Економија
Младите во фокусот на земјоделската политика: ќе се формира нова потсекторска група, аојуз на млади земјоделци
Mинистерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Љупчо Николовски, одржа средба со млади земјоделци од сите региони во државата и од сите сектори.
На средбата беа презентирани резултатите од досегашните политики за поддршка на младите во секторот, како и за новите можности што им ги нудиме преку нашите мерки и програми, како и ИПАРД-програмата.
Николовски презентира факти и бројки, кои потврдуваат дека сме вистински насочени кон креирање услови, кои реално ги поддржуваат младите.
„Овие податоци треба да ги знае целокупната јавност, а особено младите, за да им бидат мотив и патоказ дека создаваме сериозни услови за работа дома. Во нашата програма за рурален развој предвидени се две мерки таргетирани само за млади од 18 до 40 години: Мерка 112 ‘Помош на млади земјоделци за почнување земјоделска дејност’, со грант до 10.000 евра и Мерка 113 ‘Поддршка за поттикнување на земјоделското производство’, со грант до 20.000 евра. Од 2017 година до денес финансиска поддршка од овие две мерки искористиле вкупно 838 млади земјоделци, од кои 576 млади добиле грант до 10.000 евра, а 262 млади земјоделци добиле грант до 20.000 евра. Од вкупно склучени 2.386 договори за закуп на земјоделско земјиште, во периодот од 2019 до 2023 година, 754 се млади земјоделци кои се ослободени од плаќање закупнина во првите три години. Од вкупно склучени 2.369 договори за ИПАРД 2, дури 859 се млади земјоделци, чии инвестиции во земјоделството изнесуваат 9 милиони евра. Од вкупно регистрирани 130.000 земјоделци во ЕРЗС, 15.552 се млади земјоделци и оваа бројка постојано расте. Сите овие бројки се најголемата потврда дека нашите мерки и политики дале резултат и силно одекнале помеѓу младите луѓе, кои ги искористиле сите можности што им ги нудиме како држава“, потенцира Николовски.
Креирањето нa политиките за младите земјоделци подразбира сеопфатен процес на создавање услови. Во 2019 воведовме измени во Законот за земјоделското земјиште, со кој овозможивме младите земјоделци да добијат земја под закуп и притоа ги ослободивме во првите три години да не плаќаат закупнина. Тоа за нив е дополнително олеснување и голем мотив. Во собраниска процедура е и новиот закон за советодавен систем, со кој ќе им помогнеме на сите земјоделци, а пред сè, на младите да добијат стручна помош и совети од квалификувани советници, кои ќе им помогнат да остварат поголеми приноси, а со тоа и поголем профит.
Во процес на креирање е и нова идеја за формирање сојуз на млади земјоделци по примерот на Рурална младинска асоцијација на младите земјоделци во Словенија, кои се дел од Европската организација на младите фармери и кои оваа година слават триесетти роденден.
„Овој пример беше мојот лајтмотив, она што го видов во Словенија да го пресликаме дома и да ги мотивираме нашите млади земјоделци преку ваква организација да ги следат модерните европски текови и полесно да ги исполнат европските стандарди во земјоделскиот сектор. Веќе ја почнавме постапката за реализација на оваа идеја, ќе организираме студиско патување на наши млади земјоделци во Словенија. Тоа ќе придонесе за формирање нова потсекторска група, од која ќе произлезе нов сојуз на млади и посебна програма за млади фармери“, посочи министерот Николовски.
Преку сите програми на Министерството фокусот е ставен на развој на руралните средини и подобрување на условите за живеење како една од клучните фактори за младите да останат дома. Ова значи дека настапуваме фронтално, им приоѓаме на сите предизвици преку комплексни политики, кои опфаќаат сè што е потребно за да имаме рамномерно унапредување на сите нивоа и за сè она што ги засега младите.
На состанокот беше презентиран повикот за млади земјоделци за поддршка од 10.000 евра од корисник од Националната програма за рурален развој, кој веќе е во тек. Првпат од оваа година младите земјоделци кои ќе добијат грант, ќе добијат авансна исплата во износ од 40 % од вредноста на договорот. Исто така, беа посочени сите можности за младите земјоделци, кои ги нуди ИПАРД 3-програмата. Активен е повикот за мерките 1 и 7, а за кои младите во ИПАРД 3 имаат предност, па така процентот на кофинансирање за нив изнесува 70 %, а во некои случаи предвидени во условите на програмата кофинансирањето за млади може да достигне и до 75 %, што е максимален процент на кофинансирање. Тоа е огромна поддршка за секој што сака да инвестира.
Во моментот на располагање се над 50 милиони евра, информираат од министерството.
Министерот Николовски ги повика сите млади земјоделци што имаат визија, кои имаат развојни планови за своето производство, да аплицираат и да ги искористат средствата.
Рокот за поднесување апликации за мерката „Млад земјоделец“, како и за првиот повик од ИПАРД 3, мерките 1 и 7 истекуваат на 15 октомври, а Мерката 3 од ИПАРД 2-програмата истекува на 3 октомври.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.
Економија
„Реплек“ пробива на строгиот британски пазар: Реконазол, прв лек на компанијата регистриран во Обединетото Кралство
Значаен успех на „Реплек“ во пробивањето на портфолиото на компанијата на строгите странски пазари. Со регистрацијата на Реконазол, производ за третман на дерматолошки состојби во Обединетото Кралство, „Реплек“ го направи својот прв важен чекор за пласман на британскиот пазар. Одобрението за Реконазол (ketoconazole) 2% шампон е издадено од британската Агенција за лекови и здравствени производи (MHRA), регулаторно тело на Обединетото Кралство кое се смета за еден од најригорозните системи во светот во делот на оценка на квалитетот, безбедноста и ефикасноста на лековите. Регистрацијата е потврда дека овој лек на „Реплек“, како и производствените процеси на компанијата, ги исполнуваат највисоките меѓународни регулаторни стандарди.
Оваа регистрација ќе важи пет години, а првиот извоз ќе се реализира преку локален партнер кон крајот на овој месец. Реконазол (ketoconazole) 2% шампон е наменет за превенција и третман на инфекции предизвикани од габата Mallassezia, вклучувајќи состојби како првут, себороичен дерматитис и tinea versicolor.
„Регистрацијата на Реконазол во Обединетото Кралство е важна пресвртница за компанијата и јасна потврда за квалитетот, стручноста и зрелоста на нашите производствени и контролни процеси. ‚Реплек’ има развоен, регулаторен и тим за контрола на квалитетот способни да подготват технички документации, клинички податоци, извештаи за усогласеност со добра производствена и добра лабораториска пракса, како и квалитетни системи споредливи со меѓународни стандарди. Фактот што овој наш производ успешно ја помина строгата евалуација на MHRA дополнително ја засилува довербата во компанијата, и од пациентите, и од нашите партнери. Регистрацијата на лекот е дел од нашата долгорочна стратегија за одржлив раст и континуирано зајакнување на присуството на развиените западни пазари“, изјави Душан Пецовски, генерален директор на „Реплек“.
Британскиот пазар е многу значаен глобален пазар, кој има јасни регулаторни барања и висока куповна моќ. Регистрацијата на медицински производ во Обединетото Кралство значи дека тој успешно ја поминал оваа ревизија, што ќе отвори врата и за настап на други развиени пазари во Западна Европа. Ова е уште еден доказ дека „Реплек“ располага со високоразвиени системи за контрола на квалитетот, способни да одговорат на барањата и на најпребирливите пазари. Регистрацијата на лек во Обединетото Кралство е силна референца која ја зголемува довербата и кај идните потенцијални партнери и дистрибутери, како и основа за натамошно ширење на портфолиото на меѓународните пазари. Со ова одобрение „Реплек“ уште посилно ја зацврстува својата позиција како сигурен и кредибилен фармацевтски производител, способен да одговори на највисоките регулаторни барања.
Неодамна „Реплек“ по петти пат го доби сертификатот EU GMP, потврдувајќи ја својата усогласеност со највисоките европски стандарди за добра производствена пракса, квалитет и безбедност. Континуираното унапредување на високите стандарди за квалитет и усогласеноста со европските регулативи се неразделен дел од корпоративната стратегија на „Реплек“. Квалитетот на производството се рефлектира и во финансиските резултати на компанијата за 2025 година, при што е постигнато значајно унапредување на профитабилноста, односно раст за 39% во однос на 2024 година.
(ПР)
Економија
Дурмиши: Повремените и сезонски работници добиваат законска заштита
Министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, денес истакна дека Законот за работно ангажирање на лица, кој започна да се применува од 1 јануари 2026 година, претставува значаен исчекор во уредувањето на пазарот на трудот и формализацијата на сивата економија.
„Тековниот период беше наменет за техничка и институционална адаптација, со цел имплементацијата на законот да биде ефикасна, усогласена и функционална во пракса. Формализацијата на сивата економија е стратешка определба на Владата и клучен сегмент од реформската агенда, бидејќи директно влијае на економскиот раст, стабилноста на јавните финансии и заштитата на работниците“, нагласи министерот.
Министерството за економија и труд, како што појаснуваат од таму, досега спроведуваше активни политики преку Оперативниот план за вработување, но анализите покажуваат дека дел од лицата остануваат надвор од формалните текови. Токму затоа, како што велат, е донесен овој закон, кој претставува суштинска реформа во повременото и сезонското ангажирање на работна сила.
Законот воведува пофлексибилен и поедноставен модел за легално ангажирање со јасна правна рамка и електронски процедури за пријавување, одјавување и уплата на придонеси. Новите правила овозможуваат ангажирање на вработени, невработени, студенти, ученици и пензионери без губење на веќе стекнати права, вклучително и социјални и детски права, паричен надоместок, пензии и права од образовниот систем.
Во првата фаза, законот ги опфаќа секторите каде сивата економија е најизразена – земјоделство, шумарство, рибарство, сместување, сервисни дејности за храна и активности во домаќинствата. Очекувањата се за формализација на до 12.000 сезонски работници во земјоделството и околу 5.400 непријавени работници во туризмот, угостителството и услугите, што вкупно опфаќа околу 17.400 лица.
„Оваа реформа носи конкретни придобивки и за работниците и за работодавачите. Работодавачите добиваат флексибилност и поедноставни административни постапки, а работниците добиваат исплата по час, придонеси за пензиско и инвалидско осигурување, дополнителен придонес за задолжително здравствено осигурување во случај на повреда или професионално заболување, како и јасна правна заштита на нивните права“, рече министерот.
Министерот Дурмиши упати посебна благодарност до Германското друштво за меѓународна соработка (ГИЗ) за експертската и техничка поддршка, како и до Агенцијата за вработување, Министерството за финансии, Управата за јавни приходи и сите други институции кои придонесоа во воспоставувањето на функционален и ефикасен систем.

