Регион
Рама: Не очекуваме преговори за членство во ЕУ, виновна е Бугарија
Албанскиот премиер Еди Рама рече дека не очекува самитот на ЕУ следната недела да го отвори патот за неговата земја да ги почне преговорите за членство и ја префрли вината на Бугарија.
Сите влади на ЕУ уште во март 2020 година се согласија да им дадат зелено светло на Албанија и Северна Македонија за почеток на преговорите за членство. Но, преговорите допрва треба да почнат откако Бугарија инсистираше на тоа дека сака отстапки од Северна Македонија во билатералните спорови кои се однесуваат на јазикот, историјата и идентитетот, пишува Политико.
Иако блокадата на Софија се однесува само на Северна Македонија, ЕУ инсистираше заеднички да ги решава кандидатурите за членство на Албанија и Северна Македонија – така што и Албанија е ефективно блокирана.
Додека ЕУ притиска Украина во екот на војната да стане кандидат за членство во ЕУ на самитот следната недела, овој статус Северна Македонија го доби во 2005 година, а Албанија во 2014 година, но сепак не успеа ниту да почне разговори со ниту една земја.
Германскиот канцелар Олаф Шолц ја посети Бугарија минатата недела во обид да ја надмине блокадата на Софија пред претстојниот самит во Брисел, кој ќе се одржи в четврток и v петок следната недела. Но, во интервју за Политико, Рама јасно кажа дека е песимист.
„Немам никакви очекувања. Мислам дека ништо нема да се случи. Албанија и Северна Македонија нема формално да ги почнат преговорите“, рече тој.
На прашањето дали некои лидери на ЕУ сигнализирале дека разговорите може да започнат наскоро, Рама одговори: „Какви сигнали можат да дадат? Не се работи за нив. Повторно, се работи за Бугарија. Сите се согласуваат, сите поддржуваат, сите мислат дека ова треба да се случи. Но се ограничени од Бугарија“.
Рама не очекува бугарските лидери да ја променат својата позиција, бидејќи, како што рече, тие го претвориле спорот во толку големо прашање што е исклучително тешко да се повлече.
„Тоа е спирала. Влегоа во спирала. И од таа спирала, многу, многу е тешко да се излезе“, изјави Рама, кој ќе присуствува на состанокот на лидерите од Западен Балкан и ЕУ во Брисел пред самитот.
„Политико“ потсетува дека бугарските функционери се држат до својата позиција, инсистирајќи дека тие едноставно бараат од Северна Македонија да се придржува до претходните обврски и да бара заштита на правата на Бугарите во земјата.
Северна Македонија, од своја страна, изјави дека прави напори со добра волја да се ангажира со Софија и нагласи дека билатералниот спор не треба да го одложи почетокот на разговорите меѓу ЕУ и потенцијалната членка.
Рама потврди дека ако нема напредок овој месец, тој ќе побара кандидатурата за членство на Албанија да се третира одвоено од онаа на Северна Македонија – чекор што ЕУ досега не сакаше да го преземе, а официјалните лица тврдат дека би било подобро за регионалната стабилност ако двајца соседи би можеле да напредуваат заедно.
„Ако ништо не се случи во јуни, ќе побараме да се разделиме од оваа двојка која е изгубена во преводот“, рече Рама. „Уверен сум дека тоа е она што треба да го направиме, тогаш дали (лидерите на ЕУ) ќе се согласат или не, ќе видиме“.
Албанскиот лидер, исто така, рече дека ја поддржува идејата на францускиот претседател Емануел Макрон за европска политичка заедница – организација која ќе биде отворена и за членки, но и за земји кои не се членки на ЕУ.
„Мислам дека е во право. Ова требаше да се направи одамна, затоа што ова е визионерско“, рече Рама, притоа одбивајќи да навлегува во детали за формата што заедницата треба да ја има.
„За ова може да се разговара, но во принцип, да се има една политичка заедница која се организира на различни начини е многу важно, а тоа е надвор од Европската Uнија што ја имаме денес која очигледно не е во состојба да се соочи со предизвиците на времето“, рече тој.
Макрон го постави својот план делумно како одговор на војната во Украина, сугерирајќи дека предложената заедница ќе биде побрз начин за Киев да се интегрира во европските политички структури отколку долгиот процес на пристапување во ЕУ.
Војната во Русија, исто така, ги истакна поделбите на Западен Балкан. Некои земји – како Албанија – ја следеа ЕУ во воведувањето санкции кон Русија, додека други – како Србија – не, пишува „Политико“.
Иако Србија и Албанија често беа во несогласувања во текот на децениите, Рама се заложи за разбирање за позицијата на Белград.
„Морате да разберете дека Србија е во многу поинаква позиција од многу други, поради нејзината историја, поради нејзините посебни врски со Русија“, рече тој.
Тој додаде дека верува оти Србија треба да воведе санкции со текот на времето, но предупреди да не се притиска Белград, кој е силно зависен од Москва за снабдување со енергија, да го направи премногу прерано.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.

