Економија
Пропаѓа уште една голема американска банка
Банкарската криза во САД не стивнува: во текот на викендот, регулаторите ја презедоа „First Republic Bank“ и ги продадоа нејзините депозити и средства на финансискиот гигант „JPMorgan Chase’, со договор за поделба на загубите. Оваа, како и другите проблематични банки, се најдоа под притисок на незадоволните инвеститори и испаничените штедачи, а не им помогна ниту заедничката акција на групата од најголемите инвестициски куќи кои и позајмија 30 милијарди долари за да обезбедат краткорочна ликвидност. Со продажба на средства на „JPMorgan“, „First Republic Bank“ престанува да постои.
На банката и останаа депозити од 93,5 милијарди долари, кои итно се продаваат. Во времето кога регулаторите – FDIC – го заплениле нејзиниот имот, тие изнесувале 229,1 милијарди долари. Сега, според ова, неодамна пропаднатата банка на Силиконската долина веќе не е втората по големина пропадната банка во американската историја, туку таа неславна позиција ја презеде „First Republic Bank“, која е малку поголема од SVB.
Треба да се напомене дека до сега, поради специфична регулатива, SVB и First Republic и другите банки под притисок во последната криза се нарекуваа регионални или средни банки, па се создаде впечаток дека само дел од комерцијалното банкарство е заразено со проблеми. Сепак, тоа се во основа многу големи банки, чијшто неуспех, со текот на времето стана јасно, ќе имаат пошироки финансиски и економски последици за САД. На крајот на краиштата, според анализите во медиумите, ако се соберат средствата на SVB, Signature Bank и First Republic, кои беа избришани од пазарот за време на оваа банкарска криза, ќе се дојде до сума од 530 милијарди долари заклучно со крајот на минатата година, што е повеќе средства од она што го има Голдман Сакс, осма по големина комерцијална банка во САД. Со други зборови, како што стои во написите, проблемот е голем и расте.
Сега, според познавачите, американското банкарство е пред голем тест: без оглед на сите потези на Федералните резерви, Министерството за финансии и група големи банки, стампедото на сопствениците на акции и големите неосигурани штедачи на дел од банките не е успешно запрено (што е специфичноста на оваа банкарска криза).
Кредитната контракција што ќе го отежне и поскапи добивањето заем може драстично да влијае на траекторијата на американската економија; економските активности ќе доживеат пад, а проблемите ќе се почувствуваат и на многу тешкиот американски пазар на труд.
Што се однесува до кредитната криза, Блумберг сега забележува дека американските банки втора недела по ред го подигнале нивото на итно задолжување од Федералните резерви, што е знак на стрес во системот. Филијалата на Федералните резерви во Њујорк дури извести за нагло влошување на финансиските услови во регионот што го следат. Кредитна контракција најави и големиот BlackRock; Нејзиниот шеф за макрокредитно истражување, Аманда Линам, напиша: „Кредитирањето од водечките американски банки ќе се намали во текот на следните неколку квартали“. Некои економисти веќе го гледаат почетокот на трендот спротивен на растот на цените – дефлација – во овој пад на паричната маса.
Во американското банкарство се подготвува вистинска бура, можеби не баш како 2007/2008 година, но голем број детали во збирни или поединечни показатели укажуваат на раст на драмата, пишуваат медиумите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Македонија добива можност да учи AI од Google, Microsoft, Amazon и IBM
AIatWork од денес овозможува 14-дневен целосно бесплатен пристап до својата платформа, со цел вештачката интелигенција да стане разбирлива, применлива и достапна за поширок круг корисници во Македонија.
Со бесплатниот 14-дневен пристап, корисниците добиваат можност практично да ја испробаат платформата и да користат водечки AI модели како ChatGPT, Gemini и Claude, над 50 практични AI алатки за пишување, анализа, дизајн и автоматизација, како и онлајн курсеви во живо, водени од AI практичари со искуство во глобални технолошки гиганти како Google, Microsoft, IBM и други.

Во Македонија вештачката интелигенција сè уште често се доживува како нешто нејасно и тешко совладливо за луѓето без ИТ позадина. Исто така AI често се поистоветува со една алатка, наместо да се разбере како поширок сет на практични решенија што веќе се користат во секојдневната работа низ светот. Голем дел од популацијата би сакала да знае да користи AI, но не знае кои алатки се навистина релевантни и како AI реално може да им помогне во работата.
Токму тука AIatWork се појавува како практичен одговор, нудејќи јасна насока за практична употреба на AI во секојдневната работа.
Во видеото што е дел од објавата, тимот на AIatWork објаснува дека изминатите месеци биле посветени на унапредување на корисничкото искуство и поддршката на платформата, со јасна цел: секој нов корисник уште од првиот момент да знае точно од каде да започне со изучување на вештините и алатките на иднината.
Само овој месец, на платформата се одржуваат 12 активни AI курсеви, во соработка со експерти и компании како Boeing, Google и Salesforce.
Во време кога AI станува составен дел од работата ширум светот, за земји како Македонија таа претставува можност за побрза дигитална трансформација и зголемена конкурентност. Бесплатниот пристап им овозможува на корисниците самите да проверат како AI може да им помогне во секојдневната работа, без ризик и без обврска.
Прашањето повеќе не е дали AI ќе стане дел од работата, туку дали ќе бидете подготвени кога тоа ќе се случи.
Пробајте AIatWork бесплатно – 14 дена, без обврска.
(ПР)
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.

