Економија
Ангеловска-Бежоска учествуваше на Годишниот форум на Виенската иницијатива

Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, учествуваше на Годишниот форум на Виенската иницијатива како член на Надзорниот одбор, во кој ги претставува шесте земји од Западен Балкан. Настанот се одржа телеконференциски и претставуваше одлична можност за заедничка дискусија на регулаторите на банкарските системи во Централна, Источна и Југоисточна Европа (ЦИЈЕ), финансиските институции и меѓународните финансиски институции за влијанието на корона-кризата врз економиите од нашиот регион.
На Форумот најпрвин беа презентирани видувањата на Меѓународниот монетарен фонд по што учесниците, вклучително и мултилатералните банки за развој и институциите на Европската Унија (ЕУ), ги презентираа своите досегашни мерки и натамошните планови за економски одговор на влијанието од корона-кризата.
Од Европската комисија беа претставени пакет-мерките кои овозможуваат исклучителна фискална поддршка за компаниите, домаќинствата и здравствениот сектор, зголемена флексибилност при примена на банкарската регулатива преку пакетот регулаторни измени усвоен во април, релаксирање на правилата за државна помош, како и поддршка на пазарите на труд преку обезбедување средства од ЕУ за програми за привремени вработувања. Закрепнувањето на економијата ќе биде поддржано и од предложениот нов буџет на ЕУ и со Инструментот за закрепнување, преку кој се овозможува поддршка во вкупен износ од 750 милијарди евра.
Беа претставени и пакет-мерките за солидарност на Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), со кој се предвидува во текот на оваа и следната година севкупната своја активност таа да ја посвети на справување со кризата. Од страна на ЕБОР се планира финансирање од речиси 21 милијарда евра и активирање на програмата за обезбедување краткорочна ликвидност на клиентите, што веќе е зголемена од 1 милијарда на 4 милијарди евра. ЕБОР значително ја зголемува и поддршката за прекуграничната трговија. Тоа го остварува со својата Програма за поддршка на трговијата и овозможување брз советодавен одговор на предизвиците со кои се соочуваат земјите при справувањето со кризата.
Како што беше презентирано на Форумот, во текот на следните петнаесет месеци, за справување со здравствените, економските и социјалните шокови, Групацијата на Светската банка ќе обезбеди финансиска подршка во вкупен износ до 160 милијарди американски долари, при што дел од средствата ќе бидат наменети за поддршка на земјите од Виенската иницијатива.
На Форумот беше претставен и Паневропскиот гарантен фонд од 25 милијарди евра, кој во текот на минатиот месец го воспостави Групацијата на Европската инвестициска банка (ЕИБ) за да ја зголеми својата поддршка за реалната економија, со фокус на малите и средните компании. Покрај тоа, ЕИБ издвои и 1,7 милијарда евра за финансиска поддршка на економиите од Западен Балкан, како и 6 милијарди евра за поддршка на здравствените услуги и на истражувачките и развојните проекти во сферата на критичната здравствена инфраструктура и опрема.
Претставниците на прекуграничните деловни банки присутни во ЦИЈЕ истакнаа дека и натаму ќе бидат активни во регионот, при што ги поздравија мерките што ги преземаат носителите на политиките. Истовремено, тие ја истакнаа важноста на ефикасното управување со капиталот и ликвидноста и изразија подготвеност за натамошен дијалог со меѓународните финансиски институции, со цел соработка во обезбедувањето финансиски производи потребни за справување со кризата.
Претседателот на Надзорниот одбор на Европската централна банка, Андреа Енрија, истакна дека сега позицијата на банките, како во однос на капиталот така и во однос на ликвидноста, е посилна во споредба со глобалната финансиска криза од 2008 година. Како што истакна тој, кај банките има зголемено кредитирање во првиот квартал од годината, а критериумите за кредитирање по избувнување на корона-кризата се помалку затегнати отколку за време на претходната криза пред речиси дванаесет години.
Гувернерката Анита Ангеловска-Бежоска активно учествуваше во дискусијата на Форумот, при што беше истакната и подготвеноста на нашата централна банка да учествува во димензионирањето на натамошните активности за справување со корона-кризата, како и во активностите за идентификување механизми за поддршка на иновациите, развивањето на финансиските системи и решавање на нефункционалните кредити.
Учесниците на настанот се согласија дека како и во 2009 година, кога беа актуелни предизвиците од глобалната финансиска криза, Виенската иницијатива и сега треба интензивно да презема активности за развивање на дијалогот и соработката меѓу нив, со цел да се намали влијанието на актуелната криза врз европските економии во развој. Притоа беше искажана подготвеност и решеност за проширување на Виенската иницијатива и со други земји од Европа, како и со вклучување други заинтересирани страни од финансискиот сектор.
Истовремено, учесниците ја поддржаа и одлуката за формирање работна група за поттикнување конструктивен дијалог помеѓу деловните банки кои работат во ЦИЈЕ и меѓународните финансиски институции во однос на потребите на пазарот и карактеристиките на инструментите, со цел поддршка на корпоративниот сектор за време и по завршување на пандемијата на Ковид-19.
Минатата година гувернерката Ангеловска-Бежоска беше избрана за член на Надзорниот одбор на Виенската иницијатива како претставник на шесте земји од регионот на Југоисточна Европа кои сѐ уште не се членки на ЕУ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Економија
Лабудовиќ: Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа

Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа. Ваква порака упати заменик-министерот за енергетика, рударство и минерални суровини, Мирослав Лабудовиќ, кој ги предводеше македонската делегација на 11. министерска средба на Советодавниот совет за Јужниот гасен коридор (SGC) и на 3. министерска средба на Советодавниот совет за зелена енергија, што се одржаа во Баку, Азербејџан.
„До крајот на годината почнуваме со изградба на нов гасовод кон Грција, што ќе нè поврзе со Трансјадранскиот гасовод и ќе овозможи директен пристап до алтернативни извори на снабдување“, истакна Лабудовиќ во своето обраќање. Тој нагласи дека ова не е само инфраструктурен проект, туку клучен чекор за зацврстување на позицијата на Северна Македонија како сигурен партнер во европските енергетски стратегии.
На маргините на конференцијата заменик-министерот Лабудовиќ и раководителот на секторот нафта и гас во Министерството за енергетика, Горан Николовски, остварија средби со претставници од Азербејџан, ЕУ и со членови на присутните делегации од 24 земји, 7 меѓународни финансиски институции и 42 енергетски компании, со кои во фокусот на разговорите беа унапредување на соработката во областа на природниот гас, обновливите извори и борбата со метанските емисии.
„Гасната соработка со Азербејџан е директен придонес за намалување на зависноста и обезбедување алтернативни извори на снабдување со цел стабилност на европскиот пазар. Северна Македонија е подготвена да биде дел од решението“, заклучи Лабудовиќ.
Од Министерството потсетуваат дека Јужниот гасен коридор беше инициран од Европската комисија во 2008 година како дел од напорите за намалување на зависноста на Европа од рускиот гас и зголемување на диверзификацијата на снабдувањето.
Коридорот од Азербејџан до Европа ги вклучува SCPX, TANAP и TAP, со вкупна инвестиција од речиси 35 милијарди американски долари. Главниот извор на снабдување е гасното поле Шах Дениз во Каспиското Море.
Економија
Годишен раст на зелените кредити од 8,5 отсто заклучно со 2024 година

Податоците за зелените кредити доставени од банките покажуваат раст во четвртиот квартал од 2024 година. На крајот на декември 2024 година, растот на зелените кредити во однос на истиот период лани изнесува 2,3 милијарди денари, или 8,5%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога започна прибирањето и објавувањето на овие податоци, зелените кредити се зголемени за 4 пати. Зелените кредити се заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што се инвестициите во нова еколошка технологија.
Според податоците на Народната банка, на крајот од четвртото тримесечје од 2024 година, состојбата на зелените кредити во билансите на банките изнесува 29.177 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Зелените кредити одобрени на компаниите, коишто на крајот на 2024 година изнесуваат 28.032 милиона денари, преовладуваат во вкупното зелено кредитно портфолио на банките.
Уделот на зелените во вкупните кредити на крајот на 2024 година изнесува 6%, што е речиси тројно зголемување во однос на крајот на 2019 година, кога изнесувале 2,2%.
Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки.
За таа цел, Народната банка на својата веб-страница од 2022 година почна да објавува и квартални податоци за кредитите за зелено финансирање одобрени на домаќинствата и нефинансиските друштва, коишто можете да ги најдете на следнава врска: https://www.nbrm.mk/podatotsi_i_pokazatieli_za_bankarskiot_sistiem_na_riepublika_makiedonija.nspx
Економија
Димитриеска-Кочоска: Сметководство со примена на меѓународни стандарди за поголема конкуреност на компаниите и развој на економијата

Министерството за финансии во соработка со Институтот на сметководителите и овластените сметководили работи активно на унапредување на сметководствената професија и нејзино издигнување на повисоко ниво. Ова го порача министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, која се обрати на Втората регионална конференција на сметководителите и овластените сметководители во РС Македонија.
„Стручноста, професионалноста и одговорноста на професијата сметководител е клучната алатка во анализата на сите податоци, кои се основа за донесување прави деловни одлуки. Професионалниот и одговорен сметководител има исклучително значајна улога во составувањето и потпишувањето на годишната сметка, финансиските извештаи и даночните пријави, кои ја имаат клучната улога за државата. Оттука, важна улога има Институтот на сметководителите и овластените сметководители во унапредување и издигнување на сметководствената професија и градење сметководство со примена на прифатени стандарди во развиените земји, кои влијаат на конкурентноста на домашните компании и можност за соработка со компаниите на глобално ниво“, рече министерката и упати на значењето на сметководителите, кои се финансискиот крвоток на компанијата и дека нивните вештини носат до развој на компаниите и развој на целокупната економија.
Таа посочи дека се работи на нов закон за сметководили, кој е во линија со барањата на европското законодавство, односно Директивата за корпоративно известување за одржливост и добрите меѓународни практики и стандарди, како и на примена на ESG-стандардите (Environmental, Social, Governance), односно животна средина, општествена одговорност и управување, кои претставуваат темел за градење одржлив бизнис, а кои стануваат сè поактуелни.
Конференцијата се одржа во Скопје во организација на Институтот на сметководителите и овластените сметководители.