Кога тајните служби во Бугарија излегуваат во јавност, тоа ретко има врска со безбедносната политика. Наместо тоа, често се работи за политички скандали. На крајот обично се поставуваат две прашања: Колкаво политичко влијание имаат безбедносните служби во државата? И кому всушност му служат?

Од почетокот на рускиот напад на Украина, овие прашања станаа уште поакутни, не само за Бугарија, туку и за цела Европа. Пред се затоа што дел од бугарската политичка елита и дел од тајните служби се проруски, некогаш повеќе, некогаш помалку отворено. Поради ова, лојалноста на тајните служби неодамна е доведена во прашање и во новата бугарска влада и во круговите на НАТО и ЕУ, пишува Дојче веле.

Колку се проблематични работите во секторот на тајните служби последен пат се покажа на почетокот на мај 2023. Тогаш лидерите на реформските партии Демократска Бугарија (ДБ) и Да продолжиме со промените (ПП), поранешниот премиер Кирил Петков и Христо Иванов, ја прогласија реформата на бугарските безбедносни служби за приоритет на новата влада. Набрзо следеа серија скандали.

Само неколку дена по објавата, Радостин Василев, поранешен член на ПП на Петков, објави видео од затворен партиски состанок.

На снимката се слушаат наводните изјави на Петков и неговиот заменик Асен Василев за координација на нивните реформи и кадровски решенија со Европската комисија и западните амбасади во Бугарија. Петков и Иванов оваа објава ја окарактеризираа како разузнавачка операција. Според двајцата партиски лидери, тајната служба се обидела да го спречи формирањето на тогашната нова влада како и планираните реформи.

Следниот чин во политичката сапуница следеше неколку дена подоцна: на барање на Костадин Костадинов, лидер на ултранационалистичката, проруска партија „Преродба“, во парламентот беа сослушани шефовите на сите бугарски разузнавачки служби, внатрешни, надворешни и воени, назначени од претседателот Румен Радев.

Тие ја искористија оваа прилика индиректно да го обвинат поранешниот премиер Петков и неговата влада, која беше на власт од зимата 2021 до летото 2022 година, за велепредавство.

Шефот на домашната тајна служба ДАНС, Пламен Тончев, информираше за истрагата на неговата агенција насочена против еден од неименуваните советници на Петков. Но, според едногласните извештаи на бугарските медиуми, тоа е политикологот Весела Чернева, советник за надворешна политика на Петков и директор на Европскиот совет за надворешни односи (ЕЦФР) во Софија.

Според Тончев, ДАНС покренала прелиминарна постапка против неа за предавство бидејќи таа наводно „пренесла информација на државјанин на Северна Македонија“ во преговорите за решавање на тековниот спор со оваа соседна земја.

Чернева изјави за бугарската телевизија: „Никогаш не сум бил испрашуван во ниту една истрага и никој од ДАНС не разговарал со мене за тоа. Затоа целата работа ми изгледа политички мотивирана“.