Регион
Шоле и Ескобар: Време е да се формира заедница на српски општини
Советникот во американскиот Стејт департмент, Дерек Шолe, и специјалниот пратеник на САД за Западен Балкан, Габриел Ескобар, посочија дека е време да се формира заедница на општини со српско мнозинство и дека тоа е правно обврзувачка меѓународна обврска.
Шоле и Ескобар во авторски текст за приштинска „Коха“ објаснуваат како би изгледала Унијата и наведуваат дека една од најважните цели на САД на Западен Балкан е да помогне „да се создадат услови за здрави, мирни и стабилни односи меѓу Србија и Косово“ оценувајќи дека ова е историска можност што треба да ја искористат двете страни.
Тие нагласуваат дека меѓу најкритичните задачи е спроведувањето на договорот за заедница на општини со српско мнозинство и дека е време јасно да се каже што е, а што не.
Како што објаснуваат, заедницата би била структура за општини со мнозинско српско население, која би ги координирала прашањата и услугите, како што се образованието, здравството, урбаното и руралното планирање и локалниот економски развој, со други зборови – функции што се одговорност на сите општини на т.н. Косово.
Сметаат дека ова е начин да се подобри секојдневието на граѓаните, да се создаде доверба меѓу Србите и владата на привремените приштински институции, да се обезбедат подобри врски меѓу северот и остатокот од т.н. Косово и да се создадат механизми Србите да учествуваат повеќе во општествениот живот.
Шоле и Ескобар посочуваат дека имплементацијата на договорот за ЗСО е правно обврзувачка меѓународна обврска, која бара дејствување на Приштина, Белград, ЕУ, како и постојна посветеност на САД во поддршката на дијалогот со посредство на ЕУ.
Тие посочуваат дека посветеноста на Приштина за создавање заедница не го прекршува косовскиот Устав, ниту, како што наведуваат, ги загрозува „нејзиниот суверенитет, независност или демократските институции“ и додаваат дека САД силно се противат на создавање каква било етничка заедница чна на слиРепублика Српска во Босна и Херцеговина.
Шоле и Ескобар наведуваат дека меѓународната заедница не бара да наметне решение, туку бара од Приштина да ја даде својата визија за заедницата и потсетуваат дека специјалниот претставник на ЕУ изјавил дека постојат 14 слични аранжмани во рамките на ЕУ, од кои ниту еден не поткопува европски системи на ефективно владеење.
„Во рамките на дијалогот што го води ЕУ, Косово може да отфрли опции што ја загрозуваат неговата правна структура, но не може да ги отфрли неговите обврски“, истакнуваат двајца високи американски дипломати.
Тие додаваат дека САД како „најпрокосовска земја во светот“ се залагаат за поддршка на народот на т.н. Косово, со цел да се осигурат дека „неговата уставна и правна структура не е загрозена“.
Тие наведуваат дека општините со заеднички интереси, јазик и култура би можеле поефикасно да соработуваат за да ги решат заедничките предизвици во обезбедувањето јавни услуги, а како пример наведуваат дека општините ќе може да креираат наставни програми и програми на српски јазик за локални училиштата во некои општини, а не да работат, како што се наведува, во вакуум.
Шоле и Ескобар наведуваат дека општините ќе соработуваат во рамките на „легитимните косовски институции и структури“ и дека со овозможување одредени општини поефикасно да ги извршуваат овластувањата што веќе ги имаат, потребата граѓаните да бараат услуги од, како што е наведено, „незаконски паралелни структури“.
Тие додаваат дека секоја поддршка и помош што Србија ќе ѝ ја понуди на заедницата треба да биде транспарентна и да оди преку легитимни и дозволени канали.
Шоле и Ескобар нагласуваат дека заедницата на општини со српско мнозинство нема да биде ненационална и дека тоа би биле општини со српско мнозинство, каде што не живеат само Срби, туку и Албанци, Бошњаци и други.
Двајцата американски дипломати потенцираат дека САД се подготвени да ја поддржат Приштина во исполнувањето на обврската за формирање ЗСО и дека ќе стојат на секој чекор до неа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ по говорот на Трамп: Излагањето на Фон дер Лајен беше позначајно во стратешка смисла
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес изјави дека неговиот прв впечаток по говорот на американскиот претседател Доналд Трамп на Светскиот економски форум е дека се движи во насока на понатамошно спротивставување и конфликт на Западот помеѓу Соединетите Американски Држави и Европа.
Во изјава за новинарите, по говорот на Трамп, кој го следеше од првиот ред во салата на Конгресниот центар во Давос, Вучиќ рече дека редот за да се влезе во таа сала и да се слушне американскиот претседател бил долг 500 метри.
Наведувајќи дека му треба време да го анализира тој говор и да го коментира, Вучиќ рече дека Трамп е интелигентен и шармантен, но дека вчерашниот говор на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, бил многу повеќе стратешки ориентиран.
„И јас зборував вчера – бев изненаден од квалитетот на говорот на Урсула фон дер Лајен. Не зборувам за последиците, не зборувам за тоа кој е посилен, кој не, но бев изненаден од квалитетот и начинот и содржината на говорот на Урсула фон дер Лајен. Што се однесува до содржината, таа вчера создаде нова идеолошка платформа, нова политичка платформа. За мене, ова е сигурно најважниот говор што сум го слушнал“, рече Вучиќ.
Додавајќи дека ги слушнал речиси сите нејзини говори и прочитал 90 проценти од говорите на важни луѓе на сите времиња, Вучиќ нагласи дека вчерашниот говор на Фон дер Лајен бил еден од најдобро составените говори.
„Не би го рекол тоа така за г-дин Трамп. Би рекол дека е многу интелигентен, исклучително шармантен, дека добро разбира дека проблемот со долгот се решава со стапката на раст, ја разбира економијата, но говорот на Фон дер Лајен беше многу постратешки ориентиран од неговиот. Не би зборувал понатаму за говорот на претседателот Трамп“, рече Вучиќ.
Тој потсети дека Фон дер Лајен вчера изјавила дека заблудите се завршени и дека чекале една година да се промени ставот на Америка, дека сега мора да се разбере дека ова е трајна ситуација, и дека мора да се формира независна Европа, односно дека била принудена да го стори тоа, иако цело време се потпирала на Америка.
„Во таа смисла, Трамп ѝ помага на Европа, а не ја перцепира на тој начин. Не сум сигурен дали Европа ќе има сила за тоа или не. И ако некој ме праша, би рекол 50 спрема 50. Можеби дури и повеќе „не“ отколку „да“. Но, идеите што беа изнесени, постулатите што ги поставија оние што учествуваа во пишувањето на тој говор и конечно самата фон дер Лајен, се високи цели, не лесно остварливи, но би рекол нешто што ќе ја претставува историјата на иднината и она што таа ќе го зборува“, рече Вучиќ.
Коментирајќи го говорот на Доналд Трамп, Вучиќ додаде дека знае дека, за жал, голем дел од српските граѓани сосема погрешно и ирационално ќе се радуваат на неговите зборови во врска со Гренланд и некои други теми.
„Не сакам да коментирам за тоа во овој момент. Сакам да останам господар на неискажаните зборови како претседател на земјата“, рече Вучиќ, пренесуваат медиумите во соседството.
Регион
Во Србија стигнуваат летачките такси
Министерот за финансии на Србија,Синиша Мали, и главниот комерцијален директор на Archer Aviation, Нихил Гоел, потпишаа Договор за партнерство во Давос со кој ќе се воведат услуги за електрични летачки такси во Србија. На потпишувањето присуствуваа српскиот претседател Александар Вучиќ и основачот и извршен директор на Archer, Адам Голдштајн, пишува b92.
Во согласност со договорот, Србија го избра Archer како свој префериран партнер за електрични авиони за вертикално полетување и слетување (eVTOL) и има можност да купи почетна флота од авиони Midnight.
Претседателот Вучиќ оцени дека е важно за Србија да соработува со една од најсилните компании во светот во однос на технологијата.
„Воодушевен сум што имавме можност да потпишеме договор со Archer Aviation. Важно е за нас да соработуваме со една од најдобрите и најсилните компании во светот во однос на технологијата, да ја донесеме најсовремената американска технологија во Србија и да бидеме долгорочни партнери“, рече Вучиќ.
„Многу сум среќен што нашите партнери планираат да имаат ваков однос со децении, па дури и со векови. Се надевам дека граѓаните на Србија ќе бидат горди на својата земја. Сè уште имаме многу да направиме и малку повеќе од една година подготовки, но верувам дека граѓаните на Србија ќе бидат повеќе од задоволни од сè што можеме да презентираме преку нашето партнерство за Експо“, додаде тој.
Министерот за финансии Синиша Мали нагласи дека Србија со овој договор прави чекор понатаму кон иднината. „Со ова, Арчер формално стана избран партнер на Србија за воздушни такси и официјален партнер за летачки такси за Експо 2027, кој ќе се одржи од мај до август 2027 година во Белград“, рече Мали.
Тој нагласи дека е горд што Србија е прва во регионот што воведува транспорт од следната генерација, што ќе ги демонстрира придобивките од напредната воздушна мобилност на глобалната публика.
„Ова е одлична вест за Србија, која во 2027 година ќе му го покаже на целиот свет своето неверојатно преродување од банкротирана земја во земја со инвестициски кредитен рејтинг фокусиран на технологии, дигитализација и понатамошен напредок“, рече Мали.
Договорот предвидува купување до 25 авиони.
фото/епа
Регион
Црна Гора ќе затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување кон ЕУ следната недела
Црна Гора би можела да затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување со Европската Унија (ЕУ) следната недела, а тоа е Поглавје 32, финансиски надзор, изјави црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ.
Таа истакна дека поглавјето 32, кое е под надлежност на Министерството за финансии на Црна Гора, било технички подготвено претходната година, но неговото затворање било одложено поради внатрешните процедури на Европската комисија и земјите-членки.
„Од наша страна, беше испратена јасна порака дека ќе ги исполниме сите обврски што се очекуваат на европскиот пат. Од друга страна, Европската комисија очекува посилна борба против организираниот криминал и корупцијата, зајакнување на граничните премини и дополнително зајакнување на судството“, изјави Горчевиќ во изјава за Радио и телевизија на Црна Гора.
Според неа, брзото затворање на Поглавјето 32 би претставувало важен чекор во амбициозниот план на Владата да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година, што би го отворило патот кон полноправно членство на Црна Гора во Европската Унија до 2028 година.
Црна Гора ја поднесе својата апликација за членство во ЕУ во декември 2008 година, а преговорите за пристапување започнаа во јуни 2012 година, и досега затвори 12 од 35 поглавја.
Во декември, Црна Гора затвори пет поглавја, од кои клучни се оние за јавни набавки, слободно движење на капитал и рурален развој, што беше оценето како пресвртница пред влегувањето во нова фаза од преговорите и трансформирањето на земјата од кандидат во сериозен кандидат за членство. Во последните две години, темпото на преговорите на Црна Гора за членство во ЕУ се забрза, но 2026 година е клучна година во која земјата се соочува со предизвици, особено во поглавјата 23 и 24, кои се однесуваат на владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата.
Постои поглавје 31, кое ги опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика, чие затворање беше блокирано од Хрватска.
Иако Загреб во тоа време изјави дека не ја блокира Црна Гора, веќе постојат „отворени прашања“ што треба да се решат, меѓу кои бродот Јадран, демаркацијата, исчезнатите лица и гонењето на воените злосторства.

