Свет
Глечерите на Гренланд се топат пет пати побрзо отколку пред 20 години

Глобалното затоплување петкратно ја зголеми стапката на топење на глечерите на Гренланд во последните 20 години, соопштија научниците од Универзитетот во Копенхаген.
Топењето на мразот на Гренланд предизвикува особено загриженост бидејќи древната ледена покривка, доколку целосно се стопи, има доволно вода за да го подигне нивото на морето за најмалку шест метри, објави Ројтерс.
Студијата на илјада глечери во оваа област покажа дека стапката на топење влезе во нова фаза во последните две децении, рече Андерс Анкер Бјорк, доцент на Катедрата за геонаука и управување со природни ресурси на Универзитетот во Копенхаген.
„Постои многу јасна корелација помеѓу температурата што ја доживуваме на планетата и промените што ги гледаме во тоа колку брзо се топат глечерите“, рече Бјорк.
Глечерите во просек се намалуваат за 25 метри годишно, во споредба со пет до шест метри пред околу две децении, заклучија научниците по проучувањето на развојот на глечерите во текот на 130 години преку сателитски снимки и 200.000 стари фотографии.
Како што изјавија научниците од ЕУ претходно овој месец, светот веќе се загреал за речиси 1,2 степени Целзиусови над прединдустриските температури, а веќе е практично сигурно дека 2023 година ќе биде најтоплата во последните 125.000 години.
„Намалувањето на температурите ќе бара глобално единство во напорите за минимизирање на стакленички гасови во атмосферата“, рече директорот на Институтот за клима во Архус, Јорген Еивинд Олесен.
Глечерите на Гренланд често се користат за предвидување на ефектите од климатските промени на ледената покривка на најголемиот остров во светот.
„Ако почнеме да сфаќаме дека глечерите ја губат масата неколку пати побрзо отколку во минатиот век, тоа може да нè наведе да очекуваме ледената покривка да го следи истиот пат само на побавен и подолг временски размер“, рече вишиот истражувач Вилијам од Геолошки институт Колган.
Истражувањата велат дека ледената покривка на Гренланд придонела за 17,3 отсто од зголемувањето на нивото на морето помеѓу 2006 и 2018 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Регион
(Видео) Загина поранешната „Мис Балкан“, пијана пеш бегала од полицијата и паднала од надвозник

Поранешната Мис на Балканот, 27-годишната Ѓулер Ердоган го загуби животот откако падна од надвозник на патот бегајќи од полициски контролен пункт, каде беше констатирано дека е во алкохолизирана состојба, пишува турски Хуриет.
Според „Хуриет“, несреќата се случила ноќта на 1 април. При проверката било констатирано дека била под дејство на алкохол, по што излегла од автомобилот и почнала да бега.
🔴 Ramazan Bayramı tatili için ailesinin yanına Giresun’a gelen Kosova Avrupa Güzeli ve model Güler Erdoğan, üst geçitten düşerek hayatını kaybetti.
📌 Genç kadının ölümü ile ilgili soruşturma başlatıldı. pic.twitter.com/EBtIK8c5gV
— Mynet (@mynet) April 3, 2025
Обидувајќи се да побегне, таа се качила на надвозникот, но паднала на патот и се здобила со тешки повреди. Потоа ја прегазил друг автомобил.
Медицински екипи пристигнале на местото на настанот по пријава од случаен минувач. Од прегледот било утврдено дека таа починала. Според Хуриет, познато е дека Ердоган имал психички проблеми. За овој случај е отворена истрага.
Свет
Околу 15 илјади луѓе се евакуирани во Германија поради сомнителни бомби од Втората светска војна

Главната железничка станица во северозападниот германски град Оснабрик беше затворена, а околината евакуирана откако беа пронајдени четири бомби за кои постои сомневање дека се од Втората светска војна, соопшти националната железничка компанија Дојче Бан (ДБ).
Ограничувањата што го засегаат меѓуградскиот, дневниот и товарниот сообраќај ќе останат во сила цел ден, а целата област околу станицата е зона за евакуација, соопшти ДБ. Околу 15.400 жители мораа да ги евакуираат своите домови рано утринава, откако истрагата откри сомнителни бомби на поранешниот товарен терминал, соопштија градските власти.
Доколку се утврди дека бомбите се неексплодирани, ќе бидат повикани експерти да ги деактивираат. Градот, кој се наоѓа на околу 70 километри источно од холандската граница, веќе има неколку евакуации откако беа пронајдени бомби од Втората светска војна.
„Колодвор беше масовно бомбардиран за време на војната како стратешка цел. Во голем дел од регионот, теренот воопшто не беше пребаруван, но таму се можни дополнителни пронајдоци“, објавија градските власти во февруари.
На местото на поранешната товарна станица се гради нов станбен простор.
Свет
Европската комисија најави пропорционален одговор на американските царини

Следната недела Европската Комисија ќе воведе контрамерки како одговор на американските царини за увоз на алуминиум и челик, додека одговорот за воведувањето царини за автомобили и реципрочни тарифи од 20 проценти за голем број производи ќе следи по анализа и консултација со земјите-членки.
Од 12 март на сила е одлуката за 25 отсто царини за увоз на алуминиум и челик во САД од целиот свет, а од 3 април и 25 отсто за сите автомобили и автомобилски делови што не се произведуваат во САД.
На 2 април, американскиот претседател Доналд Трамп најави реципрочни царини, минимум 10 отсто за сите, а уште повисоки царини за околу 60 земји, кои ќе стапат во сила од среда, на 9 април. Тој воведе царини од 20 отсто за Европската унија и 34 отсто за Кина, но и 33 отсто за Македонија.
Останува нејасно дали најавените тарифи ќе останат трајни или се дел од тактиката за добивање отстапки. Трамп рече дека царините ќе му дадат „голема преговарачка моќ“.
До средината на минатата недела, Комисијата ги консултираше земјите-членки за контрамерки на американските царини за челик и алуминиум, а одлуката се очекува да биде донесена во среда и да стапи на сила на 15 април.
Одлуката се носи на предлог на Комисијата во рамките на комитолошката постапка, што во пракса значи дека Комисијата може да донесе одлука доколку на неа не се спротивстави квалификувано мнозинство (55 отсто од земјите-членки кои претставуваат најмалку 65 отсто од вкупното население на ЕУ). Во случај да нема квалификувано мнозинство за или против предлогот, Комисијата може самостојно да донесе одлука.
Комисијата најави пропорционален одговор до 26 милијарди евра, што одговара на економскиот опсег на американските царини.
Во однос на контрамерките на американските царини за автомобили и автоделови и за реципрочните царини од 20 проценти, Комисијата посочува дека нема да избрзува, дека сака се детално да анализира.
Комисијата не сака да каже какви мерки би можела да преземе и нагласува дека „се е на маса“.
„Сите опции се на маса и не сакаме да шпекулираме што ќе правиме“, изјави за новинарите висок функционер на Комисијата кој сакаше да остане анонимен. Притоа ќе се води сметка евентуалните контрамерки да бидат што поболни за САД, а во исто време да и донесат што помала штета на Европа, односно да се воведат царини за американските производи за кои постои алтернатива.
„Нема да воведеме царини за производи што не ги произведуваме, додека Американците воведоа царини, на пример, за кафе или банани, кои тие воопшто не ги произведуваат“, изјави неименуван претставник на Комисијата. Тој додаде дека Европејците имаат алтернативи, на пример за мотоцикли „Харли Дејвидсон“, фармерки „Левис“ или соја.
Според првите проценки на Комисијата, реципрочните царини од 20 отсто се однесуваат на околу 290 милијарди евра европски извоз во САД, што на Американците би им донело приход од 58 милијарди евра.
На автомобили и автоделови што ЕУ ги извезува во вредност од околу 66 милијарди евра, приходот од царина од 25 отсто би изнесувал 16,5 милијарди евра, додека на извозот на алуминиум и челик во износ од 26 милијарди евра, царинскиот приход би изнесувал 6,5 милијарди евра.
Севкупно, дополнителните американски царини се однесуваат на стоки во вредност од околу 380 милијарди евра, што е околу 70 отсто од вкупниот извоз од ЕУ во САД. Со ова Соединетите Американски Држави би оствариле царински приход од 81 милијарда евра годишно, наместо досегашните 7 милијарди. Но, сумата од околу 80 милијарди можеше да се достигне само под услов обемот на трговската размена да остане ист, што не е логично да се очекува бидејќи обемот на трговијата се намалува со царинските бариери.
Комисијата има ексклузивна јурисдикција над надворешната трговија и земјите-членки не можат директно да преговараат со администрацијата на Трамп. Истовремено, мора да се внимава рамномерно да се распредели товарот на контрамерките, бидејќи не сите членки се подеднакво зависни од трговијата со американскиот пазар.