Француската влада остро реагираше на изјавата на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, дека Европа не може да се одбрани без Соединетите Американски Држави.

Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро порача дека Европејците „можат и мораат“ да преземат одговорност за сопствената безбедност, нагласувајќи дека и САД се согласуваат со потребата од европски столб во НАТО, објави Политико.

Руте, обраќајќи се во Европскиот парламент, изјави дека континентот не може да се одбрани без американска поддршка и се спротивстави на идејата за европска војска, оценувајќи дека „европскиот столб на НАТО е донекаде празна фраза“.

Во меѓувреме, по враќањето на Доналд Трамп на власт, американската администрација сигнализира помала вклученост во европската безбедност. Новата Национална одбранбена стратегија на САД наведува дека Европејците треба да преземат водечка улога, оценувајќи дека Европа е економски и воено способна да се брани од Русија.

На изјавите на Руте реагираа и други француски претставници. Поранешната амбасадорка на Франција при НАТО, Муриел Доменак, оцени дека истакнувањето на европската слабост испраќа погрешна порака до Русија. Француската министерка за вооружени сили, Катрин Вотран, истакна дека денес е неопходен европски столб во рамки на НАТО, идеја што веќе ја поддржуваат и други земји, меѓу кои и Германија.

Поради немилосрдните напади на Москва врз украинската инфраструктура, жителите се принудени да носат повеќе слоеви облека и да палат плински шпорети за да се загреат и да преживеат, додека температурите паѓаат и до минус 20 степени Целзиусови. Со тоа, Русија ја донесе војната директно во домовите на луѓето, пренесе Скај Њуз.

По ледено скалиште одекнуваат длабоки, бавни воздишки придружени со звукот на чекори. Така дише 70-годишната Татјана, која научила да го контролира дишењето за да го намали оптоварувањето на срцето додека полека се искачува на деветтиот кат од својот станбен блок во Киев. Поради прекините на струја, лифтовите најчесто не работат, а последните две недели таа е без греење. Се загрева исклучиво со плински шпорет во кујната.

„Опасно е, но што да правам? Да се замрзнам?“, вели таа.

Татјана е една од милионите луѓе низ Украина кои оваа зима трпат прекини во снабдувањето со енергија. Честите руски воздушни напади врз енергетскиот систем го прекинаа греењето, струјата и водата во различни делови од земјата, понекогаш и со денови.

Новинарите на Скај Њуз ја посетија зградата на Татјана за да видат како таа и другите станари се справуваат со состојбата, која украинските власти ја прогласија за вонредна состојба во енергетскиот сектор.

„Студено е. Студено. Многу е студено“, вели Татјана, завиткана во долг кожен капут од овча кожа. „Одам и се тресам. Особено наутро. Се будам и ми е страшно.“

Животот во Украина и онака е тежок поради заканата од руски ракетни и беспилотни напади кои погодуваат и станбени области. Греењето во оваа зграда од 17 ката е исклучено на 9 јануари, по напад врз блискиот блок. Немало ни струја, иако снабдувањето почнало постепено да се нормализира. Имало проблеми и со водата, а некои од 380 станови сè уште немаат исправни чешми, јавува „Индекс“.

На скалите новинарите сретнале и бремена мајка со двегодишен син, во, како што изгледа, бескрајно искачување до 16-тиот кат.

„Ајде, одиме, се качуваме“, му зборувала 29-годишната Дарија на малиот Миша. „Уште малку.“

Со светилка од мобилниот телефон го осветлувала темниот ходник до нивниот стан, каде температурата по ракетниот напад паднала на само 3 степени Целзиусови.

„Кога ќе влезете, здивот буквално ви замрзнува пред устата. Со мало дете тоа е едноставно невозможно“, вели Дарија. Таа и синот привремено се преселиле кај роднини, но се враќаат на секои неколку дена за да го проверат својот стан, како и становите на соседите.

„Вчера дојдовме и останавме само два-три часа, а толку се смрзнав што почна да ме боли грлото“, раскажува таа.

Сите се борат, но не сами. Најтешко им е на најмладите и на најстарите, па станарите меѓусебно си испраќаат пораки за да дознаат кому што му е потребно и кој може да помогне. Оние што се подвижни носат храна, вода и лекови на оние што не можат да ги совладаат замрзнатите скали, особено на жителите на повисоките катови.

Јева, 23-годишна девојка облечена во розов капут, сè уште живее во својот стан со момчето и кучето. Таа помага да се носат потребштини на соседите кои се заробени во своите домови.

„Се обидуваме да бидеме силни, се обидуваме да се насмевнуваме“, вели таа. „Најдобриот лек ни е хуморот. Постојано се шегуваме едни со други. Тоа ни го крева духот, расположението и силата и ни помага да продолжиме.“

Таа покажува место на седмиот кат каде пукната цевка го поплавила скалиштето, оставајќи опасна ледена површина. Застанувајќи на скалите, се насмевнува и покажува кон своите нозе. На прашањето колку пара чорапи носи, одговара:

„Еден, два, три. И чизми. А дома преку тоа облекувам уште два пара. Страшно е студено.“

Сите што ги сретнале биле облечени во повеќе слоеви облека.

„Задолжително правило е панталоните да се вовлечени во чорапите и да се носат топли џемпери“, вели Јева.

Клучен е и заедничкиот напор да се поправи греењето. Всеволод (34) живее на вториот кат со сопругата и мало дете, иако сите привремено се иселиле. Тој, сепак, се враќа за да помогне.

Раскажува како со група соседи користеле плински горилници за да ги одмрзнат цевките – крвотокот на зградата.

„Итната служба се обиде да го реши тоа“, вели тој, додека здивот му замрзнува додека зборува. „Ги загреаја цевките на вториот кат, се искачија на третиот, и додека таму ги загреваа, сè подолу повторно се замрзна. Беше целосно бесмислено. Но кога многу луѓе работат истовремено и ги загреваат сите цевки, тогаш има резултат.“

И покрај тоа, греењето сè уште е исклучено, а ледената студеност тешко ја поднесуваат и најсилните.

„Мислам дека најтешка е исцрпеноста“, вели Јева. „Секој ден мораш да се бориш, мораш да преживееш. Всушност и не живееш. Деновите едноставно се слеваат еден во друг. Повеќе нема понеделник, вторник или среда. Постој само еден непрекинат ден на преживување.“

Кина со години ги хакира мобилните телефони на високи функционери на Даунинг стрит, компромитирајќи ги членовите на кабинетот и откривајќи ги нивните приватни комуникации со Пекинг. Кинеските хакери поддржани од државата ги таргетирале телефоните на некои од најблиските соработници на Борис Џонсон, Лиз Трас и Риши Сунак, помеѓу 2021 и 2024 година, открива „Телеграф“.

Не е познато дали мобилните телефони на самите премиери биле исто така хакирани, но еден извор запознаен со случајот наведува дека операцијата влегла „директно во срцето на Даунинг стрит“. Разузнавачки извори во САД предупредија дека шпионската операција на Кина, позната како „Salt Typhoon“, е сè уште активна, што ја зголемува можноста дека сегашниот премиер Сер Кир Стармер и неговиот персонал биле изложени на неа.

Уште во ноември, британската служба MI5 издаде „шпионско предупредување“ до парламентот за заканата што ја претставува кинеската држава. Веста доаѓа во една недела кога Сер Кир патува во Кина, што е прва посета на британски премиер на земјата од 2018 година, со цел зајакнување на трговските и инвестициските врски.

Што можеле хакерите да дознаат
Хакерскиот напад ја зголемува можноста дека кинеските шпиони читале текстуални пораки или прислушкувале повици од високи владини претставници. Дури и да не слушале директно, тие можеле да пристапат до метаподатоци, откривајќи со кого комуницираат службениците и колку често, како и податоци за геолокација што ја покажуваат нивната приближна локација.

Хакерите, исто така, имале можност да „снимаат телефонски повици по желба“, потврди Ен Нојбергер, поранешна заменик-советничка за национална безбедност на САД. Министерството за надворешни работи на Кина претходно ги отфрли ваквите тврдења како „неосновани“ и „без докази“.

Дел од глобална операција
Хакирањето на Даунинг стрит беше дел од глобална шпионска операција на Пекинг, насочена кон повеќе земји, вклучувајќи ги САД и другите членки на разузнавачката алијанса „Five Eyes“: Австралија, Канада и Нов Зеланд.

Иако упадите датираат од 2021 година, разузнавачките агенции ги открија дури во 2024 година, откако САД објавија дека хакерските групи поврзани со Пекинг добиле пристап до телекомуникациски компании низ целиот свет.

Ова ѝ даде на Кина пристап до телефонските податоци на милиони луѓе. Еден висок американски функционер го опиша глобалниот упад како „можеби една од најуспешните шпионски кампањи во историјата“. Во јавно предупредување минатата година, ФБИ соопшти дека кинеските „државно спонзорирани актери на сајбер-закана“ ги таргетираат глобалните мрежи, вклучувајќи телекомуникациска, владина и воена инфраструктура.

За разлика од американските претставници кои отворено зборуваа за обемот на прекршувањето, единствената официјална потврда од британската влада беше нејасна референца за „збир активности“ во Велика Британија. Минатиот месец, парламентарниот Комитет за разузнавање и безбедност заклучи дека „владата нема стратегија за Кина, а камоли ефикасна“.

Владата одби да коментира за обвинувањата. Портпаролот на кинеската амбасада рече: „Кина е цврст бранител на сајбер безбедноста и една од главните жртви на сајбер шпионажа и напади.

Решително се бориме против сите видови злонамерни сајбер активности и никогаш не охрабруваме, поддржуваме или толерираме сајбер напади. Цврсто се спротивставуваме на политизирањето на прашањата за сајбер безбедноста или обвинувањето на други земји без докази“.