Забава
Сè се менува, но едно не: зошто жените живеат подолго од мажите?
Повеќе од два века знаеме еден неоспорен факт: каде и да сме во светот, жените живеат подолго од мажите во просек. Зошто е тоа случај долго време останува мистерија, но меѓународен тим истражувачи тврди дека конечно го пронашол главното објаснување – а тоа е генетиката.
Според нова студија, клучот лежи во таканаречената „хетерогаметичка теорија за полот“. Имено, мажите се „хетерогаметички пол“ затоа што имаат различни полови хромозоми – еден X и еден Y – додека жените имаат два X хромозоми. Токму оваа разлика ги става мажите во неповолна положба, пишува Дејли Меил.
Комбинацијата на XY хромозомите ги прави мажите поподложни на штетни мутации и болести, што на крајот води до пократок животен век. „Веруваме дека хетерогаметичкиот пол е барем делумно објаснување“, вели д-р Фернандо Колчеро од Институтот Макс Планк за еволутивна антропологија.
Жените, од друга страна, имаат два X хромозоми, кои им обезбедуваат дополнителна заштита. Ако едниот ген е неисправен, другиот често „влетува“ и ја неутрализира штетата. „Во основа, две копии од истите гени се подобри од една“, објаснува д-р Јохана Старк, еден од авторите на студијата. Покрај тоа, Y хромозомот често содржи долги секвенци на повторувачка ДНК што може да биде штетна, што дополнително ги ослабува мажите.
Според порталот Our World in Data, просечниот очекуван животен век во светот е 73,8 години за жените и 68,4 за мажите. Иако бројките се менувале низ историјата, трендот останува ист – жените живеат подолго. Овој модел не е единствен за луѓето. Слични правила важат и во животинскиот свет: кај повеќето цицачи, женките живеат подолго, додека кај птиците, влекачите и многу инсекти ситуацијата е спротивна – мажјаците почесто ги надживуваат женките.
Научниците наведуваат и други фактори. Еден од нив е сексуалната селекција – еволутивна трка во која мажјаците развиваат карактеристики како што се поголеми тела, шарени пердуви или рогови за да привлечат партнери. Иако ова го зголемува репродуктивниот успех, одржувањето на таквите карактеристики „се плаќа“ со пократок живот. Потоа, тука е и родителската грижа. Женските цицачи, како примарни старатели, веројатно еволуирале за да го обезбедат опстанокот на своите потомци додека не станат независни.
Нова студија, објавена во списанието „Science Advances“, потврдува дека разликите во животниот век меѓу половите се длабоко вкоренети во генетиката и еволутивните процеси. Дури и во контролирани услови на зоолошки градини, каде што нема природни закани како што се предаторите, женските цицачи сè уште живеат подолго од мажјаците во просек.
Иако генетиката игра голема улога, експертите забележуваат дека социјалните и факторите на однесување не се занемарливи. Сепак, едно е сигурно – јазот меѓу мажите и жените кога станува збор за долговечноста постои со векови и нема да исчезне наскоро.
фото: принтскрин
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Забава
„Дејли Меил“ ја смести Хрватска на својата листа на евтини туристички дестинации за 2026 година
Додека 2025 година беше обележана со протести на локалните жители против масовниот туризам низ цела Европа, од Канарските Острови па натаму, 2026 година се чини дека носи сосема поинаков тренд. Наместо да се борат против туристите, многу земји сега активно ги покануваат, особено оние кои бараат попристапни пакети и подобра вредност за парите, пишува „Дејли Меил“.
Низ Европа, Северна Африка и Азија, сè поголем број земји инвестираат во пристапност, поедноставуваат визни режими и започнуваат кампањи насочени кон привлекување патници кои се свесни за буџетот. Бројни дестинации ја докажуваат својата добредојденост со нови авиокомпании, субвенции и политики што го поттикнуваат туризмот, а нивните влади и туристички одбори дизајнираат иницијативи специјално за вакви посетители.
Тунис е на врвот на листата, проширувајќи ги своите буџетски пакети за цела година и подобрувајќи ги воздушните врски. Северноафриканската земја е сè попопуларна поради своите ниски цени и прекрасни пејзажи. Во меѓувреме, Бугарија продолжува да ги промовира Сончев Брег и Варна како најприфатлив европски брег, привлекувајќи сè повеќе туристи.
Меѓу земјите што сакаат да привлечат повеќе гости е Албанија, која значително инвестираше во инфраструктура, нискобуџетни летови и маркетинг за развој на туризам со средна и ниска цена. Шри Ланка ги охрабрува пристигнувањата со воведување бесплатни 30-дневни визи, додека Камбоџа, Грузија, Непал и Виетнам, исто така, ги олеснуваат процедурите за виза, проширувајќи ги своите мрежи на авиокомпании и спроведуваат програми за развој дизајнирани да привлечат посетители.
Истра во Хрватска се позиционира и се пласира како опуштена и гостопримлива алтернатива на скапите туристички центри, со цел да привлече повеќе патници. Египет, исто така, спроведува стратегија за туризам до 2030 година, насочена кон зголемување на бројот на посетители преку прифатливи, масовни одмори.
фото/депозитфотос
Забава
Емили Ратајковски ги налути обожавателите со објава: „Не го почитуваш хиџабот“
Моделот Емили Ратајковски (34) ја прослави победата на новиот градоначалник на Њујорк, Зохран Мамдани, со контроверзна објава на Instagram што ги подели нејзините обожаватели. Видео од нејзиното тверкање во продавница, проследено со фотографија од неа како носи хиџаб во џамија, предизвика лавина од коментари и обвинувања за непочитување.
Во видео посветено на „Њујорк на Мамдани“, Емили танцува во продавница облечена во проѕирно црно здолниште и краток топ со отворен грб. Со тоа, таа го поддржа новиот градоначалник – првиот муслимански лидер на најголемиот град во Америка, една недела откако тој положи заклетва.
На друга фотографија, Ратајковски позираше во бело со шамија за време на посетата на локација што личи на џамијата Шеик Зајед во Абу Даби.
Сето тоа го заокружи со фотографија од нејзиниот четиригодишен син Силвестер Аполо Бер, кого го дели со поранешниот сопруг Себастијан Бер-Меклард (44), направена за време на забава за Ноќта на вештерките.
Реакциите на луѓето беа поделени. Многумина ја нарекоа комбинацијата од провокативно танцување и фотографија од џамија несоодветна. „Емили, ми се допаѓаш, но првите два слајда се непочитувачки“, напиша еден следбеник.
„Те сакам, кралице, но ти едноставно не го почитуваш хиџабот“, додаде друг. „Сè за внимание, а?“, гласеше еден коментар. Сепак, имаше и такви на кои им се допадна објавата. „Чипсот никогаш не изгледал толку добро!“ коментираше некој, осврнувајќи се на грицките што се гледаат во продавницата во видеото.
Ратајковски е позната по своите отворени политички ставови. Во 2016 година, таа водеше кампања за Берни Сандерс, а во 2020 година беше една од многуте познати личности што проговорија за убиството на Џорџ Флојд од страна на полицијата.
Таа и нејзиниот тогашен сопруг Себастијан маршираа низ улиците на Лос Анџелес како дел од движењето „Black Lives Matter“, носејќи знак на кој пишуваше „дефинансирање на полицијата“.
фото/депозитфотос
Забава
Пет хороскопски знаци кои се најпосесивни во љубовта
Љубовта носи силни емоции, а кај некои хороскопски знаци тоа често се претвора во изразена посесивност. Астрологијата наведува пет знаци кои најтешко го делат вниманието на саканата личност.
Шкорпијата е на врвот – сака длабоко и интензивно, а посесивноста произлегува од силен страв од предавство. Љубомората им е тивка, но силна.
Бикот бара стабилност и сигурност, па партнерот го доживува како нешто што мора да се заштити. Не прави сцени, но јасно поставува граници.
Лавот сака да биде центар на вниманието. Љубомората кај него е гласна и драматична, а потребна му е постојана потврда на љубовта.
Ракот е емотивен и чувствителен, со силен страв од напуштање. Посесивноста ја покажува преку повлекување и емоционална несигурност.
Овнот е импулсивен и натпреварувачки настроен. Не трпи ривали и отворено се соочува со секоја закана за врската.
Иако овие знаци се посклони кон посесивност, секоја личност е различна, а клучот за здрава врска секогаш се довербата и отворената комуникација.

