Свет
Најлошото допрва доаѓа, алармантно предупредување на научниците за клима
Недостиг на вода, глад, исчезнување на одредени видови животни и растенија, животот на Земјата, неизбежно ќе се трансформира со климатските промени за 30 години или дури и порано, се предупредува во извештајот на ООН.
Нацрт-извештајот, напишан од стотици научници од Меѓународниот панел за климатски промени, осцилира помеѓу апокалиптичниот тон и надежта што им се дава на луѓето да ја променат својата судбина со непосредни и драстични мерки.
Извештајот за проценка на 4.000 страници е многу поалармантен од претходниот од 2014 година. Иако неговите главни заклучоци нема да се променат, тој нема да биде официјално објавен дури до февруари 2022 година, откако ќе биде одобрен со консензус од 195 земји-членки.
Без оглед на стапката на намалување на емисиите на стакленички гасови, разорните ефекти на затоплувањето врз природата и човештвото ќе се забрзаат и ќе станат болно опипливи дури и пред 2050 година, предупредуваат научниците.
„Животот на Земјата може да се опорави од големите климатски промени со развивање во нови видови и создавање нови екосистеми“, се забележува во техничкото резиме на Извештајот.
„Најлошото допрва следува, со многу повеќе импликации по животот на нашите деца и на нашите внуци отколку на нас“, тврдат научниците.
Ефектите се сериозни и ќе бидат посилни, дури и ако се намалат емисиите на СО2.
За некои животни и видови на растенија може да биде дури и доцна.
„Ненадејните загуби се зголемуваат во сите системи за производство на храна“, се вели во извештајот, посочувајќи ги климатските опасности како главен двигател.
Според предвидувањата, повеќе од 80 милиони луѓе би можеле да умрат од глад до 2050 година, 130 милиони би можеле да западнат во екстремна сиромаштија во рок од десет години, а стотици милиони жители на крајбрежните градови ќе бидат загрозени од почести поплави предизвикани од покачување на нивото на морето, што пак ќе доведе до значителни миграции.
Извештајот исто така ја нагласува опасноста од каскадни ефекти. Некои региони (Источен Бразил, Југоисточна Азија, Централна Кина) може да бидат погодени од три или четири истовремени временски непогоди или дури и повеќе: топлина, суша, циклони, пожари, поплави, болести пренесени од комарци.
Но и покрај алармантните заклучоци, во извештајот сепак постои доза на надеж. Човештвото сè уште може да ја насочи својата судбина кон подобра иднина.
„Потребна ни е радикална трансформација на процесите и однесувањето на сите нивоа: поединци, заедници, компании, институции и влади“, се тврди во извештајот.
„Треба да ги редефинираме нашиот начин на живот и потрошувачката“, сметаат научниците.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Трамп: САД ќе го преземат Гренланд „на полесен или на потежок начин“
Американскиот претседател, Доналд Трамп, повторно се закани со преземање на Гренланд, порачувајќи дека САД ќе го сторат тоа „на полесен или на потежок начин“, без оглед на ставот на Данска.
„Ќе преземеме нешто во врска со Гренланд, им се допаѓало тоа ним или не, затоа што ако ние не го направиме тоа, Русија или Кина ќе го преземат Гренланд, а ние не сакаме Русија или Кина да ни бидат соседи“, изјави Трамп, одговарајќи на новинарски прашања.
Тој додаде дека би претпочитал да се постигне договор, но остави отворена закана.
„Би сакал ова да го решиме со договор, знаете, на полесен начин. Но ако тоа не го направиме на полесен начин, ќе го направиме на потежок начин“, рече Трамп.
Trump: "We are going to do something on Greenland whether they like it or not because if we don't, Russia or China will take over Greenland. If we don't do it the easy way we're gonna do it the hard way." pic.twitter.com/Pb29UqBzCC
— Aaron Rupar (@atrupar) January 9, 2026
И покрај предупредувањата од данската премиерка Мете Фредериксен, која неодамна изјави дека американски напад врз Гренланд би значел крај на НАТО, Трамп продолжи да тврди дека ја поддржува Алијансата и тврди дека без неговата политика НАТО не би опстанал.
Идејата за американско преземање на Гренланд датира уште од 2019 година, кога Трамп првпат јавно ја спомена за време на својот прв претседателски мандат. Предлогот и тогаш наиде на брзо противење од данските и гренландските лидери.
Тој повторно ја актуелизираше темата во последните недели, особено по американскиот напад врз Венецуела и апсењето на претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга, настан што ја отсликува сè поофанзивната позиција на Белата куќа.
Во меѓувреме, жителите на Гренланд повеќепати ја изразија својата одбивност да станат дел од САД – според анкета од 2025 година, 85 отсто од населението ја отфрла таа идеја. Истражувањата, исто така, покажуваат дека само 7 отсто од Американците поддржуваат можна американска воена интервенција на територијата.
Свет
(Видео) Продолжуваат протестите во Иран, насилството ескалира
Антивладините протести во Иран се проширија во најмалку 16 градови низ земјата, јавува Би-Би-Си. Последните немири се регистрирани во градот Захедан, на истокот на земјата, во близина на границата со Пакистан. Поради прекинот на интернетот и ограничената комуникација, точниот обем на протестите тешко се утврдува.
Протестите траат од 28 декември и се оценуваат како најраспространети немири во Иран во последните години. Демонстрантите извикуваат пароли против врховниот верски лидер, ајатолахот Али Хамнеи, кого го обвинуваат за лошите економски и општествени услови во земјата. Дел од учесниците бараат и враќање на поранешниот престолонаследник Реза Пахлави, кој живее во егзил и важи за еден од лидерите на опозицијата.
عجب جمعیت بینظیری! دریافتی از هفتحوض تهران، همین حالا ۱۸ دی؛ مردم همراه با شعار «جاویدشاه» شاهد سوختن یک ساختمان حکومتی هستند. فرستنده گفت: «امشب مردم تهران برای فراخوان شاهزاده میلیونی به خیابانها آمدهاند.» pic.twitter.com/MIbbkzssJr
— Amirhossein Miresmaeili (@AmirMiresmaeili) January 8, 2026
Пахлави, син на последниот ирански шах соборен во Исламската револуција во 1979 година, ги повика Иранците да им се приклучат на протестите, исто како и седум курдски политички партии и шест курдски организации за права на жените, кои повикаа и на генерален штрајк.
Покрај антивладините демонстрации, во одредени градови се одржаа и контрапротести во поддршка на власта.
Во меѓувреме, насилството ескалира. Во западниот дел на Иран, во местото Малекшахи, демонстрантите се судриле со припадници на Револуционерната гарда, при што било употребено огнено оружје. Сведоци јавуваат за повредени и загинати лица.
Организациите за човекови права наведуваат дека од почетокот на протестите загинале најмалку 48 демонстранти и 14 припадници на безбедносните сили, додека норвешката организација „Iran Human Rights“ тврди дека бројот на убиени демонстранти достигнал најмалку 51, меѓу кои и девет деца. Иранските власти, пак, соопштија дека во судирите загинале и двајца припадници на безбедносните сили, како и тригодишно девојче.
Поради блокадата на интернетот, банкоматите не функционираат, а дебитните картички се неупотребливи, што предизвика паника и масовно снабдување со основни намирници во некои градови, јавуваат локални извори.
Иранската влада официјално потврди дека вовела интернет-блокада поради „безбедносни причини“, наведувајќи дека работи на постепено обновување на услугите.
Техеран ја обвини администрацијата на САД, во координација со Израел, за мешање во внатрешните работи на земјата и за поттикнување насилство. Иранскиот амбасадор во Обединетите нации во писмо до Советот за безбедност наведе дека ваквите дејствија го загрозуваат меѓународниот мир.
Од друга страна, француската, британската и германската влада во заедничко соопштение остро го осудија убиството на демонстранти и повикаа иранските власти да овозможат слобода на изразување и мирно собирање.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран се соочува со „голема неволја“ и дека САД внимателно ја следат состојбата, предупредувајќи дека Вашингтон би можел да интервенира доколку дојде до масовно убивање на демонстранти.
Во меѓувреме, иранскиот јавен обвинител порача дека учесниците во немирите кои ќе оштетат државна имот или ќе се судрат со безбедносните сили може да се соочат и со смртна казна, согласно иранските закони.
Свет
Трамп ќе го пречека претседателот на Колумбија во Белата куќа на почетокот на февруари
Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, денеска објави дека во првата недела од февруари ќе го пречека колумбискиот претседател Густаво Петро на разговори во Белата куќа.
„Сигурен сум дека ќе биде многу добро и за Колумбија и за САД, но кокаинот и другите дроги мора да бидат запрени пред да влезат во Соединетите Држави“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social.
Зборовите на Трамп претставуваат промена во тонот по месеците остри критики кон Петро и неговата влада, обвинувајќи го колумбискиот претседател дека управува со „фабрики за кокаин“.
Трамп објави дека тој и Петро разговарале по телефон во средата и се согласиле да се сретнат во Белата куќа, но не го прецизираше точниот датум на средбата.
Во изјавите објавени денеска, Петро рече дека Трамп му рекол во телефонски разговор дека размислува за воени операции во Колумбија, што е поврзано со регионалните тензии по американската воена операција во Венецуела.
„Трамп ми рече во телефонски разговор дека размислува за лоши работи во Колумбија. Пораката беше дека тие веќе се подготвуваат, планираат воена операција“, изјави Петро за шпанскиот весник „Ел Паис“, додавајќи дека верува оти заканата е замрзната по разговорот, но призна: „Можеби грешам“.
Петро рече дека Колумбија нема капацитети за воздушна одбрана, но повика на народен отпор во случај на таква воена операција во неговата земја.
Средбата треба да се одржи во време кога односите меѓу САД и Колумбија се обидуваат да се стабилизираат и да се префрлат кон дијалог, и покрај широко распространетите разлики околу политиката за дрога и регионалната безбедност.
фото/депозитфотос

