Култура
Започнува „Џифони Македонија“ – препуштете се на магијата на филмот и креацијата
„Задоволство ми е што стигнаме до 8.издание на „Џифони Македонија“, во кое преку онлајн-врска да придонесеме духот на Џифони да влезе во нивните домови, а и кај 50 млади од 12 држави надвор од Македонија, кои ќе се дружат со нашите џифонци. Ова издание го направивме, хибридно. За среќа, го имаме летното кино „Мирно лето“ на Кинотеката, кое периодов стана култно, но главната програма ќе биде онлајн. Благодарение на поддршката на ОБСЕ, добивме платформа – отворена врата за младите да ги споделат своите идеи на едно место“, рече Дарко Башески, извршен директор на „Џифони Македонија“, на отворањето на фестивалот синоќа.

Почетокот на фестивалот беше означен со италијанскиот филм „Мојот брат брка диносауруси“.
Преку видеоврска на отворањето учествуваа и 15 млади од Џифони кои заедно со директорот и основач на „Џифони Италија“, Клаудио Губитози.
„Многу сум среќен што ве гледам сите присутни. Во оваа необична година во која на патот ни излегоа нови предизвици, се охрабривме и направиме одлично 50.издание и покрај потешкотиите со кои се соочи светот годинава. Овогодишното искуство ни отвори нови хоризонти, не можевме да замислиме дека ќе треба да измислуваме нови начини да се доближиме до нашите учесници. Активностите на јубилејното издание ќе траат до крајот на година. Ви посакувам успешен фестивал“, рече Губитози.
Присутните ги поздрави италијанскиот амбасадор во земјава, Карло Ромео, за кого ова е последно издание на фестивалот, зашто му завршува мисијата во Македонија.
„Среќен сум што сум овде со вас, но чувствата се измешани, зашто ова е мој последен „Џифони Македонија“ како амбасадор. Во овие четири години работевме на многу проекти, на промоција на италијанскиот јазик и култура, а „Џифони“ е еден од оние проекти со кои сите може да се пофалиме како успешен проект, бидејќи „Џифони Македонија“ е среќна оаза, која има италијанско потекло, но меѓународен дух и пренесува важни пораки до младите“, рече Ромеро.
Џифонци нестрпливо го очекуваат почетокот на работилниците на кои ќе учествуваат од денеска па во наредните четири дена. Најмладите учесници – јуниорите ќе започнат со ликовната работилница каде секој може да ја испроба својата креативност и да научи нешто ново за сликарските тајни и техники. Годинава, оваа работилница е фокусирана на креации инспирирани од планетата Земја, а ќе ја води академската сликарка Моника Мотеска. Филмската музика ќе биде во фокусот на музичката работилница, што ќе ја модерира виолинистката и писателка Лада Шоптрајанова-Петровска. Таа ќе ги води учесниците низ дела од класичната музика користени во филмовите, но и низ музика специјално напишана за филм и низ други интересни теми и музички дела.
Едукативниот центар за компјутерско образование „Едуфронт“ од Скопје ќе ја одржи работилницата „Програмирање со Scratch“. „ПрограмИграм во Scratch“ младите учесници во текот на петдневната работилница ќе се воведат во програмирањето со најинтуитивниот програмски јазик Scratch. Денеска се одржа и еднодневна работилница за готвење под менторство на Бранко Попоски, а во соработка со „Балкан синема ситис“.
Кадетите и сениорите ќе имаат прилика да работат на теми од фотографијата, анимацијата, дигиталниот дизајн. Професионалниот фотограф со долгогодишно искуство, Роберт Јанкулоски ќе ги воведе џифонци во уметноста која крие многу тајни. Поетесата Елена Пренџова ќе ја раководи работилницата за креативно пишување. Таа ќе има за цел да ја разбуди имагинацијата и креативноста на учесничките и учесниците, да ги носочи и да ги охрабри да го искористат својот креативен капацитет во креирање авторски текстови напишани според соодветна задача, како и да ја поттикне нивната љубов и навика кон читањето и книжевната уметност воопшто.
Со едноставни апликации и со својата богата имагинација учениците ќе создадат кратки анимирани филмови на работилницата што е под менторство на Крсте Господиновски, професор по анимација на Факултетот за аудиовизуелни уметности ЕСРА и режисер на анимирани филмови.

Еден од најпознатите илустратори и стрип-цртачи во Македонија, Михајло Димитриевски-Тхе Мичо, ќе им открие на учесниците неколку брзи техники и трикови за создавање уникатни цртани ликови. Домашната јавност најмногу го препознава по илустрациите на омилените детски ликови Петко, „Светот на Биби“, а во светот полудуваат по неговите цртежи на ликовите од популарната серија „Игра на троновите“.
Работилницата за графички дизајн ќе ја води Ладислав Цветковски, професор на Факултетот за ликовна уметност во Скопје. Со оваа работилница учесниците ќе имаат можност да научат како визуелно да комуницираат, дури и во услови со ограничени материјални и технички ресурси и како со помош на бесплатната платформа Canva да креираат постови за социјалните мрежи.
Кадетите и сениорите денеска ќе имаат мастер-клас со режисерот Леон Ристов, автор на филмот „Ќе му се јавам на татко ти“ од 18 часот. Неговиот краток филм влезе во програмата на Сараевскиот филмски фестивал. А еден час подоцна следува Мартин Чичовски кој ќе разговара на тема – како одлучивме да снимиме серија? Станува збор за група средношколци учесници на „Џифони Македонија“, кои летово снимија своја серија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

