Свет
ОН: Иранските резерви на ураниум се 12 пати поголеми од дозволените
Иран има складирано дванаесет пати поголемо количество ниско збогатен ураниум од законската граница дозволена според нуклеарниот договор од 2015 година, соопшти во средата Меѓународната агенција за атомска енергија (ИАЕА).
Агенцијата за нуклеарно набљудување на ОН ги презентира своите откритија во доверлив документ дистрибуиран до земјите членки, до кој дојдоа и новинските агенции.
„ИАЕА соопшти дека на 2 ноември Иран имал резерва од 2.442,9 кг ниско збогатен ураниум за разлика од 2.105,4 кг пријавени на 25 август. Нуклеарниот договор што Иран го потпиша во 2015 година со светските сили му дозволи да чува резрва само 202,8 кг“, објави „Ал џезира“.
Иран продолжи да збогатува ураниум до чистота до 4,5 отсто, според извештајот на ИАЕА, со што го крши прагот од 3,67 отсто дозволен според Заедничкиот сеопфатен план за акција (JЦПОА) или иранскиот нуклеарен договор, договорен со посредство на Барак Обама.
ИАЕА во својот извештај наведе дека објаснувањата на Техеран за присуството на нуклеарен материјал откриен на непријавена локација во Иран не се веродостојни. Иако иранските власти ѝ доставија на ИАЕА некои информации за непријавената нуклеарна локација, Агенцијата го извести Иран дека продолжува да смета оти одговорот на Иран не е технички веродостоен, се вели во извештајот.
„Потребно е целосно и навремено објаснување од Иран во врска со присуството на честички од ураниум од антропогено потекло на локација во Иран, што не е пријавена на Агенцијата“, додаде ИАЕА.
ИАЕА сè уште ги анализира примероците земени во септември од две осомничени поранешни нуклеарни локации во Иран, кои беа отворени за инспекторите оваа година“, објави Би-би-си во четвртокот.
Сателитските снимки објавени кон крајот на минатиот месец покажуваат дека Иран неодамна почнал градежен проект на својата нуклеарна локација Натанц. „Асошиетед прес“ на 28 октомври објави дека Техеран почнал да гради „нов или преработен пат кон југот на Натанц, кон поранешен полигон за безбедносните сили во објектот за збогатување. Новинската агенција цитира слики од „Планет лабс“, со седиште во Сан Франциско.
Веста за градежниот проект следуваше кусо откако шефот на Организацијата за атомска енергија на Иран (АЕОИ), Али Акбар Салехи, за иранските државни медиуми на 8 септември изјави дека властите ја заменуваат надземната сала за производство на нуклеарно оружје на Натанц – уништена во експлозијата на 2 јули – со подземна напредна постројка за склопување центрифуги во планините околу Натанц.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Фајненшл тајмс“: Крај на една ера, Лагард се повлекува од функцијата
Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, би можела да се повлече од таа позиција пред крајот на нејзиниот осумгодишен мандат во октомври, објави „Фајненшл тајмс“ (FT), наведувајќи дека нејзиното заминување би можело да се случи пред претседателските избори во Франција.
Британскиот весник, повикувајќи се на неименуван извор запознаен со нејзините планови, наведува дека Лагард сака да ја напушти својата функција пред изборите во Франција, за да можат францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц да се договорат за нејзиниот наследник.
Не е прецизирано кога евентуално би можела да се пензионира.
Портпаролката на Европската централна банка објави дека „претседателката Лагард е целосно посветена на својата мисија“ и дека не донела никаква одлука во врска со завршувањето на нејзиниот мандат.
Според Блумберг, европските влади ја разгледуваат можноста за забрзан избор на наследник со цел да се избегне сценарио во кое евентуална крајно десничарска влада во Франција би одлучила за ова по изборите во 2027 година.
Членката на Извршниот одбор на ЕЦБ, Изабел Шнабел, и претседателот на Бундесбанк, Јоаким Нагел, се споменуваат како можни кандидати.
„Фајненшл тајмс“ исто така пишуваше во мај 2025 година за можноста за нејзино предвремено заминување, наведувајќи дека таа е во преговори за преземање на функцијата на чело на Светскиот економски форум, додека ЕЦБ потоа објави дека е решена да го заврши својот мандат.
Макрон, кој веќе отслужи два последователни мандати, не може повторно да се кандидира во 2027 година според сегашните правила.
Тврдењата на „Фајненшл тајмс“ дојдоа една недела откако гувернерот на Банката на Франција, Франсоа Вилерој де Гало, објави дека ќе се повлече во јуни оваа година, пред крајот на неговиот мандат, што ќе му овозможи на Макрон да именува наследник пред претседателските избори.
Мандатот на Кристин Лагард на чело на ЕЦБ трае до 31 октомври 2027 година.
Пред да дојде на чело на таа институција, таа беше генерален директор на Меѓународниот монетарен фонд од 2011 до 2019 година, а претходно ја извршуваше функцијата министер за финансии на Франција.
Свет
Белорусија не брза да се приклучи на „Советот за мир“: одлуката во согласност со Русија
Одлуката на претседателот на Белорусија Александар Лукашенко да не присуствува на првиот состанок на таканаречениот „Совет за мир“ отвори нова рунда толкувања на односот на Минск со иницијативите што доаѓаат од Вашингтон, но и прашањето до кој степен Белорусија самостојно креира надворешнополитички потези во чувствителни геополитички околности.
Лукашенко ги наведе „итните обврски“ како формална причина, но набргу потоа објави дека има намера да се договори за оваа тема со рускиот претседател Владимир Путин. Овој разговор, како што се очекуваше, би можел да се одржи на 26 февруари во Минск, за време на седницата на Врховниот државен совет на Федералната држава Русија и Белорусија. анализираат медиумите.
Според написите, пораката од Минск се толкува како демонстрација на лојалност кон сојузот со Москва. Според достапните информации, белорускиот лидер му го објаснил својот став на државниот секретар на Федералната држава Сергеј Глазјев, нагласувајќи дека Белорусија ќе соработува со „Советот за мир“ исклучиво во координација со Русија.
Ваквата формулација не е случајна. Москва сè уште не дефинирала конечна позиција за форматот на потенцијалното учество на американскиот претседател Доналд Трамп во оваа иницијатива, па секој независен чекор од Минск би можел да се протолкува како отстапување од заедничката линија.
Во последните години, Лукашенко често беше предмет на критики во руската јавност за неговиот таканаречен „мултивекторски“ пристап – неговите напори да го зачува стратешкиот сојуз со Москва и да ги одржи комуникациските канали со Западот.
Посетата на специјалниот претставник на САД, Кит Келог, на Минск во јуни 2025 година, телефонскиот разговор на Лукашенко со Трамп пред самитот во Анкориџ, како и поканата на американскиот претседател да ги посети САД со своето семејство, дополнително ги поттикнаа шпекулациите за можно затоплување на односите.
Белорусија е под силен притисок од западните санкции, а секое олеснување или укинување на ограничувањата би отворило простор за економски одмор и нови инвестициски текови.
Одлуката на Лукашенко да го одложи учеството и да чека помирување со Москва изгледа како прагматичен избор. Минск, според сите извештаи, оцени дека зачувувањето на единството во рамките на Федералната држава е приоритет, дури и по цена на привремено дистанцирање од форматот што потенцијално би можел да отвори нови дипломатски канали.
Одговорот на прашањето дали Белорусија активно ќе учествува во работата на „Советот за мир“ во иднина ќе зависи првенствено од заедничката проценка на Москва и Минск – но и од пошироката динамика на односите меѓу големите сили, во кои помалите сојузници мора внимателно да го мерат секој чекор, пишува „Политика“
Свет
Мерц: Не можам да верувам дека целата сала во Минхен стана на говорот на Рубио, јас не би
Германскиот канцелар Фридрих Мерц негодуваше поради овациите што ги доби американскиот државен секретар Марко Рубио на Минхенската безбедносна конференција, велејќи дека неговиот говор всушност бил политиката на Доналд Трамп во „попријателски пакет“, пренесува дпа.
„Не бев во салата, а дури и да бев, тешко дека ќе станев“, рече Мерц во политичкиот подкаст „Machtwechsel“, кој ќе биде објавен во целост подоцна денес. Мерц истакна дека говорот на Рубио не бил толку конфронтациски како оној што го одржа потпретседателот на САД Џеј Ди Венс на истата конференција минатата година. Сепак, тој додаде дека неговата содржина е сепак одраз на политиката на претседателот Трамп, само во „попријателски пакет“.
Канцеларот ја објасни реакцијата на публиката со фактот дека присутните беа задоволни што пред нив стоеше Американец кој сè уште им се обраќаше како пријатели.
„Тоа само по себе предизвика одредена емоција. Тоа не би било доволно за мене, но очигледно беше доволно за публиката“, рече Мерц.

