Култура
„Сè е филм, во множина“ – богата програма на 13. издание на Филозофскиот филмски фестивал од 2 до 9 јуни во Кинотеката
Филозофскиот филмски фестивал, кој ја негува и промовира мисловната, филозофско-eстетичка димензија на седмата уметност, годинава 13. пат ќе се одржи од 2 до 9 јуни во Кинотеката на С. Македонија. Во рамките на ова фестивалско издание предвидено е да бидат прикажани 40-ина филм , ќе се одржат 50-ина настани, ќе има 18 гости и 20 учесници на Втората интернационална конференција „Филозофија и филм“.
Мотото на годинешното издание на ФФФ е „Сè е филм, во множина“, инспирирано од големиот француски филмски великан од новиот бран, Жан-Лик Годар (1930-2022), за кого Фестивалот подготвува специјален сегмент „Фокус Годар“.
„Во годаровски манир, по малку поигрувајќи си со историјата/историите, или приказната/приказните на филмот, оваа година со омаж на Годар како една неизбежна одредница и лик во светската филмска историја приказна, со радост ви го најавуваме 13. издание на нашиот и ваш ФИЛОЗОФСКИ ФИЛМСКИ ФЕСТИВАЛ, во кој централно место ќе има токму ‘Фокусот Годар’, со неколку ретки и исклучително вредни синефилски уживања, кои ги подготвивме за нашата верна публика. Годинешната максима „Сè e филм, во множина“, на ниво на синтакса, повторува една Годарова постапка: брзиот и неочекуван монтажен засек. Затоа и запирката, која не е чест гостин во слогани, тука ни се чини и сосема посакуванa“.
Богатата филмска/фестивалска програма е организирана во: Ревијална програма: филм-филозофија, двете компетитивни програми: Официјална селекција на долгометражни филмови и Официјална селекција на краткометражни филмови, Ретроспектива, Придружна програма (со „Фокус Годар“), Едукативна програма и интернационална конференција „Филозофија и филм“, а Фестивалот работи и на два издавачки проекта.
Како традиционални настани што му претходат на главниот дел од програмата во текот на минатиот месец, ФФФ ја почна едукативната програма. Tаа e поделена на три сегменти: Средношколска видеолектира, Работилници за млади и Фил(м)озофија со деца. Од почеток на април, па сè до крајот на фестивалот, има настани од оваа програма на повеќе локации во Македонија.
Средношколската видеолектира почна на 4 април во Младинскиот културен центар во Скопје за учениците од Скопје (6 гимназии) и во Велес се одржа проекција на филмот ДУХОТ НА УЛИШТЕТО (El espiritu de la colmena The Spirit of the Beehive, 1973) на Виктор Ерисе, а потоа во периодот од 5 до 11 април проекции се одржаа и во други градови. Учество зедоа околу 420 ученици од 16 училишта во 11 града. Учениците ги испраќаат своите есеи најдоцна до 5 мај, а од сите од нив, тричлената стручна комисија, во состав: Вангел Ноневски, Марија Тодороска и Владимир Мартиновски, ќе ги избере трите најдобри есеи за ова издание. Доделувањето на наградите ќе се одржи на специјален настан во Кинотеката (27 мај, 16 ч).
Во втората половина на април и почетокот на мај, во рамките на Фестивалот, одржани се и 7 работилници за млади во повеќе градови на актуелни општествени теми со филмска подлошка. Во рамките на оваа програмска линија/овој програмски сегмент ќе се одржат и работилници за млади заинтересирани за естетиката на филмскиот јазик на возраст од 17 до 19 години. На работилницата, која ќе се одржи од 20 до 27 мај, ќе може учествуваат десетина учесници, ќе ги води нашиот филмолог д-р Атанас Чупоски, а сите заинтересирани ќе може да се пријават преку социјалните мрежи на Фестивалот.
И последниот сегмент од ЕП (фил(м)озофија со деца) е наменет за најмалите филозофи и филмофили, учениците од 9 до 11 години, и е поврзан со гледање филм на децата и потоа одржување дискусија и фил(м)озофска работилница (физички, во Скопје и онлајн за децата во Македонија). Годинава, деца од 9 до 11-годишна возраст, под менторство на д-р Мартин Поповски, ќе го гледаат јапонскиот анимиран филм „Мираи“ (Mirai 2018) и ќе дискутираат на избрана тема (3). Оваа работилница ја користи токму имагинацијата како импулс за детското автентично размислување (без наметнување туѓи ставови и гледишта) за важни прашања за семејството, љубовта, љубомората, разбирањето, емпатијата… прашања што го отвораат патот кон „Другиот“ и кон сопственото растење и созревање. Сите заинтересирани ќе може да се пријават преку социјалните мрежи на Фестивалот.
Фестивалот е во организација на Филозофското друштво на Македонија и ќе се одржи со поддршка на Агенцијата за филм и Министерството за култура на РС Македонија, во соработка со Кинотеката на С. Македонија, Филозофскиот факултет при УКИМ во Скопје, Амбасадата на Шпанија во Скопје, како и многубројни други долгогодишни соработници и пријатели на Фестивалот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

