Регион
Таен центар на УДБА во познат словенечки хотел: „Слушнав звуци, рецепционерот ме уверуваше дека нема никој“

Во хотелот „Јама“ во Словенија, при реновирањето на објектот во 2016 година, пронајдени биле тајни соби кои служеле како центар за комуникација на тогашната тајна полиција УДБА. Шпионите влегувале во нивниот таен комуникациски центар сместен во една од собите на приземјето на овој словенечки хотел, кој бил еден од најпосетуваните во земјата за време на Југославија. Јосип Броз Тито често престојувал таму со сопругата, пишува хрватскиот весник „Јутарњи лист“.
Во хотелот Јама во Словенија, Јосип Броз Тито беше домаќин на многу државници, како што е иранскиот шах Реза Пахлави, чија фотографија сè уште е изложена во ходникот на овој угостителски објект. И додека се забавувале во тогашниот луксузен хотел, покрај нив се одвивал сосема поинаков живот на чело со организацијата на УДБА, типичен за периодот на Студената војна. Постојна, се чинело како вистинска локација за шпионски активности бидејќи се наоѓала недалеку од границата со Западна Европа. Очигледно, во тоа време, под површината се случувале многу работи.
Денес овие соби се отворени за јавноста и може да се посетат со аудио водич, но и на обиколка со вистински водич. Туристичката тура е наменета за лица над 15 години и трае околу час и половина. Тајните соби, како што ги нарекуваат денес, биле откриени сосема случајно при реновирањето на хотелот, кој го купил претприемачот Марјан Батагељ.
Откако ги реновирале сите соби, им останало приземјето, каде и денес се наоѓаат сервисните површини. Имало челична врата која била заклучена и никој не знаел што има зад неа. Биле пронајдени четири простории за прислушување. Тие се наоѓале веднаш до пералната и содржеле уреди за слушање, цивилни и воени телефонски централи и соба за одмор со кревети.
По целата висина на хотелот имало и простор без врати и прозорци. Очигледно се користел за водење на огромни кабли. Некои соби биле опремени и со озвучување, а сите во тоа време веќе имале телефони. Се наведува и дека порано имало антена на покривот на хотелот. Имало неколку излези од просторот. Откритието било шокантно за сите.
Батагељ верува дека шпионските соби најверојатно биле изградени во 1969 година и биле дел од поширок систем. Тие поминале долго време во потрага по оригиналните дизајни на хотелот и на крајот ги нашле. Собите биле планирани веднаш до пералната, за да бидат што подалеку од вработените и гостите. Недостатокот на влажност во просториите создал идеални услови за поставување чувствителна опрема. Низ целата опрема имало дебел слој прашина, што значело дека веќе подолго време никој не бил во просториите. Денес таму може да се види оригинален мебел од тоа време, како и бројни парчиња опрема.
И тогаш почнаа гласини за тоа кој од поранешните функционери знаел. Никој не сакал да зборува за тоа. Можеби луѓето се уште стравувале да признаат нешто после толку многу години. Впрочем, тоа било местото каде што Удба биле стационирани. Можеби и сите вработени во хотелот биле шпиони? Или можеби само некои знаеле? И денес, многу луѓе се прашуваат. Поранешниот директор на хотелот, кој заминал во пензија, сигурно знаел за тајните соби, но никој од постарите вработени во хотелот не сакал да им го каже тоа на новинарите на „Јутарњи лист“ кои го посетиле хотелот „Јама“. Дури и денес, многу луѓе не сакаат да зборуваат за тоа, иако поранешниот шпионски центар оттогаш стана популарна туристичка атракција што секој може да ја посети. Неверојатно е како таков простор толку долго останал тајна по распадот на Југославија, а се наоѓал во еден од најпознатите хотели во Словенија.
Една од туристите која престојувала во хотелот „Јама“ на новинарите од „Јутарњи лист“ им раскажала за своето искуство кога почувствувала дека нешто не е во ред во тој хотел.
„Откако ја посетив познатата пештера во овој крај, отидов да спијам во хотелот Јама, во близина. Додека одев по ходникот, слушнав звук. Но, јас на почетокот не реагирав“, вели жената која сакаше да остане анонимна.
„Повторно се повтори. Се прашував што се случува толку доцна. Излегов од собата, но немаше ништо. Се вратив во кревет за да се вратам на спиење, но повторно слушнав некоја врева, како некој постојано да влегува и излегува од собата до мојата. Веќе почнав да се прашувам дали слушам духови, што се случува… На рецепција ми рекоа дека се е во ред, дека во собата до мојата нема гости. Тие беа изненадени што слушам бучава. Едвај заспав. Вториот ден, кога излегував од хотелот, сè уште чувствував чудно чувство. Години подоцна открив зошто“, раскажала жената.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Регион
Вучиќ: Србија мора да биде подготвена за безбедносни предизвици

Српскиот претседател Александар Вучиќ вечерва изјави дека Србија склучува договори со Унгарија и ја зајакнува својата армија, бидејќи мора да биде подготвена за безбедносни предизвици.
Во Софија, Вучиќ за РТС изјави дека нема да бара објаснување за безбедносниот договор потпишан од Албанија, Косово и Хрватска, бидејќи, како што додаде, го поставил во разговорите со генералниот секретар на Европската унија Марк Руте и лидерите.
„Покрај тоа што кревавме раменици и велиме ете се случи, не можев да очекувам или да добијам друг одговор. Реагиравме соодветно. Сојузите се важни, но важно е да ја зајакнеме нашата позиција. Србија ќе продолжи да работи на зајакнување на својата армија, сите нејзини безбедносни капацитети, за да можеме да гарантираме мир на секое дете во нашата земја, на секој човек, на секој што живее во нашата земја.
Како што додаде, тоа е една од причините поради која Србија се повеќе се движи кон договор во таа област со Унгарија.
Вучиќ посочува дека ова не е начин да се креираат политички контрамерки, туку полека, длабински и суштински да се обиде да даде одговор на безбедносните предизвици.
Како што истакна, голем предизвик за Србија е се што се случува околу Република Српска.
„Она што ме загрижува е немањето желба за компромис. Разговарав со сите насекаде, од Брисел, вчера со Англичаните, со сите. Ја гледам нивната многу, многу силна посветеност“.
Голем предизвик за Србија, како што рече Вучиќ, е приказната за Бриселскиот договор.
Вучиќ наведува дека никому не му е грижа што Приштина не го почитува Договорот за регионална полиција, Договорот за правда и обвинителството, дека не се почитуваат шест од 15-те точки од Бриселскиот договор за формирање Заедница на српски општини, пренесува Танјуг.
„Формално ќе кажат дека им е грижа, но во суштина не им е грижа. Тоа е нивното дете што ќе го штитат, а Србија во исто време ја знае својата позиција, ние знаеме дека сме мали во споредба со големите, знаеме дека сме против нив во однос на почитувањето на меѓународното јавно право, нормите на Обединетите нации. Мораме да бидеме внимателни, но доволно цврсти, доволно храбри за да ја заштитиме нашата позиција порача Вучиќ, пренесува Танјуг.
Регион
Австрија и Германија воведоа забрана за влез на Милорад Додик

Австрија и Германија воведоа забрана за влез на водачот на босанските Срби, Милорад Додик. Покрај него, забраната важи и за двајца други политичари од Република Српска, изјави австриската министерка за надворешни работи Беате Мајнл-Рајзингер (НЕОС) во Сараево, каде што се сретна со германската државна секретарка за европски прашања Ана Лирман, пренесува „Die Presse“.
Забраната се однесува и на претседателот на Народното собрание на РС, Ненад Стевандиќ и Радован Вишковиќ.
Мајнл-Рајзингер во Сараево престојува до петок. Планира да се сретне со министерот за надворешни работи на Босна и Херцеговина, Елмедин Конаковиќ и со високиот претставник за Босна и Херцеговина, Кристијан Шмит.
Мајнл-Рајзингер ќе се сретне и со претседавачот на Советот на министри на БиХ, Борјана Кришто. Планирана е и посета на силите на ЕУФОР во кампот Бутмир.
Судот на Босна и Херцеговина побара распишување меѓународна потерница за Додик и Стевандиќ откако тие ја преминаа државната граница додека по нив беше распишана внатрешна потерница, потсетуваат тамошните медиуми. Судот на Босна и Херцеговина го поднесе барањето за меѓународна потерница до канцеларијата на Интерпол во Сараево. Меѓутоа, тоа барање беше одбиено. Додик потоа отпатува за Израел, па за Москва.
Дополнително, граничната полиција на БиХ спроведува истрага за тоа како Додик ја преминал границата, со оглед на тоа што има информации дека делегацијата под ротации без задолжително застанување, го минала граничниот премин Рача, според написите.
Регион
Можно е да се ограничи доаѓањето на работници од Западен Балкан во Германија

Германскиот медиум „Тагесцајтунг“ објави дека таканареченото правило за Западен Балкан, кое дозволува работници од неколку балкански земји да доаѓаат во Германија, може значително да се ограничи под новата влада.
„На Германија и требаат работници – најмалку 400.000 годишно, велат експертите. Една од можностите овие луѓе да дојдат во Германија е таканареченото правило за Западен Балкан. Меѓутоа, под новата влада на чело со Фридрих Мерц, тоа правило би можело да биде значително ограничено“, наведуваат тие.
Медиумите дополнително објаснуваат дека оваа посебна регулатива им овозможува на луѓето од Албанија, БиХ, Црна Гора, Северна Македонија и Србија без проблем да доаѓаат во Германија на работа. Како што пишува ТАЗ, за тоа не им треба стручно образование или квалификација – доволно е да имаат понуда за работа и одобрение од Федералната агенција за труд и вработување.
Правилото беше воведено во 2015 година за да се намали бројот на често безнадежните барања за азил од овие земји, овозможувајќи им на луѓето редовен пристап до пазарот на трудот.
Оттогаш, според ТАЗ, значително е намален бројот на барања за азил од земјите од Западен Балкан. Мигрантите од овој дел на Европа често работат во медицинскиот и градежниот сектор, рестораните и хотелите. Во 2024 година, владата „Семафорск“ на Олаф Шолц (СПД, Зелените и Либералите) не само што го продолжи правилото за Западен Балкан, туку и ја зголеми квотата за давање работни визи од 25.000 на 50.000 годишно.
Новата влада речиси сигурно ќе ја предводи Христијанско-демократската унија (ЦДУ) на Фридрих Мерц, додека во моментов се водат коалициски преговори меѓу ЦДУ, баварската ЦСУ и СПД, пренесува ДВ.
„Но, на изненадување на сите, во документот на работната група за труд и социјални прашања не се најде ниту еден збор за регулативата за Западен Балкан“, пишува ТАЗ.
„Во еден претходен преговарачки документ беше наведена намерата преку ова правило повторно да се „ограничи“ имиграцијата на првичните 25.000 лица годишно. Од ЦДУ не се изјаснија за тековните преговори, а од СПД не одговорија до завршувањето на ова издание на ПАЗ.
Економскиот експерт Херберт Брикер од Институтот за истражување на пазарот на труд и занимања (ИАБ), кој ги оценуваше ефектите од доаѓањето на работната сила од Западен Балкан, смета дека укинувањето на ова правило не би било добра идеја бидејќи тие „одат многу добро на пазарот на трудот“.
Подобри резултати од која било друга имигрантска група – и многу домашни работници
Три до четири години по пристигнувањето во Германија, околу 95 отсто од нив остануваат вработени, што е поврзано со фактот дека дозволата за престој е поврзана со статусот на вработување.
„Во однос на стапката на вработеност, тие постигнуваат подобри резултати од која било друга група имигранти на пазарот на трудот. Всушност, тие се многу поуспешни од многу домашни работници“, го цитира ТАЗ, Брикер.
Мигрантите речиси и не користат социјална помош, а „нивото на квалификации е повисоко од очекуваното“. Иако правилото за Западен Балкан не бара квалификации, повеќето имигранти работат квалификувана работа.
„Тука имаме редовни работни односи, што е добро за економијата, компаниите и даночните приходи“, истакнува Брикер.
Германија губи 400.000 работници секоја година поради демографските промени.
„Ако дополнително ги намалиме каналите кои добро функционираат, ќе имаме сериозен проблем“, додава Брикер, а пренесува ДВ.
„Треба повеќе да зборуваме за способностите на тие луѓе“
Политикологот Холгер Колб од Советодавниот совет за интеграција и миграција објасни дека работната сила од Западен Балкан имала значително помалку можности да дојде во Германија кога е воведена регулативата отколку што има денес.
„Во меѓувреме, пристапот до германскиот пазар на трудот е олеснет, денес има подобри законски рамки за имиграција на трудот“, објаснува Колб и го наведува примерот на „партнерската програма за признавање на квалификациите“.
„Програмата им овозможува на луѓето да дојдат во Германија да работат во одредена професија додека се обидуваат да добијат признание на нивните сертификати и дипломи. Откако ќе се признаат квалификациите, лицето станува професионална работна сила и може да добие дозвола за постојан престој по само три наместо пет години. Обединувањето на семејството е олеснето и за квалификуваните работници“, посочува Колб.
За разлика од Брикер, Колб го поддржува намалувањето на квотите за Западен Балкан бидејќи смета дека прашањето за потеклото не треба да биде важно во миграцијата на работна сила.
„Треба повеќе да зборуваме за способностите на тие луѓе“, рече Колб. „Правилото за Западен Балкан е спротивно на оваа основна идеја“.