Економија
Претставници на Народната банка со свои презентации во билатералната фаза за областа „економски критериуми“

Народната банка е активно вклучена во активностите на работните групи по одделни поглавја и области во тековниот процес на билатералната фаза на аналитички преглед на законодавството (англ. screening) со Европската Унија. Во рамките на првиот кластер ‒ Фундаментални вредности, главната економистка, Анета Крстевска и директорката на Дирекцијата за финансиска стабилност и макропрудентна политика при Народната банка, Наташа Андреева учествуваа со свои презентации во билатералната фаза на аналитички преглед за областа „економски критериуми“.
Во делот за макроекономската стабилност, акцентот беше ставен на нејзиното постојано одржување во изминатите децении, како одраз на здравите и претпазливи политики, но и на преземените структурни реформи што ја зголемуваат отпорноста на економијата на шокови. Во однос на ценовната стабилност, беше нагласено дека долги години просечната инфлација е на ниско и стабилно ниво. Исклучок е последнава година, кога повисоката инфлација е глобален феномен, под влијание пред сѐ на фактори на страната на понудата. Но, поради долготрајното делување на овие фактори, инфлацијата станува пораспространета и влијае на инфлациските очекувања, што наметнува потреба од монетарнo затегнување во глобални рамки и кај нас. Поставеноста на монетарната политика на Народната банка во последниот Извештај на Европската Унија беше оценета како соодветна. Исто така, беа презентирани и движењата во надворешниот сектор, при што беше нагласено постојаното одржување на девизните резерви на адекватното ниво, што е особено значајно за централна банка којашто применува стратегија на целење на девизниот курс.
Во делот за финансиската стабилност беше презентиран напредокот во доменот на макропрудентната инфраструктура, остварен со стапувањето во сила на Законот за финансиска стабилност, во август 2022 година. Беше укажано дека со овој закон, постојниот Комитет за финансиската стабилност е законски врамен како меѓуинституционално тело одговорно за спроведување и следење на макропрудентната политика и координирање на активностите за идентификување и следење на системските ризици во финансискиот систем, преземање макропрудентни мерки и управување со финансиската криза. Значајна новина е што Законот им доделува мандат на надлежните органи за преземање макропрудентни мерки за нивните релевантни сегменти, уредувајќи го и макропрудентниот мандат на Народната банка во доменот на банкарскиот сектор и другите надлежности утврдени со закон. Народната банка има водечка улога во креирањето и спроведувањето на макропрудентната политика и во следењето и одржувањето на финансиската стабилност. Беше даден и осврт на структурата на финансискиот систем и на важноста на банкарскиот систем за севкупната финансиска стабилност. Беше истакнато дека банкарскиот сектор добро се справи со ризиците од пандемијата и неговите активности се зголемуваа дури и во тековните услови наметнати од глобалната енергетска криза. Главните столбови на стабилноста на банките се високата и стабилна ликвидност и солвентност.
Поглавјата и областите од првиот кластер се отвораат први, а ќе се затворат последни. Во областа „економски критериуми“ се разгледуваат примената и ефектите од регулативата којашто се спроведува во различни економски подрачја, како и ефектите од спроведувањето одделни политики, стратегии и реформски зафати во економијата. Целта е преку следење на трендовите да се оцени напредок и постепено конвергирање на домашната економија кон функционална пазарна економија и зголемување на способноста за соочување со конкурентните притисоци и пазарните сили во ЕУ.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Економија
Лабудовиќ: Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа

Македонија е подготвена да стане стратешка транзитна точка за гас кон Европа. Ваква порака упати заменик-министерот за енергетика, рударство и минерални суровини, Мирослав Лабудовиќ, кој ги предводеше македонската делегација на 11. министерска средба на Советодавниот совет за Јужниот гасен коридор (SGC) и на 3. министерска средба на Советодавниот совет за зелена енергија, што се одржаа во Баку, Азербејџан.
„До крајот на годината почнуваме со изградба на нов гасовод кон Грција, што ќе нè поврзе со Трансјадранскиот гасовод и ќе овозможи директен пристап до алтернативни извори на снабдување“, истакна Лабудовиќ во своето обраќање. Тој нагласи дека ова не е само инфраструктурен проект, туку клучен чекор за зацврстување на позицијата на Северна Македонија како сигурен партнер во европските енергетски стратегии.
На маргините на конференцијата заменик-министерот Лабудовиќ и раководителот на секторот нафта и гас во Министерството за енергетика, Горан Николовски, остварија средби со претставници од Азербејџан, ЕУ и со членови на присутните делегации од 24 земји, 7 меѓународни финансиски институции и 42 енергетски компании, со кои во фокусот на разговорите беа унапредување на соработката во областа на природниот гас, обновливите извори и борбата со метанските емисии.
„Гасната соработка со Азербејџан е директен придонес за намалување на зависноста и обезбедување алтернативни извори на снабдување со цел стабилност на европскиот пазар. Северна Македонија е подготвена да биде дел од решението“, заклучи Лабудовиќ.
Од Министерството потсетуваат дека Јужниот гасен коридор беше инициран од Европската комисија во 2008 година како дел од напорите за намалување на зависноста на Европа од рускиот гас и зголемување на диверзификацијата на снабдувањето.
Коридорот од Азербејџан до Европа ги вклучува SCPX, TANAP и TAP, со вкупна инвестиција од речиси 35 милијарди американски долари. Главниот извор на снабдување е гасното поле Шах Дениз во Каспиското Море.
Економија
Годишен раст на зелените кредити од 8,5 отсто заклучно со 2024 година

Податоците за зелените кредити доставени од банките покажуваат раст во четвртиот квартал од 2024 година. На крајот на декември 2024 година, растот на зелените кредити во однос на истиот период лани изнесува 2,3 милијарди денари, или 8,5%. Во споредба со крајот на 2019 година, кога започна прибирањето и објавувањето на овие податоци, зелените кредити се зголемени за 4 пати. Зелените кредити се заеми наменети за проекти коишто поддржуваат одржливи, еколошки цели, или цели коишто придонесуваат за зелената транзиција во општеството, како што се инвестициите во нова еколошка технологија.
Според податоците на Народната банка, на крајот од четвртото тримесечје од 2024 година, состојбата на зелените кредити во билансите на банките изнесува 29.177 милиони денари. За споредба, на крајот на 2019 година тие изнесувале 7.176 милиони денари. Зелените кредити одобрени на компаниите, коишто на крајот на 2024 година изнесуваат 28.032 милиона денари, преовладуваат во вкупното зелено кредитно портфолио на банките.
Уделот на зелените во вкупните кредити на крајот на 2024 година изнесува 6%, што е речиси тројно зголемување во однос на крајот на 2019 година, кога изнесувале 2,2%.
Народната банка, препознавајќи ги ризиците од климатските промени на долг рок, зазеде проактивен став и како една од своите стратегиски цели ја постави зголемената свесност за климатските промени и придонесот кон зелената одржлива економија. Преку низа активности, нашата централна банка придонесува за поттикнување на зеленото финансирање, вклучувајќи ги и монетарните мерки.
За таа цел, Народната банка на својата веб-страница од 2022 година почна да објавува и квартални податоци за кредитите за зелено финансирање одобрени на домаќинствата и нефинансиските друштва, коишто можете да ги најдете на следнава врска: https://www.nbrm.mk/podatotsi_i_pokazatieli_za_bankarskiot_sistiem_na_riepublika_makiedonija.nspx
Економија
Димитриеска-Кочоска: Сметководство со примена на меѓународни стандарди за поголема конкуреност на компаниите и развој на економијата

Министерството за финансии во соработка со Институтот на сметководителите и овластените сметководили работи активно на унапредување на сметководствената професија и нејзино издигнување на повисоко ниво. Ова го порача министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, која се обрати на Втората регионална конференција на сметководителите и овластените сметководители во РС Македонија.
„Стручноста, професионалноста и одговорноста на професијата сметководител е клучната алатка во анализата на сите податоци, кои се основа за донесување прави деловни одлуки. Професионалниот и одговорен сметководител има исклучително значајна улога во составувањето и потпишувањето на годишната сметка, финансиските извештаи и даночните пријави, кои ја имаат клучната улога за државата. Оттука, важна улога има Институтот на сметководителите и овластените сметководители во унапредување и издигнување на сметководствената професија и градење сметководство со примена на прифатени стандарди во развиените земји, кои влијаат на конкурентноста на домашните компании и можност за соработка со компаниите на глобално ниво“, рече министерката и упати на значењето на сметководителите, кои се финансискиот крвоток на компанијата и дека нивните вештини носат до развој на компаниите и развој на целокупната економија.
Таа посочи дека се работи на нов закон за сметководили, кој е во линија со барањата на европското законодавство, односно Директивата за корпоративно известување за одржливост и добрите меѓународни практики и стандарди, како и на примена на ESG-стандардите (Environmental, Social, Governance), односно животна средина, општествена одговорност и управување, кои претставуваат темел за градење одржлив бизнис, а кои стануваат сè поактуелни.
Конференцијата се одржа во Скопје во организација на Институтот на сметководителите и овластените сметководители.