Свет
Сè повеќе млади луѓе умираат од Ковид-19, кои се причините за тоа?
Високиот крвен притисок, дијабетес, дебелина и возраст се покажаа како најчести причини зошто некои пациенти не го преживуваат Ковид-19. Станува збор за ризици коишто можат да предизвикаат компликации кај пациенти со коронавирус, за кои често нема лек. Сепак, останува нејасно зошто сè повеќе млади луѓе се на респиратор, дури и умираат од корона, иако немале претходни здравствени проблеми.

Во последно време сè повеќе се зборува за можна „генетска позадина“, т.е. фактот дека нашата генетска ранливост може да има влијание врз тоа како некој се справува со вирусот.
Како пример за улогата на генетиката, холандскиот генетичар Александар Хојшен од Медицинскиот центар на Универзитетот „Радбоунд“ (РУМЦ) во Нијмеген наведува двајца браќа на 35-годишна возраст, кои немале други здравствени проблеми, се заразиле со коронавирусот и двајцата завршиле на респиратор.
Ранливост
„Во тој случај, веднаш се прашувате дали генетските фактори можат да играат улога“, вели Хојзен.

Тој додава дека би можело да биде случајно што и двајцата биле толку сериозно болни, но и дека може да станува збор за грешка во имунолошкиот систем.
За време на проучувањето на тие два случаи, научниците добиле извештај за уште две помлади лица од другата страна на Холандија, кои исто така завршиле на респиратор и започнале со истражување бидејќи немале семејна врска. Додека траело истражувањето, еден од нив ја загубил битката со вирусот.
За да се идентификува генетската ранливост од инфекцијата, истражувачите ги секвенцирале нивните егзоми, кои содржат делови коишто кодираат протеини во сите гени. Особено внимание тие посветиле на гените за кои се знае дека се вклучени во вродениот имунолошки одговор.

Се покажало дека четирворицата мажи имаат мутација на ген којшто во некои имунолошки клетки произведува TLR7 рецептор. Имено, TLR7 го предупредува имунолошкиот систем на инфекција, односно откривање на синџирот на РНК што ги носат некои вируси, како што е случајот со САРС-КоВ-2. Научниците исто така сметаат дека овој рецептор ги препознава и тесно поврзаните вируси на корона, како што се МЕРС или САРС. Кога се активира вирусот, рецепторот го „буди“ ослободувањето на интерферон, т.е. молекулите на имунолошка сигнализација кои учествуваат во одбраната на телото од вирусни инфекции.
Промени на ДНК
Покрај генетските тестови, истражувачите тестирале и имунолошки клетки од крвта на пациентите и нивните семејства. Се покажало дека сите имаат многу помалку интерферон како одговор на инфекцијата отколку што се очекувало. Во лабораторијата, тие користеле молекула наречена имиквимод (модификатор на имунолошкиот одговор) за да ги активираат TLR7 рецепторите со симулирање на инфекција.

Откриле дека мутацијата во TLR7 ја оневозможува нивната заштита од коронавирусот. Нагласено е дека ваквото истражување е од големо значење за можните лекови кои би им помогнале на таквите пациенти да го „подобрат“ имунитетот или да одговорат подобро.
Генетското истражување најчесто е поврзано со сериозните заболувања кај младите луѓе со Ковид-19, односно оние кај кои немало здравствен ризик што би било причина за да се појават компликации.
Во студијата објавена пред околу еден месец, во која се испитува геномот на 1.610 пациенти хоспитализирани за време на епидемијата во Шпанија и Италија, се откриени промени во ДНК кои исто така можат да влијаат на текот на болеста, иако тие се многу мали, пренесува „Јутарњи лист“.
Откриено е дека кај некои пациенти имало генетски промени што доведуваат до нарушувања на протеините хемокин коишто комуницираат со молекулите на имунолошкиот одговор. Тие обично служат за привлекување на имуните клетки во нападеното ткиво со цел да се уништи вирусот.

Научниците докажаа дека овие промени биле 1,5 пати почесто присутни кај оние пациенти на кои им бил потребен респиратор или некоја друга поддршка за дишење. Имено, мала промена во ДНК е поврзана со намалена активност на ген што помага во регулирање на хемокините.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Шведска го депортира 4-годишниот Раиф во Босна и Херцеговина, родителите се очајни
Шведските миграциски власти го депортираа четиригодишниот Раиф Терзиќ, момче со посебни потреби, родено во Малме, во Босна и Херцеговина. Неговите родители и другите деца имаат шведско државјанство или дозвола за постојан престој во Шведска, а Раиф е жртва на бирократска бездушност, објави Индекс.хр
По неговото раѓање во 2021 година, Раиф не добил автоматски шведско државјанство бидејќи во тоа време ниту неговиот татко Харис Терзиќ ниту неговата мајка Никол Ериксон, која пристигнала во Шведска како тинејџер од Германија и е по потекло од Косово, го немале. Но, Харис добил шведско државјанство неколку месеци подоцна, а неговата мајка веќе имала дозвола за постојан престој.
Во меѓувреме, родителите двапати поднеле барање за државјанство за Раиф, но Шведскиот одбор за миграција ги одбил и двата пати. Нивното барање за постојан престој на Раиф во Шведска било, исто така, одбиено.
Одборот за миграција проценил дека Раиф прво треба да поднесе барање за државјанство на Босна и Херцеговина, во согласност со државјанството на неговиот татко во времето на неговото раѓање. Врз основа на ова, тој можел да поднесе барање за дозвола за престој или државјанство во Шведска.
Во ноември минатата година, Харис бил повикан на состанок во Одборот за миграција, каде што му било кажано дека Раиф ќе биде депортиран во Босна и Херцеговина, земја со која дотогаш немал никакви врски. Статусот на другите членови на семејството не бил спорен и Раиф, во согласност со бирократскиот пристап кон случајот, требало сам да ја напушти Шведска.
Раиф тогаш во Шведска останал без детски додаток, без здравствена заштита и право на рехабилитација поради нарушувања на аутистичниот спектар, како и без право на градинка. Имено, Раиф има само четири години, не зборува, не е независен во ништо и сè уште користи пелени.
Харис и Никол сфатиле дека немаат друг избор освен всушност да аплицираат за босанско државјанство за Раиф. Неговата мајка Никол напишала на Фејсбук дека претставници на Администрацијата за миграција лично ги испратиле Харис и Раиф во авионот за Босна и Херцеговина.
Така, во ноември 2025 година, Раиф добил босански пасош, а потоа се вратил во Малме со својот татко. Овој пат тој пристигнал во својата шведска татковина како „турист“ и му било дозволено да остане 90 дена. Родителите веднаш поднеле барање за постојан престој за Раиф, но следел нов шок.
Одлуката се чека од три до девет месеци и, најлошо од сè, на Раиф не му било дозволено да остане во Шведска во тој период. Во БиХ тој има само 84-годишна баба, која не може да се грижи за него. Харис вели дека привременото раздвојување на семејството е единственото решение.
„Зошто сите овие конвенции за заштита на децата кога бирократијата може да донесува вакви одлуки? Па, Раиф е роден во Шведска и има поголемо право на шведско државјанство отколку јас“, објасни Харис, кој ќе мора да патува во БиХ со својот син на почетокот на март.
Егзистенцијата на целото семејство е исто така под знак прашалник. Имено, Харис е сопственик на мала градежна компанија со тројца вработени и не е сигурен дали неговиот бизнис ќе преживее за време на неговото отсуство: „Се плашам дека ќе морам да прогласам банкрот ако ова продолжи“.
Свет
(Видео) Снежна бура во САД, бројот на жртви расте: вонредна состојба во околу дваесет држави
Снежна бура низ САД уби најмалку десет луѓе, остави милиони без струја и приземји илјадници летови.
Националната метеоролошка служба вели дека денес се очекува да падне уште снег. Околу 20 држави, вклучувајќи го и Вашингтон, веќе прогласија вонредна состојба, според Франс Прес.
Некои метеоролози ја нарекуваат бурата една од најлошите зимски бури во САД во последните децении. Снегот, исто така, носи ниски температури и замрзнување на инфраструктурата со потенцијално „катастрофални“ последици, предупредува Националната метеоролошка служба (NWS).
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, рече дека пет лица биле пронајдени мртви надвор во текот на викендот. „Иако сè уште не ја знаеме причината за нивната смрт, ништо појасно не ја покажува опасноста од екстремен студ и ранливоста на многу наши сограѓани, особено оние без домови“, рече тој на прес-конференција во неделата.
A ferocious #WinterStorm2026 is crippling much of the United States, marking one of the worst in generations. With blizzards, dangerous ice accumulations, and relentless heavy snow, canceled 13,000+ flights, knocked out power to 139,000+ customers, and caused fatalities #USA pic.twitter.com/OWMmhuLyBw
— arvind shukla (@arvindshukla25) January 26, 2026
Властите во Тексас соопштија дека три лица починале на студ, вклучувајќи тинејџерка која починала додека се санкала. Две лица, исто така, замрзнале до смрт во Луизијана, соопштија државните здравствени службеници. Милиони луѓе во одреден момент останаа без струја, а 840.000 сè уште беа без струја синоќа, особено во јужниот дел на САД, според PowerOutage.com.
Повеќе од 300.000 корисници се без струја во Тенеси, каде што бурата ги урна далноводите. Луизијана, Мисисипи и Џорџија, држави каде што овој вид бури се поретки, имаа повеќе од 100.000 прекини.
Властите во Тексас, Северна Каролина и Њујорк ги повикаа граѓаните да останат дома. „Избегнувајте возење освен во апсолутни итни случаи“, соопштија службите за итни случаи на Тексас.
Бурата се движеше кон североисток синоќа, носејќи најмногу снег за жителите на Филаделфија, Њујорк и Бостон. Слој од неколку сантиметри снег ги покри тротоарите и патиштата во Вашингтон, каде што беше прогласена и вонредна состојба.
19.000 летови беа откажани поради снежната бура низ САД, според FlightAware.
Регион
(Видео) Пет лица се водат како исчезнати по пожар во фабрика за храна во Грција
Пет лица се водат како исчезнати откако избувна пожар во фабрика за храна во близина на градот Трикала во централна Грција, изјави за Ројтерс функционер на противпожарната служба.
Службеникот рече дека 13 лица биле во фабриката кога избувнал пожарот, а осум успеале да избегаат.
Службеникот рече дека причината за пожарот, кој избувнал во раните утрински часови, сè уште не е позната.
Локалните медиуми објавија дека пред пожарот се слушнала голема експлозија.
На местото на настанот биле испратени околу 40 пожарникари и 13 камиони, изјави функционер на противпожарната служба.

