Свет
НАСА објави вознемирувачки снимки од пожарите кои ги уништуваат ,,белите дробови” на светот
Вознемирувачки сателитски снимки на НАСА од вселената укажуваат на огромниот размер на пожарите што ја зафатија Амазонија која се нарекува и „белите дробови на светот“.Фотографиите на НАСА покажуваат дека ситуацијата во неколку бразилски држави е застрашувачка.Повеќе од половина од пожарите се наоѓаат во огромниот басен на Амазон, каде живеат повеќе од 20 милиони луѓе.

Пожарите беснеат со рекордна стапка во бразилската дождовна шума во Амазон, а научниците предупредуваат дека може да се случи уништувачки удар во борбата против климатските промени.Станува збор за најголем број на пожари кои избувнале од 2013 година, кога ситуацијата на терен почнала да на следи Националниот институт за истражување на вселената (познат по кратенката INPE).
On August 20, @NASA/@NOAA's Suomi NPP mission captured this image of smoke and fire across several Brazilian states >> https://t.co/fTizv2DSRH @NASAEarth pic.twitter.com/WOF5VsqXIF
— NASA Marshall (@NASA_Marshall) August 23, 2019
Оваа година има 72.843 пожари во Бразил, повеќе од половина во регионот Амазон, соопшти ИНПЕ. Тоа е повеќе од 80% зголемување во однос на истиот период минатата година.
NASA's AIRS instrument maps carbon monoxide (CO) from fires burning in Brazil's Amazon region.
This time series ⬇️ shows CO high in the atmosphere over Brazil from Aug. 8-22, 2019. Each "day" in the series is made by averaging three day's-worth of data: https://t.co/binaSKsGcm pic.twitter.com/tcg2W311Pm
— NASA Earth (@NASAEarth) August 23, 2019
Амазон честопати се нарекува ,,белите дробови на планетата”, бидејќи произведува 20% од кислородот во земјината атмосфера. Се смета дека е од витално значење за забавувањето на глобалното затоплување и е дом на безброј видови на фауна и флора.
So far in 2019, the region is experiencing more fires, with more intense burns, than in recent years. pic.twitter.com/PhqRBMjfsu
— NASA Earth (@NASAEarth) August 23, 2019
Драматичните слики и видеата на социјалните мрежи покажуваат огромни облаци од чад што се издигаат од зеленилото и огнени линии, оставајќи пустош зад себе.
See entire fire seasons flash by in seconds in this animation of nearly two decades of active #fire data from the #MODIS on the Terra satellite. https://t.co/fmStzrAjzg #NASA pic.twitter.com/cMTJ4IgsAi
— NASA Earth (@NASAEarth) August 23, 2019
Чадот достигна сè до Сао Паоло, оддалечен повеќе од 1.700 милји. Сликите од градот го прикажуваат небото прекриено од чад и пепел.
#SaveAmazonas #SaveAmazonia pic.twitter.com/lnYifqq8BJ
— ALBERT GARZIA ⌘ (@albertgarzia) August 23, 2019
Сателитската програма на Европската унија, Коперник, објави мапа на која се гледа чад од пожарите што се шират низ Бразил до источниот атлантски брег. Чадот опфаќа скоро половина од земјата и дури се прелева во Перу, Боливија и Парагвај. Реката Амазон се протега низ неколку од овие јужноамерикански земји, но мнозинството – повеќе од две третини – од дождовните шуми се во Бразил.
#ARMYHelpThePlanet save Amazon… The pictures are so frightening.. amazon is Earth's lungs..the thought that it's been 3 weeks is unbelievable… #armysavetheplanet pic.twitter.com/Gvi4jw03Ae
— BTS 4ever (@gouryvijayakum1) August 21, 2019
Според ИНПЕ, површина колку едно ипол фудбалско игралиште се уништува секоја минута во пожарите во шумите на Амазон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

