Израелската влада, чии министри се собраа во неделата, доцна вечерта објави дека го изгласала нацртот на контроверзниот основен закон за јакнење на еврејскиот карактер на државата Израел на штета на нејзиниот демократски карактер, што се заканува да ја подели владејачката коалиција и да предизвика зголемени тензии во арапската заедница.
 

Израелската влада, чии министри се собраа во неделата, доцна вечерта објави дека го изгласала нацртот на контроверзниот основен закон за јакнење на еврејскиот карактер на државата Израел на штета на нејзиниот демократски карактер, што се заканува да ја подели владејачката коалиција и да предизвика зголемени тензии во арапската заедница.

Според овој нацрт, Израел повеќе не е дефиниран во основните закони коишто служат како Устав, како „еврејска и демократска“, туку како „национална држава на еврејскиот народ“, со што според противниците се отвора патот за институционализација на дискриминацијата кон израелското арапско малцинство.

На гласање пред членовите на владата на премиерот Бенјамин Нетанјаху беа поднесени две варијанти, на иницијатива на најдесната фракција во коалицијата. Првата ја претставува Зеев Елкин од Ликуд, а втората ја претставуваа Ајелет Шакед од Дом на еврејскиот народ и Јатрив Левин од Ликуд.

Во документот кој ќе биде доставен на разгледување на Кнесетот (парламентот), се потврдува статусот на Израел како држава на еврејскиот народ, а Евреите како единствениот народ кој има право на национално определување во нејзините рамки. „Израел е национална држава на еврејскиот народ. Тука секој граѓанин има еднакви индивидуални права, и ние инсистираме на тоа, но само еврејскиот народ има национални права – знаме, химна, право на секој Евреин да имигрира во оваа земја, и други национални симболи. Сево ова му е доделено само на нашиот народ во неговата една и единствена држава“, изјави премиерот Бенјамин Нетанјаху.

Во некои од верзиите, коишто исто така ќе му бидат доставени на парламентот и се користени за формулирање на конечниот документ, законот за еврејската држава имплицира, според израелските медиуми, одземање на официјалниот статус на арапскиот јазик, што тој во моментов го има заедно со хебрејскиот. Друга контроверзна ставка е институционализацијата на еврејското религиозно право, еврејската традиција, како „извор на вдахновението“ за современото креирање на законите.

Против иницијатива, којашто е прифатена благодарејќи на доминацијата на десницата во владиниот кабинет, истапија сите министри центристи, меѓу нив и од Јеш Атид. Оваа партија којашто ја има најбројната пратеничка група во Кнесетот, теоретски може да ја растури владејачката коалиција и да предизвика распишување предвремени избори.

„Наместо да ги обедини луѓето, законот прави нивни поделби, а со цел да се придобијат гласовите на делумните избори за Ликуд (партијата на премиерот Нетанјаху). Ја поддржуваме идејата за законот, но не во таа форма и не во ова време“, напиша на социјалната мрежа Facebook лидерот на Јеш Атид, инаку министер за финанси, Јаир Лапи. Првото читање на законот во парламентот е закажано за среда.

Нацрт законот, покрај негодувањето на пратениците и министрите од центарот и левицата поради институционализирањето на дискриминацијата на израелското арапско малцинство, предизвика и критики од страна на Главниот обвинител Јехуда Вејнстејн, кој е и правен советник на владата, според кого законот го слабее демократскиот карактер на Израел. Министерката за правосудство, Ципи Ливни, минатата седмица успеа да го одложи гласањето.

Петтина од осуммилионското население на Израел се Арапи, кои имаат еднакви граѓански права со еврејското мнозинство, вклучително и правото на гласање, но често се жалат дека дефакто се дискриминирани и се третирани како „граѓани од втор ред“, откако израелските власти им ја одзедоа речиси целата земја на арапските општини за да ги населат еврејските имигранти. Идентификувајќи се себе со Палестинците, многу од нив за залагаат и се борат не само за зголемување на нивниот статус во израелското општество, туку и за одбрана на правата на сонародниците коишто живеат на окупираните територии. На враќање во своите домови претендираат, исто така, и милиони Палестинци раселени по светот, побегнати во различни периоди од создавањето на современата држава Израел.

Израелските Арапи го осудија „впишувањето на расизмот, веќе присутен на улиците, во законот и во срцето на политичкиот систем“, рече Маџд Кајала од Адалах – Правосудниот центар за заштита на правата на арапското малцинство. „Демократијата гарантира дека сите граѓани имаат исти права и се еднакви во очите на државата, но оваа расистичка модификација воведува разлики врз основа на вероисповедта“, додаде./крај/мф/сн

Извор: Макфакс