегот.
На официјалната станица на Државниот хидрометеоролошки завод во Марјан во Сплит, регистриран е јужен налет на ветер од 131,4 км/ч, додека рекордот сè уште го држи налетот од 149 км/ч од февруари 1986 година.
Уште посилен ветер е регистриран во Палагружа, каде што е измерен налет од дури 137 км/ч, додека метеоролошките бови на отворено море регистрирале бранови високи до осум метри.
РЕ-Дигитал
Албанија ја укина забраната за TikTok
Албанија ја укина привремената едногодишна забрана за пристап до платформата TikTok, објавија локалните медиуми, пренесува агенцијата Анадолу.
Албанскиот совет на министри ја поддржа одлуката за укинување на привремената мерка со која се ограничува пристапот до платформата TikTok на територијата на таа земја, наведувајќи дека „прашањата во областа на јавната и социјалната безбедност во дигиталната средина веќе се решени“, објавија локалните медиуми.
Во март 2023 година, Албанија го забрани пристапот до платформата TikTok по убиството на 14-годишниот Мартин Цани во близина на училиштето „Фан Ноли“ од негов врсник. Цани беше избоден пред училиштето по тепачка меѓу две групи што ескалираше преку социјалните медиуми.
Еден месец подоцна, владата одлучи да го забрани TikTok. Таткото на момчето и TikTok тврдеа дека Мартин не ја користел платформата.
„Социјалните мрежи, особено TikTok и Snapchat, секојдневно ги влечат нашите деца во своите лавиринти уште од мали нозе“, рече албанскиот премиер Еди Рама во медиумско појавување по убиството во Тирана.
Одлуката за укинување на забраната за TikTok ќе стапи на сила по објавувањето во „Службен весник“, по што албанските граѓани повторно ќе можат да ја користат платформата.
Регион
Уапсено едно лице осомничено за фрлање бомба во куќата на Здравко Чолиќ
Полицијата уапси едно лице, С. М. (1993), под сомнение дека фрлил бомба врз семејната куќа на пејачот Здравко Чолиќ во белградската населба Дедиње, додека полицијата интензивно трага по вториот осомничен.
Информацијата ја потврди и српскиот министер за внатрешни работи, Ивица Дачиќ, истакнувајќи дека станува збор за заедничка акција на полицијата, Вишото јавно обвинителство во Белград и Безбедносната и информативна агенција, пишува N1info.rs.
Уапсеното лице се товари за кривични дела нелегално производство, поседување, носење и трговија со оружје и експлозивни материи, како и предизвикување општа опасност како соучесник.
„Постојат основани сомневања дека С.М., заедно со друго барано лице, дошле во семејниот дом на жртвата во Дедиње на 3 февруари годинава околу 4:52 часот наутро, каде што активирале и фрлиле рачна граната во дворот“, рече Дачиќ.
На осомничениот му е одреден притвор до 48 часа.
Бомбата во дворот на куќата на пејачот била фрлена во раните утрински часови на 3 февруари. Во нападот нема повредени, но има материјална штета. Чолиќ не бил дома во времето на инцидентот, туку бил во Загреб, каде што работи на нов албум.
Во својата прва изјава за медиумите по инцидентот, Чолиќ потврди за ТВ Уна дека неговото семејство е безбедно. „Сè е во ред во Белград, фала му на Бога сите се добро“, рече тој.
фото/епа

