Свет
Израелски воен командант ја презеде одговорноста за смртта на заложниците во Газа

Началникот на Генералштабот на израелската армија Херзи Халеви ја презеде одговорноста за случајното убиство на тројца израелски заложници во Појасот Газа од страна на тројца израелски војници.
„Армијата и јас, како нејзин командант, сме одговорни за она што се случи и ќе направиме се што можеме за да спречиме вакви случаи да се повторат во идните битки“, рече тој во видеото објавено синоќа на платформата на социјалните мрежи Х.
Тој јасно кажа дека не треба да се пука врз луѓето со бели знамиња кои сакаат да се предадат. Халеви нагласи дека кога биле убиени заложниците биле прекршени правилата за борба.
„Тројцата заложници направија се за да ги препознаеме како такви – ги соблекоа кошулите за да видиме дека немаат појаси со експлозив и дека држат бело знаме“, призна Хелеви.
Истовремено, тој посочи дека војниците се во зоната на активни борбени дејствија. Терористите таму дејствуваат во цивилна облека и секоја одлука може да направи разлика помеѓу животот и смртта во дел од секундата.
Тројцата заложници излегоа од зградата оддалечена неколку десетици метри, изјави претходно портпаролот на израелските одбранбени сили (ИД). Според извештајот, војникот се почувствувал загрозен и отворил оган.
Силите на ИД започнаа копнена офанзива во Појасот Газа по нападот на палестинската милитантна група Хамас на 7 октомври, во кој беа убиени околу 1.200 луѓе и зедоа околу 240 заложници.
На копнената офанзива и претходеа и следеа воздушни бомбардирања. Според Хамас, израелската армија убила околу 18.700 луѓе, од кои многумина цивили.
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го опиша убиството на заложниците како „неподнослива трагедија“.
Според израелските проценки, 112 лица киднапирани од Израел се уште се во Појасот Газа. Хамас сè уште не ги предава телата на 20-те луѓе киднапирани на 7 октомври, соопшти кабинетот на Нетанјаху.
Во петокот вечерта стотици луѓе спонтано протестираа во Тел Авив поради убиството на заложниците.
Ослободените заложници, роднините на заложниците и стотиците поддржувачи повторно протестираа во Тел Авив во саботата вечерта, повикувајќи го Нетанјаху да стори повеќе за да обезбеди ослободување на преостанатите луѓе кои се држат во Газа.
Народот се собра на плоштадот пред музејот на уметност во центарот на градот, кој оттогаш, како и многу пати од почетокот на војната, се нарекува Плоштад на заложниците.
Ноам Пери, роднина на заложникот, го обвини воениот кабинет предводен од Нетанјаху дека тврди дека е неопходен воен притисок за ослободување на заложниците.
„Во меѓувреме, се повеќе заложници се враќаат како трупови“, се пожали Пери. Други говорници на митингот повикаа на владин план за спасување на заложниците.
Раз Бен-Ами, мајка на три деца од Кибуц Беери, на кој терористите на Хамас извршија рација на 7 октомври, беше ослободена по 54 дена, но нејзиниот сопруг Охад сè уште е притворен во Газа.
Таа рече дека семејствата го предупредиле воениот кабинет на состанокот пред две недели дека воената акција ги загрозува заложниците.
„Тие ветија дека ќе ги вратат заложниците живи. Што чекате? Доведете ги дома сега“, рече таа, обраќајќи му се на Нетанјаху.
Сепак, на прес-конференцијата во Тел Авив потоа, Нетанјаху истакна дека воениот притисок врз Хамас мора да продолжи за да се обезбеди победа и враќање на сите киднапирани.
Ние сме порешителни од кога било да продолжиме до крај, додека не го уништиме Хамас и не ги вратиме сите наши киднапирани, рече Нетанјаху.
По митингот пред музејот, учесниците на протестот се упатија кон блиското Министерство за одбрана, каде што седеше воениот кабинет на Нетанјаху. Тие носеа голем транспарент на кој пишуваше: „Донесете ги сега дома“.
ИД соопшти дека привела најмалку 80 терористи во болницата Камал Адван во Џабалија, во северниот дел на Појасот Газа.
Хамас ја злоупотреби болницата како командно-контролен центар, напиша армијата на Телеграм во саботата.
Војската објави слики на мажи голи над половината кои држат пушки над главите. Некои од уапсените учествуваа во масакрите во Израел на 7 октомври.
Во болницата е пронајдено и оружје скриено во медицинска опрема, како инкубатори за предвремено родени бебиња. Видеото на ИД покажува како израелски војник пребарува медицински уред и наоѓа пиштол и патрони.
Еден израелски војник загина, а двајца се повредени во напад со дрон од Либан на Голанската висорамнина под контрола на Израел. Беспилотно летало наполнето со експлозив го погоди селото Маргалиот, потврди во саботата вечерта израелската војска.
Израелската противвоздушна одбрана утрово успеа да пресретне втор непријателски летечки објект од Либан, соопшти армијата. Како одговор, беа нападнати цели во Либан.
Телекомуникациските услуги во Појасот Газа беа во прекин трет ден по ред во саботата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Шпанските винари: Тарифите на Трамп се сериозен удар за винарниците, но и за Американците

Шпанската федерација на винарите ја оцени одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини од 20 отсто за производите од Европската Унија како сериозен удар за шпанските винарници имајќи предвид дека САД се втори по големина извозен пазар за шпанските вина.
„Овие царини, барем во случајот со виното, се целосно неоправдани бидејќи разликата меѓу постојните царини во ЕУ и САД е минимална“, рече Хозе Луис Бенитез, извршен директор на ФЕВ.
Бенитез предупреди дека оваа мерка ќе им наштети не само на шпанските винари туку и на американските потрошувачи, кои пијат повеќе вино отколку што произведуваат.
Тој особено посочи дека новите царини најмногу ќе ги погодат малите и средните производители, кои сочинуваат 99 отсто од шпанските винарници бидејќи имаат помалку можности за диверзификација на извозот и се силно зависни од главните извозни пазари.
Американскиот пазар учествува со речиси 13 отсто од вкупниот извоз на шпанско вино. Во 2024 година Шпанија извезла 97 милиони литри вино во САД во вредност од приближно 390 милиони евра.
Свет
Трамп не воведе царини за Русија и за Северна Кореја

Во пакетoт нови царински мерки што ги воведе американскиот претседател Доналд Трамп неколку земји не се на списокот, а меѓу нив Русија и Северна Кореја.
За разлика од Кина, Европската Унија или Индија, кои се соочени со драстично зголемување на царините, Москва и Пјонгјанг останаа надвор од опсегот на овој тарифен бран. Причината не е политичка попустливост, туку комбинација од постојни санкции, минимална трговија и геополитички калкулации. Така барем тврди Белата куќа.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави за „Аксиос“ дека Русија не е покриена со царините бидејќи американските санкции веќе спречуваат каква било значајна трговија.
„Сепак, САД сè уште тргуваат повеќе со Русија отколку со земји како Маврициус или Брунеи, кои беа на списокот на Трамп за царини, дури и со оддалечените островски области како Токелау (1.500 жители) во Тихиот океан и Свалбард (2.500 жители) во Арктичкиот круг.
Левит нагласи дека Куба, Белорусија и Северна Кореја исто така се изоставени бидејќи веќе имаат екстремно високи постојни царини и санкции.
Двете земји со години се предмет на опсежни американски санкции. Поради инвазијата на Украина, Русија е под влијание на санкции што влијаат на финансискиот сектор, енергетиката и воената индустрија. Трговијата со САД опадна од 36 милијарди долари во 2021 година на 3,5 милијарди долари во 2024 година, што го прави воведувањето дополнителни царини економски бесмислено.
Северна Кореја е уште поизолирана – американските и меѓународните санкции речиси целосно ја забрануваат трговијата, освен во хуманитарни случаи. Како што коментира аналитичарот Саурав Гош, „нелегалните канали се доминантни, а тарифите нема да имаат никаков реален ефект“.
Во вкупната структура на американската трговска размена Русија и Северна Кореја учествуваат со помалку од 0,1 отсто. Од друга страна, Кина оствари трговски суфицит од речиси 300 милијарди долари со САД во 2024 година поради што е погодена со царинска стапка од дури 34 проценти.
Исклучувањето на Москва и Пјонгјанг може да има и дипломатска заднина. Администрацијата на Доналд Трамп можеби ќе сака да задржи простор за можни преговори – со Русија за Украина и со Северна Кореја за нуклеарната програма.
Европа
Унгарија се повлекува од Меѓународниот кривичен суд

Владата на Унгарија објави дека се повлекува од Меѓународниот кривичен суд, објави „Ројтерс“.
Гергели Гуљас, висок функционер во владата на премиерот Виктор Орбан, го објави потегот неколку часа откако израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху – по кого Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење – пристигна во земјата во официјална посета.
Орбан му се јави на израелскиот лидер штом беше издадена наредбата минатиот ноември велејќи дека одлуката нема ефект во Унгарија.
Во ноември судиите на Меѓународниот кривичен суд рекоа дека има разумни основи да се верува дека Нетанјаху има кривична одговорност за наводните воени злосторства и злосторствата против човештвото за време на војната меѓу Израел и Хамас.
Нетанјаху ја осуди одлуката на Меѓународниот кривичен суд како антисемитска.
Унгарија е еден од основачите на Меѓународниот кривичен суд, кој има 125 земји членки. САД, Русија, Кина и Израел не ја признаваат неговата јурисдикција, како и некои други држави.
Меѓународниот кривичен суд има овластување да гони поединци обвинети за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства на територијата на државите потписнички на Римскиот статут, неговиот основачки договор.