Претседателката на Молдавија, Маја Санду, изјави дека би гласала за обединување со Романија доколку тоа прашање некогаш се најде на референдум, нагласувајќи дека за Молдавија станува сѐ потешко да „опстои“ како самостојна држава.

Молдавија, земја со околу 2,4 милиони жители сместена меѓу Романија и Украина, во последните години стана цел на руско хибридно дејствување, вклучувајќи кампањи на дезинформации и манипулации со избори, пишува Политико.

„Ако имаме референдум, јас би гласала за обединување со Романија“, изјави Санду, лидерка на проевропската влада во Кишињев, гостувајќи во британскиот подкаст The Rest Is Politics.

„Погледнете што денес се случува околу Молдавија. Погледнете што се случува во светот. Сѐ е потешко и потешко за мала земја како Молдавија да опстои како демократија, како суверена држава и, секако, да се спротивстави на Русија“, нагласи таа.

Молдавија била дел од Романија од 1918 до 1940 година, кога била анектирана од Советскиот Сојуз. Независност прогласи во 1991 година.

На референдумот одржан во 2024 година, тесно мнозинство граѓани на Молдавија – 50,4 проценти – се изјаснија за членство во Европска Унија. На паралелните претседателски избори, Санду освои втор мандат со околу 55 проценти од гласовите, победувајќи противкандидатка со проруски ставови.

Иако отворено ја изрази својата лична поддршка за идејата за обединување, Санду нагласи дека таа опција во моментов нема мнозинска поддршка во Молдавија, за разлика од членството во Европската Унија, за кое земјата официјално поднесе барање во 2022 година.

Истражувањата на јавното мислење покажуваат дека околу две третини од граѓаните на Молдавија се против обединување со Романија, додека поддршката за таа идеја традиционално е значително поголема во Романија.

Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул изјави дека сојузниците во НАТО мора да соработуваат кога станува збор за безбедноста и дека Гренланд и Данска треба да одлучат за иднината на островот, за кој американскиот претседател Доналд Трамп вели дека треба да им припадне на САД.

Коментарите на Вадефул следеа по средбата со американскиот државен секретар Марко Рубио, во услови на зголемени тензии околу намерите на Вашингтон кон Гренланд, автономен регион на Данска, за која Трамп тврди дека е од витално значење за безбедноста на САД.

Вадефул изјави дека разговорите со Рубио биле пријателски и интензивни и дека ја нагласиле важноста на сојузот меѓу европските земји и САД. Сепак, тој го повтори ставот на други европски политичари, отфрлајќи ја отворената намера на Трамп да ја преземе контролата врз Гренланд, со што им пркоси на сојузниците во НАТО.

„Безбедноста во северниот Атлантик ќе ја зајакнеме само ако работиме заедно, солидарно и обединето“, им изјави тој на новинарите. „Затоа, кога станува збор за прашањата што се однесуваат на Гренланд и Данска, на Гренланд е да одлучи – на луѓето на Гренланд е да одлучат.“

Спорот околу Гренланд ги засили стравувањата во Европа за иднината на НАТО-сојузот, за кој данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека би бил доведен до крај доколку САД го заземат островот.

Вадефул рече дека тој и Рубио се согласиле за важноста на сојузот во напорите да се обезбеди траен мир во Украина, додавајќи дека двајцата се посветени на таканаречените одредби од членот 5 на НАТО-договорот, кои ги обврзуваат земјите членки да ја бранат нападнатата членка.

„И во овој период на неизвесност и кризи, тоа е од пресудно значење. Ова е јасен сигнал до Русија дека не треба да се обидува да го загрози НАТО-сојузот“, изјави тој.

Фото: Depositphotos

Републиканскиот конгресмен Ренди Фајн предложи закон до американскиот Конгрес со кој на САД би им се овозможила анексија на Гренланд и доделување статус на сојузна држава. Со законот, на претседателот Доналд Трамп би му се дале овластувања да започне преговори со Кралството Данска и да преземе чекори за анексија или стекнување на територијата.

Фајн изјави дека е „во интерес на целиот свет“ САД да воспостават суверенитет над Гренланд и дека законот би го забрзал патот кон статус на сојузна држава, иако конечната одлука би останала кај Конгресот. Тој ја нагласи стратешката важност на островот, неговата близина до Русија и богатите минерални ресурси.

Според Фајн, американското управување би било подобро и за жителите на Гренланд, наведувајќи ја висока стапка на сиромаштија и тврдејќи дека Данска не ги заштитила доволно во минатото. Дел од пратениците реагираа откако Белата куќа не ја исклучи можноста за употреба на воена сила, но Фајн изјави дека најдобро решение би било „доброволно преземање“ на островот.