Регион
Ципрас за затворањето на банките ги обвини ЕУ и ЕЦБ
Откако Грците во саботата на неговото ненадејно распишување на референдумот за прифаќање или одбивање на предлозите на грчките доверители реагираа со повлекување на готовината од банките, грчкиот премиер Алексис Ципрас во неделата навечер објави дека банките и берзата во понеделник нема да бидат отворени и за тоа ги обвини партнерите во Европската унија и Европската централна банка.
Грчките банки во понеделник ќе останат затворени, и тоа најверојатно ќе трае до крајот на следната седмица, изјави челникот на банката „Piraeus“, Антимос Томопулос во неделата по кризниот состанок на високите грчки владини и финансиски функционери кој беше свикан за да се договорат новите мерки во атмосферата на сé подлабоката финансиска, но и политичка криза во земјата. Одговарајќи на новинарски прашања по состанокот на Советот за финансиска стабилност дали банките ќе отворат во понеделник, Томопулос кус одговори „Не“.
Грчки финансиски извор за Reuters рекол дека во понеделник затворена ќе остане и Атинската берза. Гувернерот на грчката централна банка посочи дека новото соопштение за одлуката ќе биде објавено по состанокот на владата кој се одржа во неделата навечер. Членовите на грчкиот Совет за финансиска стабилност по состанокот не сакаа да кажат никакви поединости за разговорите или евентуално донесените мерки.
Европската унија и Европската централна банка го предизвикаа овој потег, изјави подоцна премиерот Алексис Ципрас и додаде дека не се откажува до референдумот кој е закажан за 5-и јули, следната недела.
„Одбивањето на барањето на грчката влада накусо да ѝ се продолжи траењето на програмата (за надворешна финансиска помош –з.м.), е чин без преседан според европските стандарди и го доведува во прашање правото на суверен народ на одлучување“, рече Ципрас во телевизиското обраќање до нацијата во неделата навечер.
„Поради таа одлука на ЕЦБ, денеска морав да ги ограничам средствата достапни за грчките банки и ја принудив грчката централна банка да предложи затворање на банките и ограничување на износите кои може да се подигнат“, одаде премиерот.
Не кажа колкав период банките ќе бидат затворени, ниту колку ќе трае ограничувањето за движењето на капиталот, но медиумите повикувајќи се на упатени извори велат дека „препораката е тоа да биде шест дена“, односно до референдумот.
Ципрас рече дека новото барање за продолжување на сегашната програма за надворешна финансиска помош која истекува на 30-ти јуни, им го испратил на челниците на еврозоната, на Европската централна банка, на Европската комисија, Европскиот парламент и на Советот на Европската унија.
„Го чекам нивниот итен одговор на основното демократско барање…. Едно е сигурно:одбивањето на кусото продолжување и обидите да се поништи демократската процедура се длабоко навредливи и срамотни за европската демократска традиција“, реле Ципрас и додаде дека задоволувањето на тоа барање бои можело ЕЦБ да ја поттикне повторно да ја осигури ликвидноста на грчките банки.
Од ЕЦБ претходно во неделата, поради остриот скок во подигнувањето на готовината од грчките банки, го замрзна нивното на итната помош за ликвидност достапна за грчките банки. Ципрас рече дека банкарските влогови, платите и пензиите во Грција и натаму се сигурни и ги повика Грците да останат смирени.
Неговиот претходник на премиерската должност сага лидер на опозицијата Антонис Самарас, изјави во неделата дека Ципрас би требало да се откаже од референдумот и да состави влада на националното единство. „Нашата земја треба да остане во срцето на Европа и на еврозоната. Ципрас мора да и продолжи преговорите, Доколку тоа не може да го стори сам, тогаш нека се обиде да добие сенационален консензус“, рече водачот на конзервативците.
Неколку стотици противници на мерките за штедење се собраа во неделата пред зградата на парламентот во Атина и извикуваа пароли против Европската унија и Меѓународниот монетарен фонд. Протестот започна пред на канцеларијата на Европската комисија во грчката престолнина. Центарот на Атина е прекриен со летоци на коишто пишува „Подобро драхмата отколку понижување“ и „Не сме должни, нема да продаваме, нема да платиме“.
Истовремено грчкото министерство за надворешни работи соопшти дека во понеделник од рано утрото министерот Никос Коѕиас ќе има состаноци со амбасадорите на земјите членки на Европската унија, на САД, Русија, Кина и Израел и притоа ја објави сатницата на преговорите.
Шефот на грчката дипломатија има редовни средби со амбасадорите на споменатите земји, но медиумите истакнуваат дека вакви интензивни дипломатски консултации одамна немало. Дипломатски извори додале дека средбите се во врска со најавениот резултати, но оти други детали грчката страна не најавила./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Бугарија го воведе еврото
Бугарија го воведе еврото на полноќ, станувајќи 21-ва европска земја што ја користи единствената европска валута.
По дваесет години членство во Европската Унија, Бугарија го напушти левот, својата национална валута од крајот на 19 век, на полноќ по локално време.
Последната земја што ја усвои европската валута беше Хрватска на 1 јануари 2023 година.
Очекувања и стравувања
Софија се надева дека ова ќе ги зајакне економските врски со другите земји-членки, но бугарските граѓани стравуваат дека преминот кон новата валута би можел да доведе до нагло зголемување на цените во веќе нестабилен политички контекст.
Со влегувањето на Бугарија, земја со население од околу 6,4 милиони, бројот на Европејци што го користат еврото се зголемува на над 350 милиони, пренесуваат медиумите во регионот.
Регион
На новогодишната ноќ: Дали објектите во Банско и нивните клиенти се подготвени за новата валута?
Стотици туристи ја пречекуваат новата валута и Новата година во зимските одморалишта во Бугарија. Во Банско, кое е едно од омилените места за зимување на Македонците, и Добриниште, прославите почнаа од почетокот на денот.
Колку се подготвени рестораните и персоналот за примената на еврата по полноќ вечерва, со што ќе плаќаат клиентите и дали се очекуваат прекини на Нова Година?
Помалку од четири часа пред почетокот на 2026 година, толку време останува додека еврото влезе во Бугарија. Нема загриженост во угостителската индустрија во Банско, Добриниште и цела југозападна Бугарија. Голем дел од персоналот поминал обука во последните месеци и нема загриженост за враќање на кусур во евра во првите минути од новата година, пишува бугарски „Фокус“.
Не се очекуваат проблеми ниту во однос на клиентите. Тие се снабдиле со готовина за да избегнат проблеми при плаќање со картичка.
Во полни ресторани и таверни во Добриништесе дочекува новата 2026 година. Славениците не ги забораваат предупредувањата за прекин на плаќањата со картички за неколку часа на новогодишната ноќ и велат дека се подготвени за ситуацијата.
„Вечерва ќе славиме со моите пријатели во таверна. Зедовме пари во готово, знаеме дека ќе има проблеми со плаќањето со картичка, па затоа немаме никакви грижи“, изјави Магдалена Балабанова за БНТ.
„Возбудена сум поради новата валута, сигурно немам ништо против неа. Се подготвивме со готовина, па затоа нема проблеми. Ќе ги потрошам левите што ги имам во готово, а потоа во евра“, рече Георги.
Персоналот во објектите е обучен да работи со обете валути, а потребната количина евра во готово им беше доставена на повеќето објекти пред неколку недели.
„Знаеме како да управуваме, да броиме и во лева и во евра. Мислам дека повеќето ќе плаќаат во лева на новогодишната ноќ, а од утре можеби ќе плаќаат во евра“, рече Пламена Николова, келнерка.
„Подготвени сме за плаќања и во лева и во евра. Целиот наш персонал е подготвен, воопшто не се грижиме за враќање во евра. Сè е обучено, тие знаат што да прават. Долго време работиме со странци и немаме никакви грижи“, рече Асен Мавриков, сопственик на таверна.
Во Банско, над 60% од оние што слават имаат однапред подмирени новогодишни пакети. На овој начин, голем дел од туристите нема да мора да плаќаат на самата новогодишна ноќ.
Фото: Depositphot
Регион
Вучиќ: Верувам дека ќе се радуваме на феноменални вести во следните 24 часа
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека имал важни разговори во врска со српската нафтена индустрија со администрацијата во Вашингтон, OFAC и Стејт департментот, како и со унгарскиот премиер Виктор Орбан, пренесува „Н1“.
Подетални информации за тоа што ова значи за Србија и решавањето на санкциите против NIS ќе презентира претседателот утре, според РТС. Претходно денес, Вучиќ им ја честиташе Новата година на граѓаните на Србија и нагласи дека верува дека во следните 24 часа ќе се радуваат на феноменални политички вести.
„Драги граѓани, среќна Нова Година, а во следните 24 часа, верувам дека ќе се радуваме на феноменални политички вести. Работевме напорно, го заслуживме тоа! Да живее Србија“, рече Вучиќ.
Компаниите што беа јавно споменати како можни купувачи на рускиот удел во НИС беа унгарскиот МОЛ и Националната нафтена компанија Абу Даби (АДНОК). Порано во текот на неделата, српската министерка Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ изјави дека и НИС и МОЛ се обратиле до ОФАК, без да ја прецизира содржината на тоа барање.
Санкциите против НИС стапија на сила на 10 јануари, кога ОФАК го додаде НИС на листата на санкции на СДН, а нивното спроведување е одложено осум пати. Последната издадена лиценца истече на 8 октомври 2025 година, според извештајот на самата компанија од Белградската берза. Моментално се работи на обезбедување лиценца што ќе му овозможи на НИС да работи додека конечно не биде отстранета од листата на СДН.
Нафтената индустрија на Србија е во мнозинска сопственост на Русија. „Газпромнефт“ има удел од 44,85 проценти, Србија 29,87 проценти, а „ЈСК Интелиџенс“ 11,3 проценти (исто така дел од групацијата „Газпром“).
Фото: Depositphotos

