Контакт

Свет

Финците утре избираат претседател, главна тема се тензиите со Русија

Објавено пред

Финците утре избираат нов претседател, чија улога во водењето на надворешната политика стана поважна поради зголемените тензии со соседна Русија предизвикани од војната во Украина.

dobivaj vesti na viber

Геополитичките промени во Европа ќе му зададат најголема главоболка на новиот претседател, кој е и врховен командант на финските вооружени сили.

Двајца политичари водат вкупно девет кандидати, поранешниот конзервативен премиер Александар Стуб и поранешниот министер за надворешни работи Пека Хаависто од Партијата на зелените, кој е независен кандидат. Анкетите покажуваат дека тие најверојатно ќе одат на вториот круг на 11 февруари.

„Следниот претседател на Републиката пред се ќе биде претседател на Западот, претседател на членка на НАТО, а еден од нашите најважни односи е нашето партнерство со Соединетите Држави“, изјави неодамна Стуб во телевизиско интервју.

Односите меѓу Москва и Хелсинки се влошија откако руската инвазија на Украина во февруари 2022 година ја натера Финска да се откаже од својата долгогодишна воена неутралност и да се приклучи на НАТО во април 2023 година. Русија, со која Финска дели 1.340 километри граница, брзо предупреди дека ќе одговори со „контрамерки“.

Неколку месеци подоцна, во август 2023 година, Финска забележа зголемен прилив на безвизни мигранти на својата источна граница.

Хелсинки смета дека ова е хибриден напад на Москва за дестабилизација на земјата. Финска ја затвори својата источна граница во ноември.

Актуелниот претседател Саули Ниинисто се гордееше со неговата блиска врска со рускиот претседател Владимир Путин пред да стане еден од неговите најжестоки критичари.

Сите претседателски кандидати се залагаат за независност на Финска и за нејзината нова улога како членка на НАТО, рече Хана Вас, заменик-декан на Факултетот за општествени науки на Универзитетот во Хелсинки.

„Сите тие имаат силна идеја која ја нагласува самодоволноста, во смисла дека во иднина Финска треба самостојно да се грижи за сопствената одбрана и исто така активно да придонесува во градењето на заедничката европска одбрана и нордиска соработка“, изјави Вас за Франс прес.

Туомас Форсберг, професор по надворешна политика на Универзитетот во Тампере, рече дека сите кандидати имаат слични ставови во надворешната политика. „Ќе биде повеќе за изборот на личност врз основа на неговиот кредибилитет и доверливост и како тој е перципиран како лидер во надворешната политика и одредени вредности и што таа личност претставува“, рече тој.

Истражувањето на јавното мислење, чии резултати во понеделникот ги објави дневниот весник „Хелсингин саномат“, покажа дека Стуб е во водство со 22 отсто поддршка од гласачите, а Хаависто е на второ место со 20 отсто.

„И двајцата имаат долгогодишно искуство во внатрешната и надворешната политика, што се чини дека гласачите најмногу ги ценат“, рече Вас. „Тие се познати политичари долго време, неколку генерации“, вели тој.

Иако делат слични политички ставови, Хаависто и Стуб имаат различно потекло, рече Форсберг.

Нивното потекло и вредности се сосема различни бидејќи Алекс е повеќе претставник на десницата, а Хаависто на левицата, дури и ако Хаависто се обидува да нагласи дека нема ништо „црвено“ во него, дека тој го претставува средниот пат како зелена“, тврди Форсберг.

„Дебатите би можеле да одлучат за вториот круг од изборите“, рече Форсберг.

Веднаш зад двајцата е кандидатот на крајнодесничарската Партија на Финците, Јуси Хала-ахо, кој е поддржан од 18 отсто од гласачите, а зад него е поранешниот еврокомесар Оли Рен, кој е поддржан од Партијата на Центарот, со поддршка од 12 проценти. И Хала-ахо и Рен би можеле да влезат во вториот круг, рече Форсберг.

Во атмосфера обележана со општ скептицизам за тоа што може да се постигне преку парламентарната политика, Финците претпочитаат да имаат поголема верба во институцијата претседател, рече Вас.

„Претседателот се смета за силен актер на кој луѓето му веруваат“, вели тој.

Одѕивот на гласачите на претседателските избори во Финска е вообичаено околу 70 отсто.

Свет

(Видео) Се шират вознемирувачки снимки од Иран: Се гледаат стотици вреќи со тела на убиените

Објавено пред

Серијата видеа објавени од Вахид Онлајн, ирански блогер и интернет активист познат по документирањето на протестите, прикажуваат голем број вреќи со тела во форензичкиот центар Кахризак, јужно од Техеран, по насилното задушување на протестите.

dobivaj vesti na viber

Видеата, според изворите, покажуваат како телата се транспортираат во мртовечница со пикап камиони. На едно од видеата се појавува ознака на екранот на која пишува „број на фотографија… од 250“, што укажува на обемот на бројот на жртви, иако автентичноста и целосниот контекст на видеата сè уште не можат независно да се потврдат.

Двајца сведоци кои го посетиле Кахризак во потрага по исчезнати членови на семејството изјавиле за „Иран Интернешнл“ дека таму виделе повеќе од 400 тела. Нивните сведоштва доаѓаат во време кога Иран е речиси целосно отсечен од интернет и други комуникациски канали, што го отежнува независното потврдување на информациите.

Прикажи повеќе...

Свет

Телеграф: Лондон планира да испрати војници на Гренланд, Велика Британија: Тоа е поради Русија

Објавено пред

Велика Британија вчера соопшти дека дискусиите со другите членки на НАТО за одбивање на руската активност на Арктикот се „рутински“, по медиумските извештаи дека Лондон е во преговори со европските сојузници за распоредување воени сили на Гренланд.

dobivaj vesti na viber

Весникот „Телеграф“ во саботата објави дека воените лидери во Велика Британија и други европски земји изготвуваат планови за можна мисија на НАТО во Гренланд, за која американскиот претседател Доналд Трамп постојано повторува дека сака да ја преземе.

Весникот објави дека британските претставници започнале разговори со Германија, Франција и други земји за планови што би можеле да вклучуваат испраќање британски војници, воени бродови и авиони за заштита на Гренланд од Русија и Кина.

Британската министерка за транспорт Хајди Александар изјави за „Скај њуз“ дека дискусиите за тоа како да се одбие рускиот претседател Владимир Путин на Арктикот се „рутински“.

„Станува многу контроверзен геополитички регион, со Русија и Кина, се очекува да разговараме со нашите сојузници од НАТО за тоа што можеме да направиме за да ја одбиеме руската агресија во Арктичкиот круг“, рече Александар.

Велика Британија е „посветена на соработка со партнерите од НАТО за зајакнување на одвраќањето и одбраната на НАТО на Арктикот“, рече портпаролот на владата како одговор на извештајот на „Телеграф“.

Трамп изјави дека САД мора да го поседуваат Гренланд, автономен дел од Кралството Данска, за да ги спречат Русија и Кина стратешки да ја окупираат територијата богата со минерали во иднина, велејќи дека присуството на САД таму не е доволно.

Прикажи повеќе...

Европа

Русите го замрзнуваат Киев, Зеленски: Ситуацијата е исклучително тешка

Објавено пред

Повеќе од 1.000 станбени згради во Киев остануваат без греење по разорниот руски напад во петок наутро, соопштија локалните власти. Русија го засили бомбардирањето на енергетската мрежа на Украина.

dobivaj vesti na viber

Претседателот Володимир Зеленски рече дека работата продолжува во погодените области, велејќи дека ситуацијата „останува исклучително тешка“, особено во пограничните региони.

Зеленски рече дека 200 екипи за итни случаи се на терен и вршат поправки во регионот Киев околу главниот град.

„Немам струја дома околу 55 часа. Па, за да не плачам, само се смеам“, рече Лиза Лазаренко, која престојува во училиште во Киев кое е претворено во хуманитарен центар.

Зеленски претходно рече дека Русија минатата недела испратила 1.100 беспилотни летала, повеќе од 890 наведувани воздушни бомби и повеќе од 50 ракети, вклучувајќи балистички, крстосувачки и со среден дострел, против Украина.

Во петокот, по ракетниот напад врз Киев, речиси целиот град остана без електрична енергија и греење поради суровата зима, а властите дури во недела го вратија снабдувањето со вода и делумно електрична енергија и вода.

Зеленски рече дека Русија намерно чекала студеното време да ги влоши работите за украинскиот народ и дека ова е „циничен руски терор, особено против цивилите“.

„Реконструкцијата е во тек. Сепак, ситуацијата со снабдувањето со енергија во главниот град останува многу тешка“, рече градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, на Телеграм.

Украинското Министерство за енергетика соопшти дека руските сили повторно го нападнале електроенергетскиот систем на земјата преку ноќ, накратко прекинувајќи го снабдувањето со електрична енергија на југоисточните региони Дњепропетровск и Запорожје.

„Не помина ниту еден ден оваа недела без напади врз енергетските објекти и клучната инфраструктура. Вкупно се регистрирани 44 напади“, рече украинската премиерка Јулија Свириденко на Телеграм.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија16 минути

Почувствуван земјотрес во Прилеп и околината

Телеметриската сеизмолошка мрежа на Република Северна Македонија, на сеизмолошките станици инсталирани ширум нашата територија, одржувани од Сеизмолошката опсерваторија при Природно-математичкиот...

Македонија9 часа

(Видео) ДИК со првични неофицијални резултати од повторените локални избори во четири општини

Државната изборна комисија (ДИК) вечерва ги објави првичните, неофицијални резултати од повторените избори во општините Врапчиште, Гостивар, Маврово Ростуше и...

Македонија10 часа

(Видео) Мицкоски: Победата во Маврово-Ростуше е знак дека граѓаните наградуваат резултати, а кланот на Филипче доживува нов дебакл

„Денешниот изборен ден во четирите општини помина во демократска, мирна и достоинствена атмосфера. И покрај тешките временски услови и одредени...

Свет13 часа

(Видео) Иран во пламен – објавени нови снимки од протестите, додека бројот на загинати надмина 500

Бројот на загинати во протестите во Иран се искачи на 538 лица, објави Ројтерс. Меѓу нив се 490 демонстранти и...

Свет13 часа

Трамп размислува за можна воена интервенција во Иран, вели Си-Ен-Ен

Претседателот на САД, Доналд Трамп, разгледува низа можни воени опции за Иран по смртоносните протести во земјата, изјавија двајца американски...

Свет21 час

Стармер преговара со европските сојузници за испраќање на воени сили на Гренланд

Британскиот премиер Кир Стармер е во преговори со европските сојузници за распоредување на воени сили на Гренланд, со цел да...

Свет21 час

Францускиот министер за надворешни ги повика САД да престанат со „уцената“ за Гренланд

Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро ги повика САД да „престанат да ја уценуваат“ Данска за да добијат директна...

Свет21 час

Иран ги предупреди американската војска и Израел дека ќе бидат „легитимни цели“ ако САД нападне поради протестите

Иранскиот парламент денеска се состана за да разговара за смртоносните антивладини протести кои беснеат повеќе од две недели. За време...

Свет21 час

Болниците во Иран преплавени со повредени од протестите, доктори опишуваат „ужасни сцени“

Протестите во Иран продолжуваат, а улиците на градовите, особено Техеран, се исполнети со илјадници демонстранти, и покрај блокадата на интернет...

Свет22 часа

Вашингтон одржа „прелиминарни“ разговори за потенцијален удар врз Иран, објави Волстрит журнал

Американски официјални лица разговарале за планови за можни напади врз Иран, вклучувајќи потенцијални цели, објави Волстрит журнал, повикувајќи се на...

Македонија1 ден

Детален список: каде целосно ќе се забранат сите видови цигари со новиот закон за заштита од пушење

Државата подготвува целосно нов и значително построг Закон за заштита од пушење, со кој драстично се заоструваат правилата за употреба,...

Македонија1 ден

Состојба по обилните дождови во Македонија: пресек на ЦУК до 18:30 часот

Центарот за управување со криви направи пресек на состојбата по обилните врнежи до 18:30 часот. Источен регион – Штип Во...

Македонија2 дена

УХМР: Водостоите остануваат високи, вечерва се очекува заладување и снег

Според податоците од хидролошките станици се уште е висок водостојот на река Сатеска, како и на река Коселска кој почнува...

Македонија2 дена

ЈСП Скопје: Ниските температури и снегот може да предизвикаат изменето сообраќање на автобусите

Јавното сообраќајно претпријатие Скопје ги информира корисниците на јавниот превоз во Градот Скопје дека, поради ниските минусни температури и најавените...

Топ2 дена

18-годишникот кој со автомобил усмрти жена во Капиштец немал возачка, од Македонија избегал преку Табановце

Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје донесе Наредба за спроведување истражна постапка против едно лице за – Тешки дела...

Македонија2 дена

Николоски на терен: Сите патишта се проодни, снегот редовно се чисти од Македонија пат

Сите патишта во државата се проодни благодарение на макотрпната работа на луѓето од Македонија пат, кои даваат се’ од себе...

Свет2 дена

Хамнеи ѝ нареди на Револуционерната гарда да ја преземе контролата: Иран во најголема готовност досега

Иранскиот врховен лидер, ајатолахот Али Хамнеи, ѝ нареди на Револуционерната гарда да ја преземе главната улога во справувањето со протестите...

Свет2 дена

Сè што треба да знаете за протестите во Иран

Ако штотуку дознавте за растечките протести во Иран, имаме брз преглед на тоа што стои зад оваа тековна ситуација. Протестите...

Топ2 дена

18-годишниот возач кој вчера прегази жена во Капиштец избегал од државата, МВР распиша потерница

СВР Скопје поднесе кривична пријава против четири лица во врска со вчерашната сообраќајна несреќа на ул. „Народен фронт“ во Скопје...

Македонија2 дена

Денеска гласаат болните и затворениците пред повторните избори за градоначалници во четири општини

Денес се спроведува гласањето на болните или немоќни лица и лицата кои се на издржување на казна затвор за повторните...