Американскиот претседател изјави дека се залага за намалување на нуклеарниот арсенал на САД, оценувајќи исто така дека нуклеарната закана во светот и натаму постои, како и оти треба да се стори сé за таа да се намали, а се задржи и на повеќе други прашања од американската претседателска трка до слободата на говорот во Турција.

Претседателот на САД на собирот на кој беше домаќин на повеќе од 50 светски челници, предупреди на постојаната закана од терористите кои се обидуваат да дојдат до нуклеарен материјал и покрај напредокот повика да се стори повеќе на тој план. На почетокот од состанокот оцени дека е „остварен значителен напредок“ и додаде дека потребните 102 земји го ратификувале амандманот на договорот за нуклеарна стабилност, кој ќе ги јакне мерките против кражба и криумчарење на нуклеарните материјали.

На средбата со новинарите по завршувањето на самитот за нуклеарна безбедност кој се одржуваше во четвртокот и петокот во Вашингтон во присуство на повеќе од 50 светски челници, американскиот претседател Барак Обама изјави дека од договорот СТАРТ 2 склучен со Русија е намален бројот на активното нуклеарно оружје.„

„Мојата желба и натаму е да го намалиме нашиот нуклеарен арсенал, …но сепак и натаму мора да функционира нашата можност за нуклеарно одвраќање“, рече Обама.

„Додека го намалуваме бројот на нуклеарните оружја во наша контрола, сакам да бидам сигурен дека истовремено чуваме некои одговорности“, рече Обама кој му забележа на рускиот претседател Владимир Путин, чијашто земја на вашингтонскиот нуклеарен самит учествуваше во улога на набљудувач, фокусирајќи се на изградбата на руската армија „ја јакне војската во Русија на штета на економскиот развој“ што би го забавило напредокот кон следната фаза од намалувањето на нуклеарното вооружување

„Од неговото (на Путин) доаѓање на власт,не утврдивме напредок на којшто се надевав“, рече Обама.

На својот четврти и последен нуклеарен самит, овојпат посветен на спречувањето на нуклеарниот тероризам, за кој се стравуваше дека нема да даде некакви позначајни одлуки поради отсуството на рускиот претседател, Обама нагласи дека светските челници договориле дека нуклеарниот материјал мора да биде обезбеден.

„Сé уште постои големо количество нуклеарен и радиоактивен материјал ширум светот кој мора да биде обезбеден. Глобалните складишта на плутониум растат. Нуклеарните арсенали се шират во некои земји со сé поголем број мало тактичко нуклеарно оружје на кој му се заканува голем ризик од крадење“, изјави Обама за новинарите. Додаде дека во светот постојат околу 2.000 тони складиран радиоактивен материјал и дека дел од тоа количество не е обезбеден на вистински начин.

„Нема сомнение дека лудаците, доколку некогаш дојдат до нуклеарна бомба или нуклеарен материјал, ќе се обидат со тоа да убијат што е можно повеќе луѓе.тоа би го променило нашиот свет“, рече Обама.

Притоа ги издвои екстремните исламистичкки организации Ал Каеда и Исламската држава, велејќи дека меѓународната заедница не смее да се опушта. Истакна дека досега ниедна група не успеала да дојде ди нуклеарен материјал, но дека Ал Каеда долго време тоа го посакува, а и оти постојат сомневања дека Исламската држава би можел како цел да си ги постави нуклеарните постројки, да украде материјал и да развие ткн радиоактивни „валкани бомби“.

На самитот беше усвоена декларација за борба против ширењето на нуклеарното оружје и материјали, во којашто се вели дека мора да се стори повеќе за да се оневозможат недржавните фактори да дојдат во посед на нуклеарен и друг радиоактивен материјал. Заканата од нуклеарниот тероризам останува и натаму голем предизвик за меѓународната безбедност, а заканата постојано се зголемува, се вели во декларацијата.

Обама на прес-конференцијата ги оправда и воздушните удари врз екстремистичките мрежи, многу често со беспилотни летала, во земји како Пакистан, Јемен, Домалија и од неодамна Либија.

Притоа Обама призна и дека нема сомнение оти цивили се убиени во некои американски напади со беспилотни летала врз терористички цели. Но рече дека САД денес имаат добри методи за да се избегнат невините жртви. Меѓутоа, критиките во минатото биле легитимни, бидејќи нема сомнение дека е убиени цивили. „Последните години работевме за да избегнеме да се случуваат таквите трагедии“, рече американскиот претседател.

Американскиот претседател Барак Обама изјави и дека е вознемирен од трендот на кастрењето на слободата на медиумите во Турција, повикувајќи го турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоган да не спроведува стратегија на репресија и исклучување на демократската расправа во неговата земја.

Обраќајќи им се на новинарите по завршувањето на самитот за нуклеарна безбедност во Вашингтон, американскиот претседател Барак Обама изјави дека соработката на Турција со САД била критична на бројни меѓународни прашања, и покрај несогласувањата меѓу двете земји, пренесува Reuters.

„Сметам дека начините на коишто им пристапуваат на медиумите, би можеле да ја одведат Турција на патот кој е многу загрижувачки“, заклучи Обама.

Покрај тоа, Обама ја коментираше и изјавата на водечкиот републикански кандидат за негов наследник Доналд Трамп, дека Јужна Кореја и Јапонија би требало да набават нуклеарно оружје, велејќи дека тоа покажува оти Трамп не е доволно информиран за меѓународните односи.

Додаде дека таквите изјави говорат дека лицето коешто ги изнесува не знае многу за надворешната политика, нуклеарната политика, Корејскиот полуостров или светот воопшто.

Обама го одржа првиот самит за нуклеарна безбедност пред речиси шест години, по говорот во Прага во 2009 година, во кој постави цел – свет без нуклеарно оружје. Сега се поставува прашањето дали неговиот наследник во Белата куќа, кој ќе се избира на 8-ми ноември годинава, ќе го стави ова како свој висок приоритет, што засега не е сигурно.

Неговата администрација беше иницијаторот за овие самити, а доправа треба да се дефинира кој ќе ја преземе таа улога по неговото заминување. Ви својот историски говор во Прага во април 2009 година за „светот без нуклеарно оружје“, Обама предупреди дека ризикот од „нуклеарен напад“ претставува „најдиректната и најекстремната закана за светската безбедност“.

Првиот самит за нуклеарната безбедност беше одржан во 2010-та во Вашингтон, а потоа следеа самитите во Сеул во 2012-та и во Хаг во 2014 година.

Самитот се одржуваше во еден од најдраматичните моменти, откако белгиските и светските медиуми по исламистичките напади во Брисел од 22-ри март известија дека исламистичката ќелија имала намера да произведе радиоактивна ткн „валкана бомба“. Беше известено, исто така, дека е пронајден убиен во неговиот стан припадник на обезбедување на една белгиска нуклеарка и оти притоа исчезнала неговата пропусница.

Само два дена по бриселските терористички напади, Меѓународната агенција за атомска енергија (IAEA) предупреди дека „тероризмот се шири и дека можноста да се употребат нуклеарни материјали не може да се исклучи“..

Координаторот на Европската унија за борба против тероризмот, Жил де Кершов во саботата предупреди дека во следните пет години би можел да дојде до „кибернетички напад“, односно преземање контролата врз нуклеарна централа преку интернет. /крај/мф/сн

Извор: Макфакс