Експертите од Градежниот факултет во Белград, доцентката Сања Фриц и редовната професорка Јелена Добриќ, ја анализираа достапната документација за уривањето на настрешникот на железничката станица во Нови Сад и, гостувајќи во поткастот „Сфера“, открија исклучително загрижувачки информации.

Имено, работата на хидроизолацијата на покривот е извршена во декември 2022 година, во текот на кој во Нови Сад врнело 18 дена. Ова беше истиот месец кога работата одеднаш беше забрзана, а рокот за нејзино завршување беше скратен за осум месеци, пишува „Нова.рс“.

Дека декември не е идеално време за хидроизолација на покрив што протекува со години, веројатно му е јасно на секој лаик, но се чини дека тоа не ги загрижило изведувачите. Увид во еден од градежните дневници, кој беше дел од нецелосната документација, потврди дека работата се одвивала во месец со 18 дождливи дена, според Фриц и Добриќ.

Сомнителна хидроизолација и забрзана корозија
Професорите Фриц и Добриќ нагласија дека е клучно за истрагата точно да се утврди кога се случила корозијата во рамките на врските што го поврзувале настрешникот со покривната конструкција. Тие објаснија дека, спротивно на популарното верување, корозијата не мора да се развива со децении, туку под одредени услови може да се развие само за неколку години.

Доказите исто така укажуваат дека водата била задржана во отворите на покривот, точно таму каде што биле прицврстени врските, иако оригиналниот дизајн предвидувал наклон за да се спречи ова.

„Брзината на развојот на корозијата во голема мера зависи и од степенот на агресивност на околината во која се наоѓа челичната компонента и апсолутно не е точно дека овој период е секогаш неколку децении, но може да биде и значително пократок. Затоа важно е да се одговори на прашањето кога се случила корозијата. Дали се случила пред или за време на периодот на реконструкција на зградата“, рече проф. д-р Јелена Добриќ.

Таа додаде дека достапната документација јасно покажува дека дождовницата била задржана на покривот, а по отстранувањето на слоевите на покривот, забележано е и присуство на вода над армирано-бетонската плоча.

„Период проследен со дожд“
„Ова е важно бидејќи, според документацијата што ја анализиравме, беше утврдено дека периодот на поправка на покривот, односно отстранување на старите слоеви и поставување нови, иако ова е на рамниот дел од покривот, за пилениот дел од покривот сметаме дека старите слоеви дури и не се отстранети, е извршен во периодот од септември 2022 до март 2023 година. Овој период бил проследен со врнежи од дожд, што значи дека постојат индикации дека регуларноста на поправката на покривот е доведена во прашање“, објасни Добриќ.

Нејзината колешка Сања Фриц откри клучен детаљ. „Работите за хидроизолација на покривот беа извршени во декември 2022 година. Самиот факт дека вакви работи се изведуваат во декември ни беше сомнителен. Ова е тој декември во кој рокот за завршување на работите беше значително скратен за осум месеци.

Ги преклопивме податоците од градежниот дневник за временските услови со податоците од Хидрометеоролошкиот завод и дојдовме до заклучок дека од сите работни денови во тој декември, дури 18 беа дождливи. Понекогаш со поголем, понекогаш со помал интензитет. Дали е можно да се хидроизолира покривот за време на врнежи?“, се прашуваше Фриц.

Недостиг на документација и скратени рокови
Професорката Фриц нагласи дека имале пристап само до еден градежен дневник, иако во записникот од состанокот е наведено дека секој подизведувач го чувал својот. „Имаме изјава потпишана од сите учесници на состанокот, но ги немаме градежните дневници на подизведувачите. Ги имаме градежните дневници само на еден подизведувач“, рече Фриц.

Иницијативата на властите од декември 2022 година да го скратат рокот за работата за седум до осум месеци, без позната причина, е особено парадоксална, особено затоа што првично беше одобрено продолжување на рокот.

„Дури и немаме распоред на работата. Првичниот распоред беше доставен, но не и коригиран, по одобреното скратување на работата, што е неопходно според договорот. Тој не е јавно достапен“, истакна Фриц. Покрај тоа, од огромната количина објавена документација, само мал процент се однесува на самата зграда на станицата.

Една дозвола за повеќе проблеми
Како еден од изворите на проблемот Фриц го наведува фактот дека за целиот комплексен проект е издадена само една дозвола, иако тој се состоел од разни елементи – од реконструкцијата на железницата до изградбата и реновирањето згради, вијадукти и мостови.

„За сè е издадена само една дозвола наместо неколку, според намената. Ова, верувам, создаде општа конфузија кај сите, инвеститорот, проектантот… Имаме случај каде што сосема различни објекти се третираат исто наместо секој објект да има независна техничка контрола“, рече Сања Фриц.

Според Јелена Добриќ, таквиот пристап создал простор за акумулација на грешки. „Веројатноста за превид е зголемена. Имаме јасна и достапна проектна документација, а градежната документација не е јасна, што е важно за утврдување на причината за уривањето. Засега причината за уривањето е корозијата, а другите фактори што доведоа до уривање на настрешникот не се доволно детаљно објаснети во тој наод“, смета Добриќ.

Конечно, Фриц посочи уште еден парадокс – Обвинителството излезе со предложеното обвинение на 30 декември, иако документацијата се дополнуваше сè до 6 март 2025 година.

фото: принтскрин